Γερμανία: Τι σηματοδοτεί η νίκη του AfD στο Sachsen-Anhalt - Η ιστορική ευθύνη της κεντροδεξιάς

Το ακροδεξιό AfD βρίσκεται με το ένα πόδι στην Κυβέρνηση του ομοσπονδιακού κρατιδίου του Sachsen-Anhalt. Είναι η πρώτη περιφέρεια της Γερμανίας μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο που θα έχει έναν κυβερνητικό σχήμα με βασικό κορμό την «Εναλλακτική για τη Γερμανία». Συνεπώς πρόκειται για ένα ιστορικό μεν γεγονός που προκαλεί ωστόσο έντονη ανησυχία όχι μόνο στο εσωτερικό της χώρας, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι κάτοικοι της εν λόγω περιοχής προσήλθαν μαζικά στις κάλπες και αποδοκίμασαν τα παραδοσιακά γερμανικά κόμματα, κυρίως το κεντροδεξιό CDU που έχασε 19,9% σε σύγκριση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, φτάνοντας μετά βίας στο 17,2%. Το 43,8% και οι 39 έδρες στην τοπική Βουλή προκαλούν ίλιγγο σε μία Ευρωπαϊκή Ένωση που παρακολουθεί τις τοπικές κοινωνίες, τη μία μετά την άλλη, να στρέφονται προς τις αντισυμβατικές δυνάμεις. Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι ένα μεγάλο ποσοστό της κοινής γνώμης υιοθέτησε τις αρχές του φασισμού και των άκρων, αλλά ότι προσπαθεί να βρει καπου την ελπίδα, για να ξεπεράσει τα σημερινά αδιέξοδα και να αποδοκιμάσει το πολιτικό κατεστημένο που εγκλωβίστηκε για αρκετά χρόνια στα γρανάζια της ευμάρειας και του εφησυχασμού, χωρίς κανένα ολιστικό σχέδιο για την διαχείριση κρίσιμων θεμάτων, όπως είναι το μεταναστευτικό, το στεγαστικό, η ακρίβεια ή η ενεργειακή αυτονομία. Το στοιχείο που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία είναι ότι έχει πλέον απενεχοποιηθεί η ψήφος σε όλους αυτούς τους σχηματισμούς, όπως καταγράφεται σε μετρήσεις και εκλογικές αναμετρήσεις, στη Γαλλία, στην Ολλανδία, στην Αυστρία κλπ.

Πως ψήφισαν οι ομάδες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ποιοτικά στοιχεία των αποτελεσμάτων κυρίως σε ότι αφορούν τις ηλιακές ομάδες. Για παράδειγμα οι νέοι ηλικίας 18 έως 24 ετών προτίμησαν να στηρίξουν τόσο το AfD (43%), όσο και το αριστερό κόμμα “Die Linke” (19%). Οι νικητές των εκλογών προσέλκυσαν λιγότερες γυναίκες (32%), σε αντίθεση με τους άνδρες που στήριξαν την "Εναλλακτική για τη Γερμανία" σε ποσοστό 52%. Αξίζει να σημειωθεί το 22% των γυναικών αποφάσισε να ψηφίσει την Αριστερά (Die Linke).           

Τι μέλλει γενέσθαι

Με τα σημερινά αριθμητικά δεδομένα, δεν μπορεί να προκύψει τοπική κυβέρνηση στο Sachsen-Anhalt χωρίς τη συμμετοχή του AfD, που αποτελεί πλέον την ισχυρότερη πολιτική δύναμη στην περιοχή με τεράστια διαφορά από τους αντιπάλους. Το σενάριο της Αυστρίας δεν μπορεί να επαναληφθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση. Υπενθυμίζεται ότι εκεί το Κόμμα της Ελευθερίας (FPÖ) είχε μείνει εκτός Κυβέρνησης, παρά το γεγονός ότι κέρδισε τις εθνικές εκλογές το Σεπτέμβριο του 2024.        Η "Εναλλακτική για τη Γερμανία" χρειάζεται μόνο τρεις έδρες για να πάρει την πλειοψηφία (82 έδρες) στην τοπική Βουλή. Αυτές θα μπορούσε να τις βρει από το BSW της Σάρας Βάγκενκνεχτ, ένα αριστερόστροφο κόμμα με πολλά κοινά αντισυμβατικά χαρακτηριστικά σε σχέση με τους χθεσινούς νικητές. Το μήνυμα που έστειλαν με την ψήφο τους οι πολίτες ήταν ηχηρό, κυρίως προς τις δημοκρατικές δυνάμεις που δεν μπόρεσαν να αναστρέψουν το κύμα που ήδη είχε φανεί σε όλες τις δημοσκοπήσεις.

Η ιστορική ευθύνη της κεντροδεξιάς

Σε κάθε περίπτωση, ο προβληματισμός στο επιτελείο του χριστιανοδημοκράτη Καγκελάριου Μερτς είναι διάχυτος. Η συντριβή του CDU στις χθεσινές τοπικές εκλογές μπορεί να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και για άλλες περιφέρειες, όχι απαραίτητα στα ανατολικά της χώρας. Εξάλλου, σε πανγερμανικές μετρήσεις δείχνουν ότι το AfD έχει ήδη πάρει το προβάδισμα και ανοίγει την ψαλίδα από τη συμμαχία των CDU/CSU. H πίεση που ασκείται πλέον στη γερμανική καγκελαρία και στα κεντρικά του κυβερνώντος κόμματος είναι τεράστια. Πως άραγε θα απαντήσουν σε αυτή την τάση; Ποιες πολιτικές πρωτοβουλίες θα λάβει το επιτελείο του κ. Μερτς για να αντιστρέψει το κλίμα; Μπορεί η γερμανική κεντροδεξια να πείσει την κοινωνία ότι ο δρόμος που ανοίγει το AfD είναι ολισθηρός και επικίνδυνος και ενδέχεται να οδηγήσει σε καταστάσεις που θα έπρεπε να είχαν μείνει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας; Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα για τη γερμανική κεντροδεξιά. Να καταφέρει δηλαδή να δημιουργήσει ένα ισχυρό ανάχωμα απέναντι στα άκρα, να επανασυστηθεί με ένα σημαντικό κομμάτι της κοινής γνώμης και να δημιουργήσει εκ νέου σχέσεις εμπιστοσύνης. Το αν θα τα καταφέρει θα το δείξει ο χρόνος, αλλά σίγουρα η πορεία αυτή θα είναι ανηφορική και το αποτέλεσμα αβέβαιο....