Η εξέλιξη της πανδημίας του COVID-19 έχει δημιουργήσει ανησυχία και ερωτήματα για τα οποία δεν έχουμε ακόμη αντικειμενικά στοιχεία. Πολλές απαντήσεις διαμορφώνονται με βάση την κλινική κρίση, ενώ τα αντικειμενικά δεδομένα θα δημιουργηθούν μέσα στους επόμενους μήνες. Διεθνείς ογκολογικοί οργανισμοί παρέχουν κατευθυντήριες γραμμές και συλλέγουν τις πληροφορίες, αφού ακόμη δεν γνωρίζουμε το φάσμα των κινδύνων λοίμωξης και των επιπλοκών για κάθε ομάδα ασθενών που εκτίθενται στον ιό. Ο Ηλίας Αθανασιάδης, παθολόγος - ογκολόγος (https://oncologist-athens.gr/), διευθυντής, Ογκολογικής Κλινικής & Μ.Η.Θ. Μονάδας Ημερήσιας Θεραπείας ΜΗΤΕΡΑ, απαντά στα βασικά ερωτήματα που διατυπώνονται τις τελευταίες ημέρες από τους ογκολογικούς ασθενείς:

Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για ασθενείς με καρκίνο;

Υπάρχει κίνδυνος για όλους μας, υπάρχει κίνδυνος για την κοινωνία, υπάρχουν μεγαλύτεροι κίνδυνοι για ασθενείς με καρκίνο που εξ ορισμού είναι μια ευαίσθητη ομάδα. Οι ασθενείς με ενεργό εξελισσόμενη νόσο, όπως και αυτοί που λαμβάνουν ενεργό θεραπεία, θεωρούνται υψηλού κινδύνου, παρότι ο ακριβής κίνδυνος δεν έχει διασαφηνιστεί και ενδέχεται να αφορά μόνο συγκεκριμένες ημέρες σε ένα κύκλο θεραπείας. Αντίθετα, ασθενείς με ελεγχόμενη νόσο και εκτός θεραπείας δεν θεωρούνται ανοσοκατεσταλμένοι. Διατηρούν τους συγκεκριμένους κινδύνους που συνδέονται με τις προηγούμενες θεραπείες και εξατομικεύονται σε κάθε περίπτωση. Οι εξατομικευμένοι κίνδυνοι θα πρέπει να συζητηθούν συγκεκριμένα με τον θεράποντα ιατρό.

Πώς εξατομικεύονται οι γενικές οδηγίες για τον ογκολογικό ασθενή;

Οι γενικές οδηγίες προφύλαξης για όλους ισχύουν απόλυτα για τον ασθενή και το περιβάλλον του. Πρέπει να τηρούνται με αυστηρότητα από όλους ανάλογα με τις τρέχουσες σε κάθε στιγμή οδηγίες. Σε εμφάνιση συμπτωμάτων, ο ασθενής επικοινωνεί με την ογκολογική μονάδα και δεν έρχεται κατευθείαν στο νοσοκομείο. Επίσης, δεν παραμένει στο σπίτι σε απομόνωση, όπως είναι οι γενικές οδηγίες, παρά μόνο αν αυτό είναι η οδηγία του ιατρού του. Η δυνατότητα να παρουσιάσει επιπλοκές και κινδύνους θεωρείται υψηλότερη σε ασθενείς υπό θεραπεία, άρα ο ιατρός του κρίνει αν υπάρχουν ενδείξεις νοσηλείας. Ειδικά σε περιόδους ουδετεροπενίας, η εμφάνιση συμπτωμάτων επιβάλλει επικοινωνία με τον θεράποντα και στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται οι κατευθυντήριες οδηγίες της αντιμετώπισης του ουδετεροπενικού πυρετού.

Πρέπει να τηρείται σταθερά ο προγραμματισμένος έλεγχος; Μήπως θεραπείες πρέπει να διακόπτονται λόγω των ειδικών κινδύνων;

Οι ελεύθεροι νόσου ασθενείς με προγραμματισμένη σταδιοποίηση μπορούν να αναβάλλουν τον έλεγχο ειδικά σε περιόδους απομόνωσης με αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης με COVID-19. Η τροποποίηση της θεραπείας είναι θέμα κλινικής κρίσης και ο ογκολόγος κρίνει πώς οι κίνδυνοι της διακοπής ή αναβολής συγκρίνονται με τους κινδύνους από τη συνέχιση της θεραπείας. Γενικά, οι τροποποιήσεις της θεραπείας ελαττώνουν την αποτελεσματικότητα και δεν επιτρέπονται αυθαίρετες ή συναισθηματικές αποφάσεις χωρίς να σταθμισθούν οι συνέπειες.

Σε ασθενείς με ελεγχόμενη νόσο και σε προγραμματισμένη θεραπεία συντηρήσεως η προσωρινή διακοπή είναι συνετή πράξη. Εννοείται ότι η υποστηρικτική αγωγή και ο έλεγχος συμπτωμάτων θα εφαρμόζεται με την υψηλότερη ιατρική ακρίβεια.

Πρέπει να φοβάμαι;

Όχι! Δεν φοβάμαι, είμαι σοβαρός και υπεύθυνος.

Η αντιμετώπιση της πανδημίας είναι μια πρόκληση για την κοινωνία μας και αποτελεί δοκιμασία ιατρική, κοινωνική και ηθική. Χρειάζεται υπεύθυνη συνειδητή στάση από όλους μας. Μέχρι να υποχωρήσουν οι κίνδυνοι πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι η ογκολογική φροντίδα δεν θα μείνει πίσω, οι ασθενείς με καρκίνο δεν θα αισθάνονται ότι αποτελούν τη χαμηλότερη προτεραιότητα του συστήματος και θα είναι πρωτοπόροι σε μια πολιτεία που στηρίζεται στην υπεύθυνη στάση μας. Η Ογκολογία έχει πολεμήσει αποτελεσματικά τον φόβο και τη ματαιότητα. Οι ασθενείς μας έχουν μάθει να παλεύουν μέσα από αντιξοότητες, κρίσεις κάθε μορφής και μέσα από ελλείμματα πόρων και υποδομών. Η απάντηση είναι, μη φοβάσαι!

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Ηλίας Αθανασιάδης, είναι Ογκολόγος – Παθολόγος, επικεφαλής της Ογκολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ, με πλούσιο ερευνητικό έργο στον τομέα των στοχευμένων θεραπειών για τον καρκίνο.

Γεννημένος στην Τρίπολη Αρκαδίας, ο Ηλίας Αθανασιάδης αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1983. Ολοκλήρωσε την ειδικότητα της Παθολογίας στη Θεραπευτική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, με έδρα το Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», το 1991. Με την ολοκλήρωση της ειδικότητάς του, μετεκπαιδεύτηκε στο Baylor College of Medicine και στο MD Anderson Cancer Center με κεντρικό αντικείμενο τη μεταμόσχευση μυελού των οστών. Εκπαιδεύτηκε στην Αιματολογία – Ογκολογία στο επίσημο πρόγραμμα fellowship της πανεπιστημιακής ιατρικής σχολής Feinberg του Northwestern University στο Σικάγο των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1991 έως το 1994. Κατά τη διάρκεια των τριών χρόνων της παραμονής του εκεί, ανέπτυξε πλούσιο ερευνητικό έργο σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο του Σικάγο.

Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος fellowship εντάχθηκε στις τάξεις του πανεπιστημίου Northwestern ως Faculty Member, συνεργασία που διατηρεί έως σήμερα ως Visiting Assistant Professor.

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1996, εργάστηκε για οκτώ χρόνια στο Ογκολογικό Τμήμα του ΙΚΑ Αλεξάνδρας έως τον Μάρτιο του 2004, όπου ανέλαβε τη θέση του Διευθυντή της Ογκολογικής Κλινικής στην Ευρωκλινική Αθηνών. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του στην Ευρωκλινική Αθηνών, τα τελευταία τρία χρόνια της παραμονής του έως τον Αύγουστο του 2011, ίδρυσε και διηύθυνε το Ογκολογικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελούνταν από ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων σε σχέση με τον καρκίνο, προερχόμενους από διαφορετικά νοσοκομεία. Το συγκεκριμένο εγχείρημα αποτέλεσε τη βάση για την οργανωμένη ογκολογική φροντίδα που σήμερα θεωρείται προαπαιτούμενο για την άριστη ογκολογική φροντίδα.

Με γνώμονα και κίνητρο τη μέγιστη δυνατή φροντίδα σε ασθενείς με καρκίνο, ο Ηλίας Αθανασιάδης είναι τακτικός προσκεκλημένος ομιλητής σε ογκολογικά συνέδρια, ενώ από το 2008 έως και το 2010 συμμετείχε με το χειρουργό Χαρίλαο Παππή, στη διοργάνωση του ογκολογικού συνεδρίου “Cancer Forum”, που διεξήχθη στην Ελλάδα με τη συμμετοχή επιστημόνων της ημεδαπής και της αλλοδαπής, ειδικών στο θέμα του καρκίνου. Aπό το 2012 έως και σήμερα είναι Πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του συνεδρίου “Διεπιστημονική Προσέγγιση στη Θεραπεία του Καρκίνου – MDcON”, που πραγματοποιείται με στόχο την ενδυνάμωση ενός παραγωτικού διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ των ειδικοτήτων που ειδικεύονται στην αντιμετώπιση ογκολογικών περιστατικών. Το συνέδριο συγκεντρώνει κάθε χρόνο εξέχοντες επιστήμονες από τα μεγαλύτερα Ογκολογικά κέντρα του κόσμου.

Ερευνητικό έργο

Σημαντικό μέρος των ερευνητικών του δραστηριοτήτων επικεντρώνεται στη συμμετοχή του στη διεθνώς αναγνωρισμένη ερευνητική ομάδα για την αντιμετώπιση του Καρκίνου Κεφαλής – Τραχήλου, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Everett E. Vokes, MD. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα θεωρείται ότι διαμόρφωσε το πεδίο της χημειοακτινοθεραπείας τόσο στον Καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου, όσο και στον Καρκίνο του Πνεύμονα.

Στο ερευνητικό του έργο στις ΗΠΑ συγκαταλέγεται η πρωτότυπη ερευνητική εργασία, με την υποστήριξη και χρηματοδότηση του National Cancer Institute (Εθνικό Κέντρο για τον Καρκίνο των ΗΠΑ), που αφορά την εφαρμογή trans-retinoic and interferon-a σε ασθενείς με μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα πνεύμονα. Η συγκεκριμένη μελέτη εφάρμοσε στοχευμένη θεραπεία σε συμπαγή όγκο, προηγήθηκε μάλιστα της επαναστατικής εφαρμογής των στοχευμένων θεραπειών, και σηματοδοτεί το μεγάλο ενδιαφέρον και έργο του Ηλία Αθανασιάδη για τις στοχευμένες θεραπείες στην αντιμετώπιση του καρκίνου.

Διακρίσεις

Για το σύνολο των ερευνητικών του δραστηριοτήτων κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ, διακρίθηκε και βραβεύτηκε από την Αμερικανική Εταιρία Κλινικής Ογκολογίας (ASCO).

Ενεργό Μέλος

Ελληνική Εταιρία Ογκολόγων Παθολόγων (Ε.Ο.Π.Ε.)
Αμερικάνικη Εταιρία Κλινικής Ογκολογίας (A.S.C.O.)
Ευρωπαϊκή Εταιρία Κλινικής Ογκολογίας (E.S.M.O.)