Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης & Γιώργος Κουτίνας / ΚΟΥΤΙΝΑΣ ΑΕ - Μια ξεχωριστή επαγγελματική διαδρομή

Εργάστηκα στον ασφαλιστικό χώρο χωρίς ποτέ να αισθανθώ « ασφαλιστής» με την κλασική έννοια του όρου. Από την αρχή επέλεξα να επενδύσω στη γνώση, να αναζητήσω εξειδικευμένα πεδία και να κινηθώ σε «γαλάζιους ωκεανούς», προσπαθώντας να αναδείξω το πραγματικό νόημα και τη χρησιμότητα του θεσμού της ιδιωτικής ασφάλισης, μακριά από έναν ανταγωνισμό που συχνά οδηγεί σε φθορά και απαξίωση.
Ως ανεξάρτητος Σύμβουλος και Μεσίτης Ασφαλίσεων, προσπάθησα να δημιουργήσω ένα χαρτοφυλάκιο εργασιών από το μηδέν. Δεν επέλεξα τον εύκολο δρόμο των κλασικών ασφαλίσεων, αλλά επένδυσα σε εξειδικευμένους ασφαλιστικούς κλάδους, όπου μπορούσα να προσφέρω ουσιαστική πρόσθετη αξία μέσα από τη γνώση, την ευρύτερη επιστημονική κατάρτιση και εμπειρία μηχανικού.

Το ξεκίνημα

Η επαγγελματική αυτή διαδρομή ξεκίνησε το 1992, ύστερα από μια ιδιαίτερη συγκυρία. Μετά από θητεία ως Μηχανικός στη ΔΕΗ, αποφάσισα να παραιτηθώ και να ξεκινήσω μια νέα καριέρα στον ασφαλιστικό κλάδο.

Εργάστηκα αρχικά σε διεθνή ασφαλιστική εταιρεία γαλλικών συμφερόντων, η οποία επιδίωκε να αναπτύξει επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα στις ασφαλίσεις βιομηχανικών και εξειδικευμένων κινδύνων.

Βασικός άξονας της δραστηριότητας ήταν η Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης, με έμφαση στην ασφαλιστική κάλυψη της δεκαετούς εγγύησης κατασκευής που αποτελεί συνδυασμό της ευθύνης του εργολάβου/κατασκευαστή με την επαγγελματική ευθύνη των συμβούλων μηχανικών. Παράλληλα, υπήρχε ενδιαφέρον για την ευρύτερη ανάπτυξη του κλάδου της Αστικής Ευθύνης, στο πλαίσιο της σταδιακής εναρμόνισης της ελληνικής αγοράς με το ευρωπαϊκό θεσμικό περιβάλλον και την ενίσχυση της προστασίας του καταναλωτή.

Στο πλαίσιο της εκπαίδευσής μου για την ανάληψη ρόλου underwriter με σημαντική δυνατότητα ανάληψης μεγάλων κινδύνων (capacity), είχα ενθουσιαστεί με την προοπτική ανάπτυξης της Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης στην Ελλάδα — ενός τομέα που τότε ήταν ουσιαστικά άγνωστος στην ελληνική ασφαλιστική αγορά.

Ωστόσο, σύντομα διαφάνηκε ότι το εγχείρημα δεν είχε εύκολη προοπτική σε μια αγορά όπου το ενδιαφέρον ήταν επικεντρωμένο στην υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης αυτοκινήτων.

Προσωπικά, όμως, παρά τη σχετική απογοήτευση, αντιμετώπισα αυτή την κατάσταση περισσότερο ως πρόκληση παρά ως εμπόδιο. Η εξειδικευμένη τεχνογνωσία που είχα αποκτήσει από μια ώριμη ασφαλιστική αγορά, όπως αυτή της Γαλλίας, μου έδωσε την πεποίθηση ότι υπήρχε ένα πεδίο με σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης.

Δράση με γνώμονα την εξειδίκευση και την επικοινωνία

Από την αρχή επένδυσα στη συστηματική επικοινωνία και προβολή της Ασφάλισης Κινδύνων Κατασκευής και, ιδιαίτερα, της Επαγγελματικής Ευθύνης Μηχανικών — έναν τομέα που γνώριζα καλά και ταυτόχρονα παρουσίαζε σημαντικές δυσκολίες στην άρτια προσέγγισή του.

Για την «αφύπνιση» της αγοράς δημοσίευσα άρθρα σε εφημερίδες και τεχνικά περιοδικά, πραγματοποίησα διαφημιστικές καταχωρίσεις, συμμετείχα ως εισηγητής σε σεμινάρια επαγγελματικής επιμόρφωσης και έκανα παρουσιάσεις σε συνέδρια.
Ήταν μια συνεχής προσπάθεια επαγγελματικής επιβίωσης αλλά και ανάπτυξης, με βασικό όχημα τη γνώση και την εξειδίκευση.

Η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε και ενισχύθηκε με την έλευση του διαδικτύου. Μέσω των Social Media — Facebook, LinkedIn και Twitter — άρχισα να δημοσιεύω συστηματικά άρθρα και σχόλια για θέματα ασφάλισης, κυρίως στον χώρο της Αστικής και Επαγγελματικής Ευθύνης.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν το προσωπικό μου Blog, www.professional-liability.gr, καθώς και η εταιρική ιστοσελίδα της ΚΟΥΤΙΝΑΣ ΑΕ, www.gkoutinas.gr, που πέρα από τον ενημερωτικό και επιχειρηματικό  χαρακτήρα τους, αποτέλεσαν μέσα διάδοσης εξειδικευμένης ασφαλιστικής γνώσης.

Υπηρεσίες ανεξάρτητου Συμβούλου

Η ιδιότητα του Μηχανικού και η εμπειρία μου στον ασφαλιστικό χώρο δημιούργησαν έναν συνδυασμό γνώσεων που αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμος στην παροχή υπηρεσιών ανεξάρτητου Συμβούλου.

Μετά από σχετική σύσταση αρμόδιας υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τότε ΕΟΚ), η οποία διέθετε σημαντικούς πόρους χρηματοδότησης για έργα υποδομής στην Ελλάδα, ανέλαβα να συμβάλω στη δημιουργία πρότυπων ασφαλιστικών προδιαγραφών για τις συμβάσεις δημοσίων έργων του τότε Υπουργείου Υποδομών.

Παράλληλα, προσέφερα υπηρεσίες συμβούλου σε θέματα insurance management σε μεγάλα κατασκευαστικά έργα υποδομής και σε έργα που συνδέονταν με την προετοιμασία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες «Αθήνα 2004». Αναφέρω χαρακτηριστικά, το Ολυμπιακό Μετρό της Αθήνας, τα έργα αναβάθμισης του βασικού οδικού άξονα της χώρας «ΠΑΘΕ», τη Γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου και την Αττική Οδό (αρχική φάση του έργου).

Εξειδικευμένες υπηρεσίες Συμβούλου

Στην επαγγελματική διαδρομή μου υπήρξαν και άλλες σημαντικές εμπειρίες που σχετίζονται με τον χώρο της Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης.

Με την ιδιότητα του Εμπειρογνώμονα Ασφαλίσεων (Insurance Expert), συμμετείχα στη δημιουργία του Ελληνικού Συστήματος Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) και στη λειτουργία των Φορέων Πιστοποίησης Συστημάτων, Προϊόντων και Επαγγελμάτων, καθώς και στη διαδικασία πιστοποίησης Εργαστηρίων και Κέντρων Τεχνικών Ελέγχων Οχημάτων (ΚΤΕΟ).
Στο πλαίσιο αυτό, ανέλυσα ζητήματα ευθύνης και πρότεινα βασικές ασφαλιστικές προδιαγραφές, καθώς και τη μεθοδολογία της απαιτούμενης μελέτης επικινδυνότητας για την ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης, σύμφωνα με τις σχετικές απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Προτύπου.
Παράλληλα, ανέλυσα θέματα αστικής ευθύνης και τρο ρόλο της ασφάλισης αστικής ευθύνης αναφορικά με την κατασκευή, παραγωγή και εμπορία προϊόντων, στο πλαίσιο του βασικού θεσμικού πλαισίου για την Προστασία του Καταναλωτή. Σχετική παρουσίαση έγινε σε ειδική Ημερίδα στο ΕΒΕΑ, όπου συμμετείχαν εκπρόσωποι αρμόδιων θεσμικών και παραγωγικών φορέων.

Σημαντική ήταν επίσης η συμμετοχή μου, με την ιδιότητα του Μηχανικού και του Μεσίτη Ασφαλίσεων, στην Ομάδα Εργασίας του Συνδέσμου Ευρωπαίων Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών (BIPAR), στο πλαίσιο της διαβούλευσης για τη Λευκή Βίβλο που προηγήθηκε της έκδοσης της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη, γνωστής για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Επίσης, ως Εμπειρογνώμονας Ασφαλίσεων στο Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών, πρότεινα πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και ασφαλίσεων (insurance & risk management), καθώς και αντίστοιχες ασφαλιστικές προδιαγραφές για συμβάσεις σύνθετων έργων Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).

Τέλος, πέρα από την εκτενή αρθρογραφία μου στον έντυπο και, αργότερα, στον ηλεκτρονικό Τύπο, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω πως έχω συμμετάσχει ως προσκεκλημένος ομιλητής σε ημερίδες, και σεμινάρια στην Ελλάδα και την Κύπρο. Σημειώνω δε και τα διεθνή συνέδρια στην Κωνσταντινούπολη και στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, όπου παρουσίασα εισήγηση σχετικά με την ανάπτυξη της ασφάλισης αστικής και επαγγελματικής ευθύνης σε αναπτυσσόμενες αγορές.

Προσέγγιση της ασφαλιστικής αγοράς του Λονδίνου

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συμβολή μου στην υλοποίηση του μεγάλου οδικού άξονα «Εγνατία Οδός» στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όπου πέρα από τις ασφαλιστικές προδιαγραφές των συμβάσεων κατασκευής, κλήθηκα να προδιαγράψω και τις απαιτήσεις ασφάλισης για τις συμβάσεις μελετών και υπηρεσιών Συμβούλων Μηχανικών.

Γνωρίζοντας ότι οι δυνατότητες της εγχώριας ασφαλιστικής αγοράς να προσφέρει τις απαιτούμενες εξειδικευμένες καλύψεις ήταν περιορισμένες, ανέλαβα σχετική δραστηριότητα σε συνεργασία με εξειδικευμένους Lloyd’s Brokers (αρχικά 4 χρόνια με  Windsor PI και στη συνέχεια, για άλλα 4 χρόνια με Howden).

Η συνεργασία αυτή μου επέτρεψε να γνωρίσω από κοντά την ασφαλιστική αγορά του Λονδίνου και των Lloyd’s και να εμβαθύνω περαιτέρω στον κλάδο της Επαγγελματικής Ευθύνης.

Η ποιότητα της συνεργασίας και το χαρτοφυλάκιο εργασιών που δημιουργήθηκε, συνέβαλλαν στην αναγνώριση τυο κύρους των υπηρεσιών μου και αποτέλεσαν τη βάση για τη διαπίστευσή μου, το 2008, ως Authorized Binding Authority at Lloyd’s.

Εξουσιοδοτημένος Ανταποκριτής των Lloyd’s

Με την ιδιότητα του Lloyd’s Coverholder ανέπτυξα συστηματική δραστηριότητα στον κλάδο της Επαγγελματικής Ευθύνης, όχι μόνο για μηχανικούς αλλά και για όλες τις κατηγορίες επαγγελματιών (εκτός γιατρών και νοσοκομείων).

Πέρα από τη σχετικά μικρή και τότε ανώριμη ελληνική αγορά, προσπάθησα να διερευνήσω και τις αγορές γειτονικών χωρών-μελών της ΕΕ, όπως η Κύπρος, η Βουλγαρία και η Ρουμανία. 
Για ένα χρονικό διάστημα πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις και αναπτύχθηκε γόνιμη επικοινωνία με επιλεγμένους μεσίτες ασφαλίσεων των χωρών αυτών και έγιναν προσπάθειες προβολής της ιδέας της ασφάλισης επαγγελματικής ευθύνης μέσω ασφαλιστηρίων των Lloyd’s, με το καθεστώς “ελεύθερης παροχής υπηρεσιών”.

Η εμπειρία αυτή ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των συγκεκριμένων αγορών, διαπίστωσα ένα κοινό χαρακτηριστικό: η έννοια της επαγγελματικής ευθύνης δεν ήταν επαρκώς κατανοητή και δεν υπήρχε ουσιαστική ζήτηση για την ασφάλισή της, σύμφωνα με το πνεύμα και την πρακτική που εφαρμοζόταν στις πιο ώριμες ασφαλιστικές αγορές της Ευρώπης.

Με άλλα λόγια, όπως και στην Ελλάδα, υπήρχε ένα εμφανές κενό ανάμεσα στις έννοιες: Νομική ευθύνη (Professional Liability) → ασφαλιστική συνείδηση και κατανόηση του επαγγελματικού κινδύνου (Risk Awareness)→ Ασφαλιστική κάλυψη με ασφαλιστήριο επαγγελματικής ευθύνης (Professional Indemnity Insurance) → Διαχείριση αξιώσεων αποζημίωσης (Effective Financial Protection).
 

Ένα ποιοτικό χαρτοφυλάκιο ασφαλιστικών εργασιών και υπηρεσιών

Ένα ακόμη σημαντικό μέρος της επαγγελματικής μου διαδρομής αποτυπώνεται στη δημιουργία και τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου της «ΚΟΥΤΙΝΑΣ ΑΕ – Μεσίτες Ασφαλίσεων», με ιδιαίτερη έμφαση στον κλάδο της Επαγγελματικής Αστικής Ευθύνης.
Παρά το σχετικά περιορισμένο μέγεθος της εταιρείας ως προς την παραγωγή ασφαλίστρων, το χαρτοφυλάκιο αυτό αποτελεί για μένα ένα σημαντικό επαγγελματικό επίτευγμα καθόσον βασίζεται σε εξειδικευμένη γνώση, σε μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πελάτες και σε ιδιαίτερα χαμηλό δείκτη ζημιών.

Το αποτέλεσμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι δημιουργήθηκε σε μια αγορά όπου η χρησιμότητα της ασφάλισης επαγγελματικής ευθύνης δεν ήταν — και σε σημαντικό βαθμό εξακολουθεί να μην είναι — επαρκώς κατανοητή.
Η εμπειρία μου έχει δείξει ότι η ανάπτυξη αυτού του κλάδου δεν εξαρτάται μόνο από την προσφορά ασφαλιστικών προϊόντων. Προϋποθέτει ενημέρωση, εμπιστοσύνη, επαγγελματική προσέγγιση και κάποιο αναγκαίο θεσμικό εκσυγχρονισμό.
 

Προοπτικές

Με την πάροδο των χρόνων, έχοντας εμβαθύνει στον κλάδο της Ασφάλισης Αστικής και Επαγγελματικής Ευθύνης, έχω διαπιστώσει ότι μια ασφαλιστική αγορά με περιορισμένη ασφαλιστική ωριμότητα και με νοοτροπίες διαφορετικές από εκείνες που έχουν διαμορφωθεί στις πιο ώριμες ευρωπαϊκές κοινωνίες,  μετασχηματίζεται με πολύ αργό ρυθμό.
Ταυτόχρονα, όμως, η πραγματικότητα αυτή αποτελεί και μια σημαντική πρόκληση — αλλά και ευκαιρία — για την ανάπτυξη νέας επιχειρηματικότητας.

Η μακρόχρονη εμπειρία μου με οδήγησε σε μια συγκεκριμένη άποψη για την ανάπτυξη της Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης και, ευρύτερα, της Ιδιωτικής Ασφάλισης στην Ελλάδα:  Χρειάζεται υπεύθυνη και αντικειμενική ενημέρωση, ουσιαστικές πρωτοβουλίες επικοινωνίας και, παράλληλα, θεσμικές μεταρρυθμίσεις από την Πολιτεία. Ο συνδυασμός αυτών των παραμέτρων μπορεί να ενισχύσει την αξιοπιστία και το κύρος του θεσμού της ιδιωτικής ασφάλισης και να δημιουργήσει μια νέα αντίληψη για τον χρήσιμο κοινωνικό και οικονομικό του ρόλο.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η αρθρογραφία μου στο Blog που αναφέρθηκε προηγουμένως όπου απευθύνομαι σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις που αναγνωρίζουν τις ευθύνες τους και επιθυμούν να προστατευθούν από τις οικονομικές συνέπειες μιας ενδεχόμενης αμέλειας, λανθασμένης ενέργειας ή παράλειψης στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους.
Απευθύνομαι επίσης σε πιστοποιημένους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που ενδιαφέρονται για εξειδικευμένη ενημέρωση και σύγχρονα ασφαλιστικά προϊόντα, πέρα από τους παραδοσιακούς κλάδους αυτοκινήτου, κατοικίας, υγείας κ.λπ.

Η περαιτέρω επαγγελματική μου δράση εστιάζεται στην ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς μέσα από εξειδικευμένα ασφαλιστικά προϊόντα, τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου και τη δημιουργία επιχειρηματικών συνεργειών.

Για μένα, η Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης δεν είναι απλώς ένας εξειδικευμένος ασφαλιστικός κλάδος. Είναι ένα πεδίο στο οποίο συναντώνται η τεχνική γνώση, η επιχειρηματικότητα, η πρόληψη κινδύνων και η ουσιαστική λειτουργία του θεσμού της ιδιωτικής ασφάλισης.