Η συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) μεταξύ της ΕΕ και της Ιαπωνίας τίθεται σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2019.

Οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρώπη και την Ιαπωνία μπορούν πλέον να επωφεληθούν από τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών στον κόσμο.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, δήλωσε σχετικά: «Η Ευρώπη και η Ιαπωνία στέλνουν ένα μήνυμα στον κόσμο σχετικά με το μέλλον του ανοικτού και δίκαιου εμπορίου. Ανοίγουμε μια νέα αγορά στην οποία ζουν 635 εκατομμύρια άνθρωποι και που αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, φέρνοντας τους λαούς της Ευρώπης και της Ιαπωνίας πιο κοντά από ποτέ. Η νέα συμφωνία θα προσφέρει στους καταναλωτές περισσότερες επιλογές και χαμηλότερες τιμές· θα προστατεύσει σημαντικά ευρωπαϊκά προϊόντα στην Ιαπωνία και αντίστροφα, όπως το αυστριακό Tiroler Speck ή το βόειο κρέας Kobe· θα δώσει στις μικρές επιχειρήσεις και των δύο μερών την ευκαιρία να επεκταθούν σε μια εντελώς νέα αγορά· θα έχει ως αποτέλεσμα οι ευρωπαϊκές εταιρείες να εξοικονομούν ετησίως 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε δασμούς και θα δώσει ισχυρή ώθηση στο μεταξύ μας εμπόριο. Πάνω απ' όλα, η συμφωνία μας δείχνει ότι το εμπόριο δεν αφορά μόνο ποσοστώσεις και δασμούς, ή εκατομμύρια και δισεκατομμύρια. Αφορά αξίες, αρχές και όρους δίκαιης μεταχείρισης. Εξασφαλίζει ότι οι αρχές μας σε τομείς όπως η εργασία, η ασφάλεια, το κλίμα και η προστασία των καταναλωτών αποτελούν τον χρυσό κανόνα παγκοσμίως. Αυτό είναι κάτι που συμβαίνει μόνο όταν συνεργάζεσαι με τους πλέον φυσικούς εταίρους, με τους οποίους, ενώ σας χωρίζουν χιλιάδες χιλιόμετρα, παραμένετε ενωμένοι ως προς τη φιλία και τις αξίες.»

Η κα Σεσίλια Μάλμστρομ, επίτροπος αρμόδια για τα θέματα εμπορίου, δήλωσε: «Η συμφωνία αυτή τα περιλαμβάνει όλα: καταργεί τους δασμούς και συμβάλλει στο παγκόσμιο εγχειρίδιο κανόνων, ενώ ταυτόχρονα αποδεικνύει στον κόσμο ότι αμφότεροι εξακολουθούμε να πιστεύουμε στα οφέλη του ανοικτού εμπορίου. Από την 1η Φεβρουαρίου οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα επωφελούνται από την κατάργηση των δασμών και από απλουστευμένες τελωνειακές διαδικασίες. Οι κατασκευαστές μας, οι πάροχοι υπηρεσιών, οι νεοφυείς επιχειρήσεις μας στον τομέα της τεχνολογίας και οι γεωργοί μας έχουν όλοι έναν λόγο για να γιορτάζουν. Είμαι επίσης υπερήφανη που για πρώτη φορά ενσωματώσαμε σε μια εμπορική συμφωνία τις δεσμεύσεις μας σχετικά με την τήρηση της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, καθώς και που θέσαμε υψηλά πρότυπα όσον αφορά τα δικαιώματα των εργαζομένων και την προστασία των καταναλωτών. Έχει προετοιμαστεί το έδαφος για σημαντική ενίσχυση του μεταξύ μας εμπορίου, η οποία με τη σειρά της θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα μειώσει τις τιμές. Εναπόκειται πλέον στις επιχειρήσεις και στους πολίτες να αξιοποιήσουν στο έπακρο αυτές τις νέες εμπορικές ευκαιρίες. Επίσης, βασιζόμαστε σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ για τη διάδοση αυτού του μηνύματος προς όλες τις κατευθύνσεις.»

Η συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης καταργεί τη συντριπτική πλειονότητα των δασμών ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ που καταβάλλονται ετησίως από τις εταιρείες της ΕΕ που πραγματοποιούν εξαγωγές στην Ιαπωνία. Όταν η συμφωνία τεθεί πλήρως σε εφαρμογή, η Ιαπωνία θα έχει καταργήσει τους τελωνειακούς δασμούς στο 97 % των αγαθών που εισάγονται από την ΕΕ. Η συμφωνία καταργεί επίσης ορισμένα μακροχρόνια μη δασμολογικά εμπόδια, για παράδειγμα υιοθετώντας διεθνή πρότυπα για τα αυτοκίνητα. Θα άρει επίσης τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν βασικοί εξαγωγείς τροφίμων και ποτών της ΕΕ στην ιαπωνική αγορά των 127 εκατομμυρίων καταναλωτών και θα ενισχύσει τις εξαγωγικές ευκαιρίες σε διάφορους άλλους τομείς. Μόλις εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία, το ετήσιο εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και της Ιαπωνίας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά περίπου 36 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η ΕΕ και η Ιαπωνία συμφώνησαν να θέσουν φιλόδοξα πρότυπα σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη, και το κείμενο περιλαμβάνει για πρώτη φορά ειδική δέσμευση για τήρηση της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα.

Τα βασικά μέρη της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης

Όσον αφορά ειδικότερα τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων από την ΕΕ, η συμφωνία:

• θα καταργήσει τους ιαπωνικούς δασμούς σε πολλά τυριά, όπως το γκούντα και το τσένταρ (τα οποία σήμερα επιβαρύνονται με δασμό 29,8 %), καθώς και στις εξαγωγές οίνων (σημερινός δασμός 15 % κατά μέσο όρο)·
• θα δώσει τη δυνατότητα στην ΕΕ να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές βοείου κρέατος στην Ιαπωνία, ενώ για το χοιρινό οι εξαγωγές μεταποιημένων κρεάτων θα είναι αδασμολόγητες και οι εξαγωγές νωπών κρεάτων σχεδόν αδασμολόγητες·
• θα διασφαλίσει προστασία στην ιαπωνική αγορά για πάνω από 200 υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκά γεωργικά προϊόντα, τις λεγόμενες γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ), καθώς επίσης και για επιλεγμένα ιαπωνικά προϊόντα ΓΕ στην αγορά της ΕΕ.

Επίσης, η συμφωνία εξασφαλίζει το άνοιγμα των αγορών υπηρεσιών, και ιδίως των αγορών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ηλεκτρονικού εμπορίου, τηλεπικοινωνιών και μεταφορών. Επιπροσθέτως, η συμφωνία:

• διευκολύνει την πρόσβαση των εταιρειών της ΕΕ σε αγορές δημόσιων συμβάσεων σε 54 μεγάλες ιαπωνικές πόλεις, και αίρει τα εμπόδια όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις στον οικονομικά σημαντικό τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών σε εθνικό επίπεδο·
• λαμβάνει υπόψη συγκεκριμένους ευαίσθητους τομείς στην ΕΕ, π.χ. την αυτοκινητοβιομηχανία, προβλέποντας μεταβατικές περιόδους έως και 7 έτη πριν από την κατάργηση των δασμών.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ένα ολοκληρωμένο κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη· περιλαμβάνει συγκεκριμένα στοιχεία που πρέπει να απλουστευθούν για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις· θέτει ιδιαίτερα υψηλά πρότυπα σε θέματα εργασίας, ασφάλειας, προστασίας του περιβάλλοντος και προστασίας των καταναλωτών· ενισχύει τις δεσμεύσεις της ΕΕ και της Ιαπωνίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κλιματική αλλαγή, και διαφυλάσσει πλήρως τις δημόσιες υπηρεσίες.

Όσον αφορά την προστασία των δεδομένων, στις 23 Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους η ΕΕ και η Ιαπωνία ενέκριναν αποφάσεις που επιτρέπουν την ελεύθερη και ασφαλή ροή των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ των δύο εταίρων. Συμφώνησαν να αναγνωρίζουν αμοιβαία τα συστήματα προστασίας δεδομένων κάθε μέρους ως «ισοδύναμα», γεγονός που θα δημιουργήσει τον μεγαλύτερο χώρο ασφαλούς ροής δεδομένων στον κόσμο.

Από την 1η Φεβρουαρίου εφαρμόζεται προσωρινά μεγάλο μέρος και μιας άλλης συμφωνίας - της συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιαπωνίας. Η συμφωνία αυτή, η οποία υπογράφηκε πέρσι τον Ιούλιο μαζί με τη συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης, είναι η πρώτη διμερής συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ της ΕΕ και της Ιαπωνίας, και ενισχύει τη συνολική εταιρική σχέση μέσω της διαμόρφωσης ενός γενικού πλαισίου ενισχυμένης πολιτικής και τομεακής συνεργασίας, και κοινών δράσεων για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και παγκόσμιων προκλήσεων. Η εν λόγω συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ αφού κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.