Δεν έχουν περάσει παρά μόνο λίγα εικοσιτετράωρα μετά από την επίσημη επίσκεψη του Ευρωπαίου Επιτρόπου για τη μετανάστευση Magnus Brunner στην Ελλάδα και η εικόνα με τις μεταναστευτικές ροές επιδεινώνεται διαρκώς.

Δεν είναι μόνο τα ελληνοτουρκικά σύνορα που αποτελούν πόλο έλξης για χιλιάδες μετανάστες από την Ασία, αλλά το κύκλωμα των διακινητών προτιμά πλέον τις ακτές της ανατολικής Λιβύης ως ορμητήριο για τη μετακίνηση χιλιάδων παράνομων μεταναστών που στοχεύουν να φτάσουν στη γη της επαγγελίας, δηλαδή την Ευρώπη.

Το αποτέλεσμα: η Κρήτη να δέχεται τους τελευταίους μήνες καθημερινά, αλλά και σήμερα εν μέσω της τουριστικής περιόδου, εκατοντάδες μετανάστες που φτάνουν με σαπιοκάραβα για να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή σε μια άλλη χώρα της Ε.Ε.

Οκτακόσιοι σαράντα μετρήθηκαν μόλις χθες από τις αρμόδιες λιμενικές αρχές του νησιού, ένας αριθμός πολύ μεγαλύτερος από εκείνον που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν έστω και προσωρινά οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις.

Η Ελλάδα διανύει μια περίοδο γεμάτη προκλήσεις στο θέμα αυτό. Πρώτον, οι εισροές αυξάνονται, δεύτερον, η Γερμανία εμμένει στο θέμα της δευτερογενούς μετανάστευσης, αν και το ζήτημα αυτό σηκώνει μεγάλη κουβέντα από τη στιγμή που οι αιτούντες άσυλο είτε βρίσκονται στην Ελλάδα, είτε στη Γερμανία, είτε σε κάποια άλλη χώρα πατούν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Και όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που το αρμόδιο υπουργείο μετανάστευσης διανύει μια χρονική συγκυρία διαρκών αλλαγών σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας.

Πως αντιδρά όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση σε αυτές τις εξελίξεις που αναμφίβολα δεν αγγίζουν μόνο την Ελλάδα; Το πολυδιαφημισμένο σύμφωνο μετανάστευσης και ασύλου χρειάζεται επαναδιατύπωση, από τη στιγμή που οι μεταβολές είναι συνεχείς και τα δεδομένα αλλάζουν μήνα με το μήνα.

Η παράνομη μετανάστευση και όχι μόνο επηρεάζει την πολιτική ατζέντα των περισσότερων κρατών-μελών της Ε.Ε, ενώ αποτέλεσε «όπλο» στη φαρέτρα των ακροδεξιών και λαϊκίστικων κομμάτων για να αυξήσουν την εκλογική τους επιρροή.

Η σωστή και αποτελεσματική διαχείριση ενός τόσο κρίσιμου ζητήματος, που «χτυπά» στο μαλακό υπογάστριο των ευρωπαϊκών τοπικών κοινωνιών, επιβάλλει μια νέα ολιστική προσέγγιση, λιγότερο γραφειοκρατική και περισσότερο ρεαλιστική.

Οι χώρες της κεντρικής Ευρώπης αρνούνται να σηκώσουν ένα νέο βάρος στις πλάτες τους σαν εκείνο του 2015, όταν χιλιάδες Σύριοι αναζήτησαν μια καλύτερη τύχη στην Ευρώπη. Γερμανία και Αυστρία αυστηροποίησαν το σχετικό πλαίσιο, Ουγγαρία και Πολωνία "σφράγισαν" τα σύνορα τους.

Ωστόσο, η έμφαση πρέπει να δοθεί αφενός μεν στην καλύτερη φύλαξη των εξωτερικών ευρωπαϊκών συνόρων (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία), αφετέρου στην ανάπτυξη συμφωνιών με τις τρίτες χώρες προέλευσης των μεταναστών.

Ταυτόχρονα, χρειάζεται ένα αυστηρότερο πλαίσιο επιβολής ποινών σε λαθροδιακινητές που θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για αυτά τα κυκλώματα στο μέλλον. 

Σε αυτό το πλαίσιο, άλλες ενδιάμεσες χώρες, όπως η Τουρκία, οφείλουν αναλάβουν τις ευθύνες τους και να συμβάλλουν  με τη στάση τους στην αποτροπή τέτοιων φαινομένων.

Το μεταναστευτικό είναι σίγουρα ένα σύνθετο και πολύπλοκο θέμα, το οποίο επιβάλλει τη μεγαλύτερη δυνατή εμπλοκή όλων των stakeholders στο ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον. Σε ένα ασταθές γεωπολιτικό τοπίο, θα συνεχίσει να αποτελεί μια κορυφαία πρόκληση για την Ενωμένη Ευρώπη.

Όσο δε πιο συλλογικά αντιμετωπιστεί από τις Βρυξέλλες και τα εθνικά-κράτη, τόσο περισσότερο ομαλή θα είναι η εξέλιξη του.