Κεντρική Φωτογραφία: (από αριστερά) Yves Mathieu - Χριστίνα Κεφαλογιάννη - Niki Evbuomwan

Ο Yves Mathieu, Ιδρυτής, Missions Publiques και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, Democracy & Culture Foundation μας παρουσίασε πώς δημιουργήθηκε η «Δημοκρατική Οδύσσεια». Εξήγησε ότι η πολιτική είναι μια πολύπλοκη διαδικασία και ότι δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Αυτή η ιδέα των δημοκρατικών συνελεύσεων πολιτών προσπαθεί να φέρει κοντά τους πολίτες να συζητούν κοινά προβλήματα, να αυξήσει την εμπιστοσύνη τους στους πολιτικούς και να τους δώσει την ευκαιρία να εκφράσουν τις ανησυχίες και τις ερωτήσεις τους οι ίδιοι.

Η συζήτηση ήταν στο πλαίσιο του 12ου Αthens Democracy Forum που πραγματοποιείται στην Αθήνα από 1 έως 3 Οκτωβρίου 2024, από το Democracy & Culture Foundation σε συνεργασία με τους The New York Times.

Η κ. Καλυψώ Νικολαΐδη

Η Καλυψώ Νικολαΐδη, Καθηγήτρια Παγκόσμιων Υποθέσεων και Πρόεδρος της Σχολής Διακρατικής Διακυβέρνησης στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο και η Niki Evbuomwan, Student Affairs & DEI Assistant, College Year in Athens and Participant, Transnational People’s Assembly εξήγησαν τι αφορούσε η τριήμερη «Δημοκρατική Οδύσσεια» που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα πριν από λίγες ημέρες. «Κλείσαμε τα μάτια μας και φανταστήκαμε ότι επιβιβαζομαστε σε ένα πλοίο που δεν είχε ακόμη κατασκευαστεί, για να ταξιδέψουμε όλοι μαζί, προσπαθώντας να δώσουμε προτεραιότητα στο "εμείς" αντί του "εγώ"», είπε η Καλυψώ Νικολαΐδη.

Αυτή η «Οδύσσεια» έφερε μαζί περισσότερους από 200 ανθρώπους από διαφορετικά υπόβαθρα. Ήταν μια διακρατική και διατοπική συνέλευση, με εκπροσώπους από 28 διαφορετικές χώρες και 24 διαφορετικές κοινότητες που διαμένουν στην Αθήνα. Τα ζητήματα που συζητήθηκαν αφορούσαν στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες βιώνουν τις κρίσεις. Μικρές διαφοροποιημένες ομάδες συζήτησαν, σχεδίασαν, και παρουσίασαν με θεατρικά δρώμενα τις εμπειρίες τους.

Όλοι οι πολίτες κλήθηκαν να «ταξιδέψουν στον χρόνο» και να φανταστούν πώς θα είναι η ζωή το 2029. Στη συνέχεια, τους ζητήθηκε να σκεφτούν τι πρέπει να γίνει τώρα, το 2024, για να είναι «προετοιμασμένοι» για το μέλλον. Όλα τα μηνύματα που προέκυψαν από αυτό το «ταξίδι» συζητήθηκαν στο Φεστιβάλ Δημοκρατίας στην Πλατεία Κλαυθμώνος και στη Πνύκα, όπου οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να συναντήσουν Έλληνες πολιτικούς - τόσο βουλευτές όσο και εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Το ιστιοφόρο της «Οδύσσειας» θα συνεχίσει το ταξίδι του, τόσο εικονικά, όσο και φυσικά, καθώς τώρα θα ταξιδέψει μέσα από την διαδικτυακή του εφαρμογή, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως η Φλωρεντία και η Βιέννη.

Από αριστερά: Η κ. Χριστίνα Κεφαλογιάννη και η κ. Niki Evbuomwan

Η Αναπληρώτρια Περιφερειάρχης Αττικής, κα Χριστίνα Κεφαλογιάννη, δήλωσε ότι αγκάλιασε το «έργο της Οδύσσειας» από την αρχή, καθώς πίστευε ότι θα μπορούσε να δώσει απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τις δημοκρατικές αξίες, όπως γιατί οι άνθρωποι στερούνται εμπιστοσύνης στους πολιτικούς και γιατί η συμμετοχή στις δημοκρατικές διαδικασίες είναι τόσο χαμηλή. «Η αξία της συμμετοχής σε αυτή την προσπάθεια ήταν μεγάλη, καθώς μου έδωσε ανατροφοδότηση για να κάνω βελτιώσεις και να αναλάβω δράσεις που θα έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο», τόνισε.

Η κ. Niki Evbuomwan

Η Niki Evbuomwan ολοκλήρωσε την παρουσίαση συνοψίζοντας την τριήμερη εμπειρία της, λέγοντας ότι δεν ήταν μόνο συγκλονιστική, αλλά της έκανε να συνειδητοποιήσει ότι, πολλαπλασιάζοντας τις φωνές και τα πρόσωπα, μπορεί κανείς να πολλαπλασιάσει τη δύναμη. Επιπλέον, είπε ότι έμαθε να μην φοβάται να εκφράσει την άποψή της.

Στην επόμενη συνεδρία, δύο φοιτήτριες που συμμετείχαν στο τριήμερο «ταξίδι της Οδύσσειας» παρουσίασαν τα προσωπικά τους συμπεράσματα.

Η κ. Madeline From

Η Madeline From, Hope College, στην Αμερική σημείωσε ότι η ίση εκπροσώπηση δεν εγγυάται απαραίτητα ίση συμμετοχή, και ότι αυτό το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Όπως εξήγησε, οι πιο μορφωμένοι και πιο έμπειροι ακούγονται πιο έντονα από τους λιγότερο διανοούμενους και λιγότερο έμπειρους. Επιπλέον, εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με το πώς μπορεί το δημόσιο ενδιαφέρον να διατηρείται σε υψηλό επίπεδο.

Η κ. Miriam Ibrahim

Η Miriam Ibrahim, Deree – Το Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος σημείωσε ότι η δημοκρατία έχει ατέλειες και ότι οι συνελεύσεις πολιτών είναι η απάντηση στο ζήτημα της ολοένα και μειωμένης συμμετοχής των πολιτών στον δημόσιο διάλογο. Ωστόσο, τόνισε τη σημασία της αντιμετώπισης ζητημάτων σε μικρής κλίμακας ομάδες και επίσης τη σημασία της προτεραιότητας στην ένταξη. Παρ’ όλα αυτά, είπε ότι πολλά δημοκρατικά προβλήματα απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και ότι οι μη επαγγελματίες συχνά δεν είναι σε θέση να τα αντιμετωπίσουν σωστά και, επομένως, δεν μπορούν να τα λύσουν.

(από αριστερά): Jyoti Thottam - Graça Fonseca -  Καλυψώ Νικολαΐδη - Gaëtane Ricard-Nihoul

Στην επόμενη ενότητα, την δεύτερη μέρα του Συνεδρίου, στη συζήτηση που συντόνισε η Jyoti Thottam, δημοσιογράφος The New York Times, η Graça Fonseca, πρώην υπουργός Πολιτισμού της Πορτογαλίας και συνιδρύτρια του οργανισμού Because Impacts, εξήγησε πώς η χώρα της προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να εμπλέξει περισσότερο τους πολίτες στην πολιτική.

Εμπνευσμένη από το τραγούδι “People have the power”, δήλωσε ότι πιστεύει πως οι άνθρωποι εκφράζονται, αλλά οι πολιτικοί δεν ακούν και δεν κατανοούν το μήνυμα τους. Ανέφερε ότι η Πορτογαλία πήρε την πρωτοβουλία -πριν από μερικά χρόνια -να συμπεριλάβει τις προτάσεις πολιτών στις δημόσιες συζητήσεις, και μια πρόταση που ήταν ψηλά στις προτεραιότητες των πολιτών, έγινε τελικά νόμος του κράτους όταν ήταν υπουργός Πολιτισμού. Αυτή η πρόταση ήταν να επιτραπεί στους πολίτες άνω των 18 ετών να έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε όλους τους πολιτιστικούς χώρους.

Η κ. Καλυψώ Νικολαΐδη

Η Καλυψώ Νικολαΐδη τόνισε ξανά τη σημασία της συμμετοχής των πολιτών στην πολιτική και είπε ότι η κοινωνία πρέπει να κάνει περισσότερα, ώστε οι πολίτες να αισθάνονται ότι γράφουν οι ίδιοι την συλλογική ιστορία και όχι ότι απλά ακούγονται.

Η κ. Gaëtane Ricard-Nihoul

Η Gaëtane Ricard-Nihoul, ανώτερη ειδικός και αναπληρώτρια διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μίλησε για τα βήματα που έχει πάρει η ΕΕ τα τελευταία χρόνια για να εμπλέξει περισσότερο τους πολίτες. Επίσης, αναφέρθηκε στη σημασία της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης και πώς οι ευρωπαϊκοί πολίτες είναι μέρος της νομοθετικής διαδικασίας. “Έχουμε δημιουργήσει ένα συμμετοχικό δημοκρατικό μοντέλο”, εξήγησε και είπε ότι τα τρία στοιχεία που κάνουν αυτό το μοντέλο εξαιρετικό είναι η ποικιλία, καθώς πολίτες από διαφορετικές χώρες, υπόβαθρα και πολιτισμούς συναντώνται για να συζητήσουν κοινά ζητήματα· ότι υπάρχει επαρκής χρόνος συζήτησης, αλλά και ότι οι άνθρωποι συνεργάζονται για να κάνουν συλλογικές συστάσεις. Όσον αφορά στην επίδραση αυτού του μοντέλου, είπε ότι αποτελεί μια εμπειρία που «μεταμορφώνει» τη ζωή των πολιτών, καθώς μαθαίνουν να συμμετέχουν και να γίνονται ενεργοί πολίτες, αλλά και και ότι αλλάζει την ίδια την πολιτική διαδικασία, αφού πλέον πολλές από αυτές τις συλλογικές προτάσεις αποτελούν μέρος της νομοθεσίας της ΕΕ.

Ο κ. Yves Mathieu

Μυρτώ Ξανθοπούλου, Διευθύντρια Ανάπτυξης, Ίδρυμα Δημοκρατίας και Πολιτισμού

Η κ. Jyoti Thottam

Η κ. Graça Fonseca