Αυτές τις μέρες αντιμετωπίζουμε ακραία καιρικά φαινόμενα -με σχετικά πρωτόγνωρες ειδικά για την Αττική χιονοπτώσεις- τα οποία συνεχίζονται σε διάφορες περιοχές της χώρας. Για τα παιδιά το χιόνι είναι παιχνίδι και χαρά, για τους εργαζόμενους άγχος και στρες, ενώ στους ηλικιωμένους προκαλεί  φόβο και τρόμο για οποιαδήποτε επικείμενη πτώση. Ήδη τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) των νοσοκομείων έχουν κατακλυστεί από τα εκατοντάδες περιστατικά που έχουν συμβεί από πτώσεις το τελευταίο τριήμερο. 

Σε περιόδους, λοιπόν, όπου οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές και υπάρχει χιονόπτωση, όλες οι επιφάνειες καλύπτονται με χιόνι ή, ακόμη χειρότερα, με πάγο. Οι δρόμοι, τα πεζοδρόμια και οι αυλές των σπιτιών μοιάζουν σαν ένα μεγάλο παγοδρόμιο. 

Η έντονη χιονόπτωση στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας μας δεν είναι σύνηθες φαινόμενο και οι περισσότεροι από εμάς δεν γνωρίζουν πώς να το διαχειριστούν.

Αξιοσημείωτο είναι το εξής παράδοξο. Ενώ οι χιονοπτώσεις είναι περιορισμένες στα αστικά κέντρα σε σχέση με την επαρχία, οι πτώσεις στα αστικά κέντρα είναι στατιστικά περισσότερες. 

«Αυτό συμβαίνει, διότι αρχικά οι κάτοικοι δεν είναι συνηθισμένοι στους πάγους και στα γλιστερά οδοστρώματα και δεύτερον, σε σύγκριση με τους κατοίκους της επαρχίας, έχουν πολύ λιγότερη σωματική δραστηριότητα και κίνηση στη ζωή τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την προσέλευση πολλών τραυματιών από πτώσεις στα νοσοκομεία των πόλεων», λέει ο φυσιοθεραπευτής, Dr manual medicine, επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης Γιώργος Γουδέβενος.

Οι πιθανότητες μίας πτώσης κατά την εκτέλεση μιας δουλειάς ή δραστηριότητας τον χειμώνα και ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους αυξάνονται. Αυτό είναι άξιο αναφοράς, διότι οι πτώσεις υπολογίζεται ότι είναι υπεύθυνες για το 40% των θανάτων από τραυματισμούς στους ηλικιωμένους. Συχνότερα είναι τα κατάγματα των ισχίων, του καρπού, του μηριαίου οστού και οι μυοσυνδεσμικές ρήξεις. 

«Μία πτώση συνήθως δεν έχει μόνο σωματικό τραυματισμό, αλλά και ψυχολογικό. Η ανικανότητα αυτοεξυπηρέτησης για τις καθημερινές ανάγκες και η παρατεταμένη κατάκλιση, που διαδέχονται την πτώση, δημιουργούν έντονο άγχος για την επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες, εξαιτίας του φόβου μιας νέας πτώσης», επισημαίνει ο Δρ Γουδέβενος και εξηγεί τι μπορούμε να κάνουμε για να μην πέσουμε.

«Σαφώς και δεν είναι ορθό να παραμείνει κάποιος «έγκλειστος» στο σπίτι μέχρι να περάσει η κακοκαιρία. Το κρύο και το χιονισμένο τοπίο που θα αντικρύσει ο καθένας μας βγαίνοντας έξω, είναι πολύ ευεργετικό για την σωματική και για την ψυχική μας υγεία. Παρόλα αυτά όλες οι μετακινήσεις και οι εργασίες θα πρέπει να γίνουν με ειδικό και ασφαλή τρόπο».

Οι προφυλάξεις που πρέπει να πάρετε

Αρκετοί εξωγενείς παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόκληση πτώσεων. Οι εξωγενείς παράγοντες περιλαμβάνουν:

• Ακατάλληλα υποδήματα και ρουχισμός. Φορέστε μπότες με αντιολισθητικούς πάτους.

• Ακατάλληλα βοηθήματα. Εάν χρησιμοποιείτε μπαστούνια και «περιπατητές», αντικαταστήστε το λάστιχό τους με ένα καινούριο. Σε έντονες καιρικές συνθήκες μπορείτε να προσαρμόσετε στο μπαστούνι σας μία βάση με μεταλλικά δόντια για να μην γλιστράει.

• Περιβαλλοντικοί παράγοντες κινδύνου.

Σχετικά με την τροποποίηση περιβαλλοντικών παραγόντων σε περιόδους παγετού συνιστώνται:

1. Καθαρίστε το χιόνι και ρίξτε αλάτι στον εξωτερικό διάδρομο του σπιτιού σας, ή εάν δεν αισθάνεστε ικανοί, ζητήστε το από κάποιον άλλον να το κάνει.

2. Καλός φωτισμός στο σπίτι και ιδιαίτερα στις περιοχές που οι πτώσεις είναι συχνότερες, όπως στα κλιμακοστάσια.

3. Ελέγξτε ότι οι διάδρομοι και τα σκαλοπάτια είναι ελεύθερα και καθαρά πριν τα περπατήσετε. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί εάν είναι βρεγμένο το πεζοδρόμιο, το οποίο μπορεί να είναι καλυμμένο με πάγο. Ιδιαίτερα στις γωνίες και σε σκιερά σημεία του δρόμου όπου δεν διακρίνεται εύκολα το λεγόμενο «Black Ice». 

Άξιες επισήμανσης είναι και οι πτώσεις εντός σπιτιού τον χειμώνα, οι οποίες είναι πολύ συχνές.

• Η κατάχρηση οινοπνεύματος διπλασιάζει την πιθανότητα πτώσης.

• Αποφύγετε να περπατάτε με κάλτσες. Καλύτερα να χρησιμοποιείτε παντόφλες με αντιολισθητικές ιδιότητες.

• Μεριμνήστε για καλό νυχτερινό φωτισμό, όπως πρόσβαση στο μπάνιο ή την κουζίνα.

• Στηρίξτε τα έπιπλα, εάν δεν είναι σταθερά, ώστε να μπορούν να σας στηρίξουν σε περίπτωση πτώσης.

• Σε ασθενείς που μένουν μόνοι και είναι επιρρεπείς στις πτώσεις, καλό θα είναι να υπάρχει ένα τηλέφωνο κοντά στο επίπεδο του εδάφους. Η αντιμετώπισή τους θα πρέπει να περιλαμβάνει και τεχνικές έγερσης μετά από μια πτώση.

«Επειδή ο καιρός έχει... γυρίσματα, είναι σημαντικό να τηρούμε με απόλυτη σοβαρότητα τους παραπάνω κανόνες. Ρωτήστε το γιατρό ή το φυσικοθεραπευτή σας για την αξιολόγηση και χορήγηση βοηθήματος στήριξης, καθώς και για την εκπαίδευσή σας στη σωστότερη χρήση του. Τέλος, ενημερωθείτε από το Δήμο σας για περισσότερες λεπτομερείς οδηγίες για την περιοχή σας», καταλήγει ο κ. Γουδέβενος.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 
Ο Γεώργιος Η. Γουδέβενος είναι διευθυντής του Κέντρου Osteo-Physio Therapy,  Ειδικευμένος Φυσικοθεραπευτής και κατέχει τον τίτλο του Dr. Of Manual Medicine, με πολυετείς σπουδές στην Αγγλία, την Σουηδία και την Αμερική. Συγκεκριμένα, είναι κάτοχος πτυχίου της Ανωτάτης Σχολής Naprapathic of Manual Medicine της Στοκχόλμης, όπου ειδικεύτηκε στην Οστεοπαθητική – Χειροπρακτική Σπονδυλικής Στήλης – Αρθρώσεων.
Στη συνέχεια ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Ιατρικής της Florida καθώς και στο Πανεπιστήμιο Ιατρικής του San Diego στην Αμερική, με αντικείμενο την Εργομέτρηση και την Αποκατάσταση Παθήσεων, Κακώσεων και Μετεγχειρητικών Καταστάσεων στη Σπονδυλική Στήλη και στα Άκρα. Μετεκπαιδεύτηκε στην ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης και είναι διπλωματούχος εκπαιδευτής στη συγκεκριμένη μέθοδο.
Είναι Επιστημονικός Συνεργάτης της Πανεπιστημιακής Ορθοπεδικής Κλινικής Τραυματολογίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης, όπου συμμετέχει και σε σχετικά ερευνητικά προγράμματα. Παράλληλα, διδάσκει στα μεταπτυχιακά μαθήματα καθώς και στη διδακτέα ύλη. Το ερευνητικό του έργο επεκτείνεται και στο εξωτερικό όπου συνεργάζεται με τα Πανεπιστήμια της Florida και του San Diego. Είναι επίσης Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Εναλλακτικής Θεραπευτικής Ελλάδος και ιδρυτικό μέλος της εταιρείας Manual Medicine Ελλάδος. Είναι ενεργό μέλος σε επιστημονικούς συλλόγους όπως ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών, η Επιστημονική Εταιρεία Φυσικοθεραπευτών, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εργαστηριούχων Φυσικοθεραπευτών, ο Σουηδικός Σύλλογος Manual Medicine, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Φυσικοθεραπευτών (W.C.P.T.), η Επιστημονική Επιτροπή Π.Φ.Σ. και η Παγκόσμια Ομοσπονδία Εργομετρικών Κέντρων Αποκατάστασης MedX.
Έχει συγγράψει ένα μεγάλο αριθμό επιστημονικών και ερευνητικών εργασιών και έχει δημοσιεύσει επιστημονικό υλικό στον Ημερήσιο Ηλεκτρονικό και Επιστημονικό Τύπο, ενώ έχει συμμετάσχει σε σημαντικά συνέδρια του χώρου. Αξιοσημείωτη είναι η εμπειρία του και στο χώρο του αθλητισμού, όπου έχει παράσχει φυσικοθεραπευτική υποστήριξη σε Ολυμπιονίκες της ιστιοπλοΐας και της ιστιοσανίδας, σε αθλητές της άρσης βαρών, των καταδύσεων, του στίβου, καθώς και στις εθνικές ομάδες πάλης ανδρών και βόλεϊ γυναικών. Συμμετείχε επίσης στην πολυκλινική της Ολυμπιάδας του 2004, στο τμήμα φυσικοθεραπείας.
Έχει εκπονήσει ειδικό πρωτόκολλο φυσικής αποκατάστασης και εργομετρίας της ιδιοπαθούς σκολίωσης, όπου έχει γίνει αποδεκτό σε παγκόσμιο επίπεδο για την σφαιρική αντιμετώπιση της σκολίωσης.
Παράλληλα με το επιστημονικό του έργο, παρέχει άμισθη υποστήριξη στο «Ιατρικό Κέντρο Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων» και στους «Γιατρούς Χωρίς Σύνορα».