Το πως εξελίχθηκαν τα Χριστούγεννα και οι ημέρες των εορτών που τα ακολουθούν από μια περίοδο που ότι καταναλώνονταν προέρχονταν απ’ όσα παρήγαγε και αποταμίευε κάθε σπίτι μέσα στη χρονιά που είχε περάσει, σε μια σειρά μαζικών και μιμητικών συμπεριφορών, απλά καταγράφεται στην ιστορία του ανθρώπου ως προσπάθεια να καταναλώσει όλο και περισσότερα. Από τα έτοιμα και τα δανεικά…

Απόδειξη της προκοπής αποτελούσε πάντα το χριστουγεννιάτικο τραπέζι και η διάθεση της προσφοράς η οποία ανάλογα με τον τόπο και τον χώρο και εκφράζονταν συνήθως με μέτρο και πάντα με την πρόβλεψη ότι τις ημέρες των γιορτών ως την άνοιξη ακολουθεί κρύο και σκοτάδι.

Τα περασμένα χρόνια αυτά απασχολούσαν τον άνθρωπο όλο τον χρόνο αλλά ήρθε και ο καιρός, μάλλον το έφεραν οι καιροί να περάσουν σε δεύτερη μοίρα και τα Χριστούγεννα να αποτελούν στην ανθρώπινη ιστορία πλέον την κορυφαία στιγμή της κατανάλωσης αγαθών στη μικρότερη δυνατόν χρονική περίοδο!

Δεν θα αναφερθώ στη συμπεριφορά της κοινωνίας σήμερα στις ημέρες των Χριστουγέννων, τη βλέπουμε και ανάλογα παίρνουμε θέση. Θα ξαναθυμίσω τουλάχιστον στους παλαιότερους ένα στοιχείο που για την παραδοσιακή ελληνική κοινωνία, της στεριάς περισσότερο αλλά και των νησιών εν μέρει, το οποίο αποτελούσε το κέντρο της γιορτής και αυτό δεν ήταν τίποτα άλλο από το οικόσιτο γουρούνι!

γουρούνι η διατροφή του οποίου αποτελούσε επί οχτώ – δέκα μήνες το κέντρο του ενδιαφέροντος κάθε νοικοκυριού με στόχο αυτό να θυσιαστεί, πραγματικά και μεταφορικά τα Χριστούγεννα προς απόλαυση της οικογένειας και μέρος αυτού να επεξεργαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να καλύψει ανάγκες διατροφής μέχρι το Πάσχα.

απ’ αυτό το γουρούνι στήνονταν αυτές τις ημέρες η γιορτή, για την σφαγή – θυσία του η οποία τις περισσότερες φορές ήταν θέμα της γειτονιάς ή ολόκληρου του χωριού και ακολουθούσε μια πολυήμερη διαδικασία για την επεξεργασία του κρέατος, σε μια εποχή που δεν υπήρχαν ψυγεία που απέδιδε με τρόπο τέτοιο ώστε να μην πάει τίποτα χαμένο. Ήταν μάλιστα σημείο διάκρισης για κάθε νοικοκυριό, το βάρος του, πράγμα που οφείλονταν στην προσοχή που έδιναν στην διατροφή του.

Η εποχή αυτή πέρασε και μόνο οι ωριμότεροι την θυμόμαστε και όσο λιγοστεύουμε, τόσο πιο αχνά ακούγονται αυτές οι ιστορίες που θεμελίωναν εκείνες τις κοινωνίες, του μέτρου στην κατανάλωση και την προσφορά. Δεν αποκλείεται όμως στο μέλλον να κάποιοι να αναγκαστούν να ανακαλύψουν και εύχομαι τούτο να γίνει από καλό και όχι μετά από μια ολοκληρωτική κατάρρευση..

ΥΓ. Η φωτογραφία του Στέφανου Λιόντη από το Στένωμα Ευρυτανίας. Από τις τελευταίες της θυσίας – σφαγής του γουρουνιού για τα Χριστούγεννα.