Την κεφαλαιακή θωράκιση της νέας τράπεζας που θα προκύψει από την συγχώνευση Alpha – Eurobank την άμεση ανάταξη της ρευστότητάς αλλά και την αξιοποίηση της συγκυρίας ώστε να εξαγορασθούν υβριδικά κεφάλαια με υψηλό discount θα επιδιώξουν τους επόμενους 6-8 μήνες οι διοικήσεις των δύο τραπεζών.

Όπως ανακοινώθηκε η νέα τράπεζα που θα προέλθει από τη συγχώνευση θα προχωρήσει σε αύξηση κεφαλαίου κατά 1,25 δις ευρώ και έκδοση Μετατρέψιμου Ομολογιακού Δανείου ύψους 500 εκατ. ευρώ.

Ταυτόχρονα προβλέπεται να υπάρξει μετατροπή υφιστάμενου μετατρέψιμου ομολογιακού της Eurobank ύψους 350 εκατ. ευρώ και προωθούνται και επιμέρους μέτρα κεφαλαιακής ενίσχυσης αθροιστικού ποσού 1,8 δις ευρώ, που θα ενισχύσουν τα βασικά εποπτικά κεφάλαια της νέας τράπεζας κατά 90 μονάδες βάσης.

Επιπρόσθετα προβλέπεται, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι η Eurobank θα προχωρήσει σε επαναγορά υβριδικών ομολόγων της, μέσω δημόσιας πρότασης σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη της ονομαστικής τους αξίας. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλισθούν υπεραξίες που θα μειώσουν κάπως τις ζημιές από τις προβλέψεις απομείωσης των ελληνικών κρατικών ομολόγων που λήγουν ως τον Ιούλιο του 2020.

Οι συνέργιες σε επίπεδο προ φόρων που εκτιμάται ότι θα προκύψουν σε βάθος τριετίας από την συγχώνευση θα ανέρχονται ετησίως στα 650 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο όφελος θα προκύψει από τα κόστη χρηματοδότησης και τα λειτουργικά κόστη ενώ περίπου 90 εκατ. υρώ εκτιμάται ότι θα προέλθουν από συνέργειες στο σκέλος των εσόδων.

Βάσει των pro forma στοιχείων του α΄ τριμήνου η νέα τράπεζα θα έχει συνολικό ενεργητικό 144,5 δις ευρώ, χορηγήσεις 103 δις ευρώ και καταθέσεις 78 δις ευρώ, το μετοχικό της κεφάλαιο θα ανέρχεται σε 8,5 δις ευρώ. Η σχέση χορηγήσεων προς καταθέσεις διαμορφωνόταν στο 1 προς 1,26

Στις 31/3 η χρηματοδότησή των Alpha και Eurobank από την ΕΚΤ ανερχόταν στα 32,8 δις ευρώ ενώ το αθροιστικό χαρτοφυλάκιο ελληνικών ομολόγων ανέρχεται στα 13,4 δις ευρώ.

Με δεδομένο ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται ένα βήμα πριν την καταστροφή, εξαιτίας της τραγικής δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας, το Κατάρ σύμφωνα με τις διοικήσεις των τραπεζών θα συμβάλλει έστω και σταδιακά στην αποκατάσταση της σχέσης των καταθετών με τις τράπεζες.

«Μπορεί να μην ακούγεται ως μεγαλεπήβολο επενδυτικό σχέδιο, έχει όμως εξαιρετική σημασία για την ελληνική οικονομία αυτή την στιγμή. Εάν επιστρέψουν έστω και οι μισές καταθέσεις στις τράπεζες – κυρίως στην νέα τράπεζα – τότε το σύστημα θα αντέξει μεν θα αρχίσει σιγά-σιγά να χορηγεί δε. Στο σημείο που έχει φθάσει η χώρα, πρέπει να ξεκινήσουμε από το μηδέν...», αναφέρει στην υψηλόβαθμο στέλεχος της Eurobank.

Όσο για τις μελλοντικές επενδύσεις του Κατάρ υποστηρίζει ότι όλα «θα εξαρτηθούν από την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Είναι ακόμη πολύ νωρίς, ωστόσο υπάρχει μπροστά μας αρκετή δουλειά και ένα ελκυστικό πρόγραμμα αξιοποίησης της ακίνητης δημόσιας περιουσίας».

Ομολογουμένως η έλευση του Κατάρ στο μετοχικό κεφάλαιο της νέας τράπεζας και μάλιστα με την μορφή του μεγαλομετόχου - θα κατέχει το 17% των μετοχών - αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης και για την χειμαζόμενη ελληνική οικονομία. Το επενδυτικό fund του εμιράτου, που διαχειρίζεται πάνω από 50 δις δολάρια, είχε επιδείξει ενδιαφέρον στο πρόσφατο παρελθόν για τον Αστακό αλλά και για την αξιοποίηση του Ελληνικού.

«Οι επενδυτικές κινήσεις του Κατάρ είναι στοχευμένες, όπως για παράδειγμα η εμπλοκή του στη δημιουργία της μεγαλύτερης ελληνικής τράπεζας με ηγετικό ρόλο στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Δεν επενδύει παντού μολονότι δέχεται χιλιάδες αιτήματα για επενδύσεις ανά την υφήλιο, σε καθημερινή βάση», τονίζει στέλεχος που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις και προσθέτει: «Με όχημα την τράπεζα θα χρηματοδοτήσει αναπτυξιακές επενδύσεις σε κλάδους όπως ο Τουρισμός, οι νέες επιχειρήσεις, η ενέργεια κ.ά. Κυρίως όμως μέσω της Alpha – Eurobank θα μετάσχει στα μεγάλα αναπτυξιακά έργα των πολλά υποσχόμενων βαλκανικών αγορών».

Το μόνο βέβαιο είναι ότι ως μεγαλομέτοχος της τράπεζας και έχοντας ισχυρή ρευστότητα θα συμβάλλει στην τόνωση της ελληνικής οικονομίας χορηγώντας δάνεια – όχι αφειδώς – αλλά σε υγιείς επιχειρήσεις και υγιείς ιδιώτες δανειολήπτες. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση τόσο του κ. Κωστόπουλου όσο και του διευθύνοντος συμβούλου της νέας τράπεζας Νικόλαου Νανόπουλου ότι «η στρόφιγγα ήταν ανοικτή, νερό δεν είχαμε...».

Η διοίκηση της νέας υπερ-τράπεζας τόνισε ότι δεν θα προχωρήσει σε βίαιο και μαζικό κλείσιμο καταστημάτων στην ελληνική αγορά. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το κλείσιμο θα ξεκινήσει από τις θυγατρικές του εξωτερικού έτσι ώστε να μην προκληθεί σοκ στην ήδη πληγωμένη ελληνική αγορά και εν συνεχεία θα περάσει στο εσωτερικό. Όσο για τους εργαζόμενους θα υπάρξουν προγράμματα αναδιάρθρωσης μέσω της εθελούσιας εξόδου.

Η Σαρδηνία, το ξενοδοχείο Χίλτον Αθηνών, η Λεωφόρος Αμαλίας και η οδός Σταδίου αποτέλεσαν τους σταθμούς του τραπεζικού γάμου μεταξύ Alpha Bank, Eurobank και του επενδυτικού fund που εκπροσωπεί το Εμιράτο του Κατάρ.

Για πρώτη φορά στα ελληνικά τραπεζικά χρονικά το deal κλείστηκε σε πολύ μικρό χρόνο, μόλις 2,5 εβδομάδες καθώς οι δύο τράπεζες έκαναν την ανάγκη φιλοτιμία (τα προβλήματα ρευστότητας τις έφεραν στο κατώφλι της κρατικοποίησης) και ο Εμίρης του Κατάρ Χαμάντ μπιν Χαλίφα αλ Τάνι αποτέλεσε τον καταλύτη στην συμπόρευση του Γιάννη Κωστόπουλου και του Σπύρου Λάτση.

Η νέα τράπεζα, που θα φέρει την επωνυμία Alpha-Eurobank θα είναι η μεγαλύτερη στην ελληνική αγορά και όπως είπε ο πρόεδρος της Γιάννης Κωστόπουλος «δεν θα ανήκει, πλέον, στα τσικό της Ευρώπης».

Όσο για τον Εμίρη του Κατάρ δεν είναι άγνωστος ούτε για τον Σπύρο Λάτση ούτε για τον Γιάννη Κωστόπουλο. Με τον πρώτο φέρεται να έχει κάνει αρκετές business ενώ με τον δεύτερο βρίσκονταν σε διαρκή επαφή καθώς διέθετε από το 2008 ποσοστό άνω του 4% των μετοχών της Alpha Bank.

Μάλιστα, ήταν ο μοναδικός ξένος μέτοχος (με ικανοποιητικό ποσοστό) που παρέμεινε στο μετοχικό κεφάλαιο της ελληνικής τράπεζας, ενώ δύο ευρωπαϊκά fund πούλησαν κατά τη διάρκεια του περασμένου χειμώνα.

Το παρασκήνιο της συμφωνίας είναι πλούσιο και όσοι συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις υποστηρίζουν ότι «το κλίμα ήταν θετικό και από τις δύο πλευρές (Alpha Bank και Eurobank), παρά τις όποιες μικρές αποκλίσεις παρουσιάσθηκαν μεταξύ τους κατά τη διάρκεια της 15νθήμερης διεργασίας μέχρι να φθάσουν στις υπογραφές».

Οι επαφές μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών ξεκίνησαν στις αρχές Αυγούστου. Το ραντεβού-κλειδί μεταξύ του Εμίρη και των υψηλόβαθμων στελεχών της Alpha Bank πραγματοποιήθηκε, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της Real money τη δεύτερη εβδομάδα του Αυγούστου στη Σαρδηνία.

Εκεί ο Χαμάντ αλ Τάνι υποδέχθηκε και φιλοξένησε τους απεσταλμένους του Γιάννη Κωστόπουλου και συζήτησαν την πρόταση συγχώνευσης με την Eurobank, πάντα με την σφραγίδα του Κατάρ. Έκτοτε, το σίριαλ των επαφών εξελίχθηκε στην Αθήνα αφού μεσολάβησαν οι επαφές μεταξύ του Σπύρου Λάτση και του Γιάννη Κωστόπουλου αλλά και των υψηλόβαθμων στελεχών των δύο τραπεζών.

Η εντατική εργασία για την ολοκλήρωση της συγχώνευσης ξεκίνησε, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, την Τρίτη 16 Αυγούστου σε τρία στρατηγεία: Το πρώτο «στήθηκε» στο ξενοδοχείο Χίλτον όπου εγκαταστάθηκαν οι σύμβουλοι της Goldman Sachs και της Barclays, οι οποίοι δούλεψαν τις τεχνοκρατικές λεπτομέρειες της συμφωνίας.

Το δεύτερο στρατηγείο ήταν στα κεντρικά γραφεία της Alpha Bank στην οδό Σταδίου και το τρίτο στα γραφεία της Eurobank στην Λ. Αμαλίας. Οι συναντήσεις των διοικήσεων των δύο τραπεζών γίνονταν πότε στα γραφεία της Eurobank και πότε στα γραφεία της Alpha Bank.

Κι ενώ από ελληνικής πλευράς ήταν όλα έτοιμα, δεν υπήρχε ακόμη η επίσημη, τελική απάντηση από το Κατάρ, μια και η Παρασκευή 26 Αυγούστου αποτελεί αργία για τον μουσουλμανικό κόσμο, η οποία τελικώς ήρθε νωρίς το μεσημέρι του Σαββάτου της 27ης Αυγούστου, επισφραγίζοντας τη συγχώνευση.

Για την ιστορία αναφέρουμε ότι οι Λάτσης και Κωστόπουλος συζήτησαν την συγχώνευση των δύο ελληνικών τραπεζών για πρώτη φορά επίσημα τον Νοέμβριο του 2010, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Εν συνεχεία στις αρχές του `11 η Alpha Bank βρέθηκε ένα βήμα πριν την συγχώνευσή της με την Εθνική, κάτι που δεν κατέστη δυνατόν.

Ψύχραιμοι αλλά εμπλεκόμενοι σε έντονες παρασκηνιακές διεργασίες είτε κατά μόνας είτε μεταξύ τους αν το φέρει η... τύχη, φέρονται οι δύο ισχυροί Έλληνες τραπεζίτες, Απόστολος Ταμβακάκης και Μιχάλης Σάλλας.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το deal μεταξύ Alpha Bank και Eurobank άνοιξε το δρόμο της συγκέντρωσης του κλάδου και η κίνηση δεν θα μείνει αναπάντητη από τον ανταγωνισμό. Κοινό ζητούμενο και της στρατηγικής τόσο της Εθνικής όσο και της τράπεζας Πειραιώς είναι η εξεύρεση του καταλύτη που θα ενισχύσει την κεφαλαιακή επάρκεια της κάθε τράπεζας και θα μπορεί να σταθεί επάξια, ίσως και αποδοτικότερα, έναντι του ξένου μεγαλομετόχου της νέας τράπεζας του Κατάρ.

Ρόλο στην διαμόρφωση της επόμενη κίνησης, έστω και διακριτικό, αναμένεται να έχει η ηγεσία του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης καθώς το δημόσιο χειρίζεται το μέλλον του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και της ΑΤΕ Bank ενώ έχει διακριτικό λόγο στην Εθνική.

Υπέρ των συγχωνεύσεων και των συμμαχιών με ξένο εταίρο τάχθηκε και ο διοικητής της ΤτΕ Γιώργος Προβόπουλος, ο οποίος εδώ και καιρό μιλά για την ανάγκη μεγαλύτερων σχημάτων.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας Απόστολος Ταμβακάκης υποστηρίζει ότι η δημιουργία της Alpha – Eurobank είναι προς την σωστή κατεύθυνση. Εξάλλου, είναι ο πρώτος που έκανε κινήσεις προς την κατεύθυνση των συγχωνεύσεων και επιμένει πως αυτήν είναι η επόμενη μέρα για τις ελληνικές τράπεζες.

Απαντώντας στις φήμες που φέρουν την Εθνική να κινείται προς την τράπεζα Πειραιώς τις διαψεύδει και επισημαίνει ότι «χρειάζεται ψυχραιμία, στάθμιση των ζημιών που θα προκύψουν από την ανταλλαγή των ομολόγων αλλά και από τους ελέγχους της Black Rock και εν συνεχεία η Εθνική θα ξεδιπλώσει την στρατηγική της».

Όσοι τον γνωρίζουν αναφέρουν ότι ετοιμάζει ήδη την επόμενη κίνηση της Εθνικής Τράπεζας και σύμμαχό τους σε αυτό είναι η ισχυρή θέση του ομίλου και το γεγονός ότι η ΕΤΕ αποτελεί εν δυνάμει ελκυστικό στόχο για ισχυρές ξένες παγκόσμιας εμβέλειας τράπεζες.

Την ίδια στιγμή συνδυαστικά με το ξένο καταλύτη η Εθνική Τράπεζα θα μπορούσε να προχωρήσει σε άμεση εξαγορά του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, χωρίς να αποκλείεται στο σχήμα να ενταχθεί και η Τράπεζα Πειραιώς. Κινήσεις που θα δημιουργούσαν την μεγαλύτερη ελληνική τράπεζα.

Την ίδια στρατηγική της αναζήτησης ξένου ισχυρού κεφαλαιακά καταλύτη ακολουθεί και συμμερίζεται και η διοίκηση της Τράπεζας Πειραιώς. Ο πρόεδρος του ομίλου Μιχάλης Σάλλας χαιρέτησε το deal Alpha Bank, Eurobank και Κατάρ και εκτίμησε ότι θα συμβάλλει στην αναδιάταξη του τραπεζικού κλάδου και της οικονομίας.

Οι συνεργάτες του επισημαίνουν ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, έχει ήδη στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας δύο ισχυρούς ξένους μετόχους ένα τσέχικο και ένα ρώσικο fund και δεν αποκλείεται να υπάρξουν σύντομα εξελίξεις. Όσο για την φημολογία συγχώνευσης με την Εθνική πηγές της τράπεζας Πειραιώς υποστηρίζουν ότι μία τέτοια εξέλιξη θα ήταν θετική ωστόσο «το deal θα ήταν φτωχό, χωρίς τον καταλύτη».

Εφόσον το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο πουληθεί το δημόσιο παραμένει ως μέτοχος μόνο στην ΑΤΕ, η διοίκηση της οποίας υποστηρίζει ότι η τράπεζα θα μπορούσε να «σκουπίσει» τις μικρές όπως η Τράπεζα Αττικής, η FBBank κ.ά., δημιουργώντας κατόπιν της εξυγίανσης τον πολυπόθητο και τόσο διαφημισμένο από την κυβέρνηση δημόσιο τραπεζικό πυλώνα.

Ο στρατός, καθώς αποτελεί από 200-250 στελέχη, της επενδυτικής εταιρείας Black Rock (μαύρος βράχος) βρίσκεται ήδη στην Αθήνα και ξεκίνησε τους ελέγχους, στην ποιότητα των δανείων, στις μεγάλες ελληνικές τράπεζες ενώ στο παρασκήνιο οι Έλληνες τραπεζίτες εξυφαίνουν το συντονισμένο σχέδιο αντίδρασής τους, στο «ισοπεδωτικό» ως προς την αυστηρότητά του, έλεγχο της αμερικανικής εταιρείας, σε μία προσπάθεια να περιορίσουν το ύψος των ζημιών.

Ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι οι διοικήσεις των τραπεζών έχουν ήδη καταστρώσει το σχέδιο ανάσχεσης της Black Rock, βάσει του οποίου για κάθε μεγάλο δάνειο που θα χτυπήσει κόκκινο στο... μπλοκάκι της Black Rock, θα μηνύουν τον δανειζόμενο και θα απαιτούν από αυτόν να πληρώσει με δικά του περιουσιακά στοιχεία την επισφάλεια ανά δάνειο.

Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι η τακτική αυτή θα αφορά τα επισφαλή μεγάλα δάνεια προς επιχειρήσεις και όχι τους μικρούς δανειολήπτες των καταναλωτικών δανείων. Με το όπλο αυτό, ουσιαστικά, οι τραπεζίτες θα απειλήσουν να τινάξουν το επιχειρηματικό σύστημα και κατ` επέκταση την αγορά στον αέρα – κάτι που δεν επιδιώξουν – ωστόσο το μήνυμα προς την κυβέρνηση, την τρόικα και τις εποπτικές αρχές θα είναι ηχηρό και σαφές.

Κι αυτό διότι στην περίπτωση που το σχέδιο μπει μπροστά το 80% των επιχειρήσεων θα βρεθεί στην δυσχερή θέση να εκποιήσει τα περιουσιακά του στοιχεία, να περιορίσει τις εργασίες του και να απολύσει χιλιάδες εργαζόμενους. Το δίλημμα για την κυβέρνηση αλλά και για τους δανειστές μας είναι μεν εκβιαστικό, ωστόσο καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος της αδυναμίας πληρωμής των δανείων από τις επιχειρήσεις, πρόβλημα που σύμφωνα με τους τραπεζίτες έχει προκύψει από τις αστοχίες της κυβέρνησης και τη δημοσιονομική κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας κι όχι από τα έργα και τις ημέρες της πλειοψηφίας των επιχειρήσεων.

Χρήστος Κίτσιος　

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Nextdeal που κυκλοφορεί στα περίπτερα όλης της χώρας

Το καυτό τρίγωνο Εθνικής- Πειραιώς- Τ. Τ.