Μεσίτης Πιστώσεων (Credit Broker) - Νομοθετημένη δραστηριότητα με υποχρεωτική ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης

Γράφει ο Γιώργος Κουτίνας (*)

Ο μεσίτης πιστώσεων είναι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που, στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας έναντι προμήθειας / αμοιβής, μεσολαβεί για τη σύναψη σύμβασης πίστωσης μεταξύ πελάτη / καταναλωτή και πιστωτικού φορέα / τράπεζας. Η δραστηριότητά του μπορεί να περιλαμβάνει την παρουσίαση ή πρόταση πιστωτικών συμβάσεων, την προετοιμασία εργασιών για τη σύναψή τους ή την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών.
Ο ρόλος, οι υποχρεώσεις και οι προϋποθέσεις λειτουργίας του μεσίτη πιστώσεων προβλέπονται από τον Ν. 4438/2016, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία 2014/17/ΕΕ. Ο συγκεκριμένος νόμος προβλέπει, μεταξύ άλλων, προηγούμενη αδειοδότηση και υποχρεωτική ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης ή ανάλογη εγγύηση, με έλεγχο / έγκριση από την αρμόδια υπηρεσίας της Τράπεζας της Ελλάδος. 

Οι υποχρεώσεις του μεσίτη πιστώσεων

Επαγγελματική επιμέλεια και διαφάνεια: Οφείλει να ενεργεί έντιμα, δίκαια, με διαφάνεια και επαγγελματισμό, λαμβάνοντας υπόψη τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του καταναλωτή.
Ορθή ενημέρωση: Οφείλει να παρέχει τις απαιτούμενες πληροφορίες με σαφήνεια και ακρίβεια. Δεν πρέπει να παραπλανά τον ενδιαφερόμενο ως προς το επιτόκιο, το συνολικό κόστος, τις αμοιβές, τις εξασφαλίσεις ή τις προϋποθέσεις της πίστωσης.
Γνωστοποίηση της ιδιότητάς του: Πρέπει να ενημερώνει τον πελάτη αν ενεργεί ως συνδεδεμένος με συγκεκριμένο πιστωτικό φορέα ή όχι.
Εμπιστευτικότητα και προσωπικά δεδομένα: Οφείλει να χειρίζεται υπεύθυνα τις πληροφορίες και τα προσωπικά δεδομένα που λαμβάνει κατά την παροχή των υπηρεσιών του.

Ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης ανεξάρτητου μεσίτη πιστώσεων

Κατά τη διαμεσολάβηση για τη σύναψη σύμβασης πίστωσης, επαγγελματικό σφάλμα ή παράλειψη μπορεί, ανάλογα με τις περιστάσεις, να προκαλέσει οικονομική ζημία στον πελάτη καταναλωτή. Για τον λόγο αυτό, ο Ν. 4438/2016 απαιτεί από τον μεσίτη να διαθέτει ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης ή ανάλογη εγγύηση. Τα ελάχιστα ποσά της υποχρεωτικής ασφάλισης είναι 460.000 € ανά απαίτηση και 750.000 € συνολικά ανά έτος για όλες τις απαιτήσεις (Ν. 4438/2016, άρθρο 28, Κανονισμός (ΕΕ) 1125/2014).
Είναι εύλογο πως η ασφάλιση δεν καλύπτει αυτομάτως κάθε δυσμενή έκβαση μιας αίτησης χρηματοδότησης. Η κάλυψη εξαρτάται από το αν υπάρχει ευθύνη του ασφαλισμένου για επαγγελματικό σφάλμα ή παράλειψη, από τους όρους του ασφαλιστηρίου και από τις τυχόν εξαιρέσεις.
Περιπτώσεις αξιώσεων αποζημίωσης που ενδέχεται να εξεταστούν, ανάλογα με το ασφαλιστήριο, είναι:
- η ανακριβής – ελλιπής  ενημέρωση του πελάτη,
- λάθος ή παράλειψη στη διαχείριση ή υποβολή φακέλου,
- παράλειψη ενημέρωσης για ουσιώδεις όρους της σύμβασης,
- παραβίαση εμπιστευτικότητας ή προσωπικών δεδομένων.
Το ασφαλιστήριο πέρα από την αποζημίωση για αξιώσεις από επαγγελματικά λάθη και παραλείψεις, μπορεί να προβλέπεται έξοδα νομικής υπεράσπισης.
Για την αντιμετώπιση των ενδεχόμενων αξιώσεων αποζημίωσης είναι σημαντικό να τεκμηριώνονται η επαγγελματική υποχρέωση, το λάθος ή η παράλειψη, η οικονομική ζημία και η μεταξύ τους αιτιώδης συνάφεια. Γραπτές συμφωνίες, ενημερώσεις, οδηγίες και αρχεία επικοινωνίας μπορούν να βοηθήσουν στην τεκμηρίωση της όποιας αποζημίωσης.

Ευθύνη συνδεδεμένου μεσίτη πιστώσεων

Ο συνδεδεμένος μεσίτης ενεργεί για λογαριασμό συγκεκριμένου πιστωτικού φορέα / τράπεζας. Ο Νόμος προβλέπει ότι ο πιστωτικός φορέας / τράπεζα  ευθύνεται πλήρως και άνευ όρων για κάθε πράξη ή παράλειψη του συνδεδεμένου  μεσίτη πιστώσεων. Επίσης, προβλέπει πως η ασφάλιση ή η ανάλογη εγγύηση μπορεί να παρέχεται από τον πιστωτικό φορέα για λογαριασμό του μεσίτη (Ν. 4438/2016, άρθρα 28–29).


Συμπέρασμα

Στην περίπτωση χρηματοοικονομικών συναλλαγών με τη διαμεσολάβηση μεσίτη πιστώσεων, υπάρχουν τρεις διαφορετικές κατηγορίες κινδύνου.

• Επαγγελματική ευθύνη μεσίτη: πιθανή ζημία από σφάλμα ή παράλειψη κατά την παροχή των υπηρεσιών του.

• Ευθύνη πιστωτικού φορέα: πιθανή ζημία από παράβαση δικής του νομικής ή συμβατικής υποχρέωσης, καθώς και του συνδεδεμένου μεσίτη πιστώσεων.

• Πιστωτικός κίνδυνος: ο κίνδυνος ο δανειολήπτης, για διάφορους λόγους, να μην αποπληρώσει το δάνειο / την πίστωση που έλαβε.

Κάθε κατηγορία έχει διαφορετική βάση και χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση. Η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης που εξετάζεται εδώ αφορά την ευθύνη του μεσίτη πιστώσεων για τη δική του δραστηριότητα και δεν καλύπτει την αδυναμία αποπληρωμής του δανείου από τον δανειολήπτη.

(*)  Είναι Μηχανικός ΕΜΠ & ENSPM Γαλλίας, Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων με εξειδίκευση στα θέματα αστικής ευθύνης, τεχνικών έργων & επαγγελματικών - επιχειρηματικών κινδύνων. Διετέλεσε, επί σειρά ετών, Εξουσιοδοτημένος Ανταποκριτής Lloyd’s .

Πρόσφατα αναδείχθηκε, από τον εκδοτικό οίκο Insurance Business Review, ως “Top Liability Insurance Specialist in Europe 2026” ([email protected], www.gkoutinas.gr).