Τα μοντέλα χρηματοδότησης, οι βασικές προκλήσεις, οι κίνδυνοι που καταγράφονται καθώς και το επενδυτικό πλαίσιο που μπορεί να υποστηρίξει τη βελτίωση των διασυνοριακών διασυνδέσεων και τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών υποδομών, ιδίως στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκδήλωσης που διοργάνωσαν ο ΟΟΣΑ και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών για την παρουσίαση του νέου project του ΟΟΣΑ, με θέμα: «Electricity, Digital & Regional Interconnectivity in South East Europe».

Οι συμμετέχοντες της συζήτησης διερεύνησαν πώς οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, τα μικτά χρηματοδοτικά μέσα και οι μηχανισμοί μετριασμού του κινδύνου μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μόχλευση κεφαλαίων, αλλά και την επιτάχυνση της υλοποίησης στρατηγικών ενεργειακών έργων. 

Στα ζητήματα, συχνά, του ελλιπούς συντονισμού αλλά και της μακράς διάρκειας αποπληρωμής των δανείων εστίασε η Μαριάννα Ναθαναήλ, Επικεφαλής Γραφείου Αθηνών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EΤΕπ) υπογραμμίζοντας ότι ο ρόλος των διασυνοριακών τραπεζών είναι καταλυτικός, όταν πρόκειται για έργα ενεργειακής αναβάθμισης των χωρών. 

Μάλιστα θέλοντας να δώσει το αποτύπωμα της ΕΤΕπ αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση για τη στήριξη της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, της ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας με ποσό ύψους 100 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 11 δισ. ευρώ αφορούσαν σε έργα διασύνδεσης. Ως απαραίτητες προτεραιότητες που πρέπει να τίθενται όταν πρόκειται για έργα που συμβάλλουν στη συνδεσιμότητα η κ. Ναθαναήλ υπογράμμισε πως είναι ο σχεδιασμός και η προτεραιοποίηση των έργων προκειμένου να υπάρξει και η προσέλκυση των επενδυτών, που συχνά φρενάρουν λόγω του απαιτούμενου χρόνου ολοκλήρωσης τους. 

Για τους κινδύνους που, ενίοτε, αντιμετωπίζουν οι  επενδυτές αναφορικά με τις χρηματοδοτήσεις και την υλοποίηση έργων αναφέρθηκε η Maja Turkovic, Executive Vice President της CWP Europe, καθώς κάποιες χώρες στα Βαλκάνια, βρίσκονται συχνά στη διαδικασία εκλογών, είτε το κανονιστικό πλαίσιο αλλάζει συχνά με αποτέλεσμα να υπάρχουν καθυστερήσεις ή και  πάγωμα έργων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην έλλειψη προβλεψιμότητας που συχνά καταγράφεται.

«Στοιχείο κλειδί για την υλοποίηση των έργων είναι το κανονιστικό κομμάτι και όμως εν έτει 2026 ακόμη μιλάμε για έλλειψη προβλεψιμότητας, για αβεβαιότητα που συχνά πηγάζει από γεωπολιτικές εξελίξεις» σημείωσε η κυρία Turkovic υπογραμμίζοντας πως στα Βαλκάνια επιλέγεται, πολλές φορές,  η υλοποίηση των έργων μέσω ΣΔΙΤ, επιλογή την οποία χαρακτήρισε ως ορθή υπό προϋποθέσεις, αρκεί να ακολουθούνται,  ωστόσο, όπως είπε, όλοι οι κανόνες διαφάνειας. 

Για τη σημασία της μικτής χρηματοδότησης μίλησε η Theresa Reichstadt, Επικεφαλής Έρευνας Ενέργειας και Περιβάλλοντος της RAND Europe, υπογραμμίζοντας ότι μια σειρά έργων στα Δυτικά Βαλκάνια υλοποιούνται μέσω τραπεζικού δανεισμού και επιδοτήσεων της ΕΕ και επισημαίνοντας τη σημασία του διαχωρισμού για την ανάπτυξη έργων του εμπορικού από τον πολιτικό στόχο. Σημείωσε, δε, πως σημασία για την ανάπτυξη έργων που αφορούν στη συνδεσιμότητα έχει ο περιφερειακός τους χαρακτήρας.

«Είναι προτιμότερος ο σχεδιασμός διασυνοριακών έργων παρά μεμονωμένων, επιλογή που προτιμάται στα Βαλκάνια» ανέφερε η κυρία Reichstadt, κάνοντας μνεία στις καθαρές μορφές ενέργειας, αλλά και της αναγκαίας δημιουργίας κανονιστικού πλαισίου που θα προσελκύει πράσινες επενδύσεις. 

Στη σημασία να ξεκλειδώσουν κονδύλια για επενδύσεις στα δίκτυα διανομής, στο πλαίσιο της διασυνδεσιμότητας, αναφέρθηκε ο Volker Raffel, Διευθύνων Σύμβουλος της E.ON. Έκανε μνεία σε μελέτη, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα θα έπρεπε να υλοποιεί ετήσιες επενδύσεις 1 δισ. ευρώ σε δίκτυα διανομής ενώ η Ρουμανία 1,2 δισ.  Σύμφωνα με τον ίδιο οι εν λόγω επενδυσεις μπορούν να οδηγήσουν σε οικονομική μεγέθυνση της χώρας της τάξης των 10 δισ. ευρώ.

Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιώργος Πλεύρης, Προϊστάμενος Στρατηγικού Σχεδιασμού και Διεθνούς Συνεργασίας στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από αριστερά: Volker Raffel, CEO, E.ON, Romania -  Maja Turkovic, Executive Vice President, CWP Europe - Γιώργος Πλεύρης, Head of Strategic Planning & Int’l Cooperation, Ministry of Environment & Energy - Μαριάννα Ναθαναήλ, Head of EIB Group Office in Greece, European Investment Bank (EIB) - Theresa Reichstadt, Research Leader of Energy and Environment, RAND Europe

Volker Raffel, CEO, E.ON, Romania 

Maja Turkovic, Executive Vice President, CWP Europe 

Μαριάννα Ναθαναήλ, Head of EIB Group Office in Greece, European Investment Bank (EIB) 

Theresa Reichstadt, Research Leader of Energy and Environment, RAND Europe

Γιώργος Πλεύρης, Head of Strategic Planning & Int’l Cooperation, Ministry of Environment & Energy