Δεν έχω γνώσεις βοτανολόγου ενώ ελάχιστα γνωρίζω για τα μελίσσια αλλά τούτο δεν με εμποδίζει να σας μεταφέρω μια φωτογραφία με δυο μέλισσες να τρυγούν τους χυμούς από ένα άνθος γαιδουράγκαθου που μαζί με άπειρους άλλους από τα λουλούδια και τα δέντρα των ελληνικών βουνών που ακόμη είναι χλοερά, αποτελούν την πρώτη ύλη για το μοναδικό μέλι των ελληνικών βουνών. Αυτά μαζί με κάποια άλλα φυτά των βουνών διατηρούν τα άνθη τους μέχρι αργά το καλοκαίρι και σε αυτά βρίσκουν οι μέλισσες κατακάθαρη (μιας και αποκλείεται εκ των πραγμάτων ο ψεκασμός τους και δεν βρίσκονται κοντά σε καλλιέργειες) και φτιάχνουν υπέροχο μέλι. Αν γνωρίζετε κάποιον μελισσοκόμο που τα έχει τα μελίσσια του σε μέρη με τέτοια λουλούδια, μη διστάσετε να του ζητήσετε και τότε θα καταλάβετε τη διαφορά.

Μιας και πιάσαμε το θέμα «πρώτη ύλη» για το μέλι των ελληνικών βουνών, ήτοι τους άπειρους χυμούς των λουλουδιών και των δέντρων, ιδιαίτερα αυτών που λόγω των αγκαθιών τους αποφεύγουμε να πλησιάσουμε ή αν το κάνουμε το μετανοιώνουμε, μετά τα παρεξηγημένα γαιδουράγκαθα, ας πιάσουμε και ένα άλλο επίσης παρεξηγημένο φυτό, τα βάτα. Τα βάτα που ο προσεκτικός παρατηρητής της ελληνικής φύσης μπορεί να διαπιστώσει ότι έχουν λιγοστέψει πολύ εξαιτίας της βιομηχανικής χρήσης της καλλιεργήσιμης γης και κυρίως λόγω της εγκατάλειψης των παλιών χωραφιών.

Θα σας φανεί παράξενο αλλά οι βατουλιές, όπως τις ξέραμε παλιά στα χωριά και ήταν συστάδες βάτων στην άκρη των χωραφιών που έπαιζαν το ρόλο του συνόρου έχουν μειωθεί σε τραγικό βαθμό. Καλύτερα είναι να λέμε πως έχουν υποβαθμιστεί πολύ και τούτο οφείλεται στο ότι καθώς οι άνθρωποι έπαψαν να ασχολούνται με τα χωράφια τους και να τα βοσκάνε, τα βάτα στην αρχή πύκνωσαν αλλά γρήγορα άρχισαν να πνίγονται μεταξύ τους αφού κανένα ζωντανό, οι κατσίκες επί του προκειμένου δεν τα έτρωγαν και ακόμη επειδή έπαψε να φτάνουν στις ρίζες τους έστω και λίγες σταγόνες νερού από τα στραγγίσματα των καλλιεργιών. Με λίγα λόγια μια από τις συνέπειες της εγκατάλειψης των μικρών καλλιεργιών είναι και η μείωση των μικροβιότοπων που ήταν οι βατουλιές.

Έτσι σε όλα τα χωριά έχουν μείνει ελάχιστες βατουλιές και αυτές μόνο σε λίγα χωράφια και κήπους που βρίσκονται κοντά στα σπίτια και ποτίζονται λιγάκι. Τούτο βέβαια μπορεί να μη σημαίνει τίποτα για όσους βλέπουν τα πράγματα στη φύση αποσπασματικά και υπό το πρίσμα βέβαια της αδιαφορίας, αλλά φαντάζομαι πως αυτοί είναι οι ίδιοι που δεν έχουν δοκιμάσει ποτέ τους άγριο βατόμουρο ή αγνοούν πως από τα λουλούδια των βάτων των οποίων η ανθοφορία είναι συνεχής οι μέλισσες συλλέγουν χυμούς και γύρη και φτιάχνουν εξαιρετικό μέλι ανθέων. Από αυτά τα λουλούδια επίσης τρέφονται όλο το καλοκαίρι και ένα σωρό άλλα έντομα τα οποία ασφαλώς και δεν κάνουν μέλι αλλά δηλητήριο, όπως οι σφήκες για παράδειγμα, οι χρυσόμυγες, οι μπάμπουρες και πολλά άλλα περίεργα είδη τα οποία μας τρομάζουν και την επαφή μαζί τους είναι βέβαιο πως ξεχνάμε εύκολα...