Είναι κάποια χρόνια τώρα που έχει ξεσπάσει μια επιδημία αυστηρού κλαδέματος των δέντρων σε δημόσιους χώρους, όπως σε πάρκα, πλατείες, δρόμους σε όλη την Ελλάδα  με αποτέλεσμα σιγά - σιγά να γυμνώνονται οι πόλεις, να μειώνονται τα μέρη με σκιά και να μην βρίσκουν κλαδί τα πουλιά να κάτσουν να κουρνιάσουν ή να κάνουν φωλιές.  

Δεν ήταν έτσι παλιά τα πράγματα. Τα δέντρα των πόλεων, που όλοι γνωρίζουμε πόσο δύσκολα μπορούν να επιβιώσουν στις συνθήκες που επικρατούν επιδέχονταν περισσότερο σεβασμό και αφήνονταν να μεγαλώσουν όσο ήθελαν και να απλώσουν τα κλαδιά τους όπου μπορούσαν. Σαφώς διορατικοί οι δεντροκόμοι ήξεραν τι δέντρα να φυτέψουν σε μια λεωφόρο για παράδειγμα και τι σε ένα μικρό δρομάκι γιατί δεν επρόκειτο για χωράφι ή περιβόλι και από κάτω τους θα περνούσαν άνθρωποι και αυτοκίνητα και πάντα υπήρχε ο κίνδυνος να πέσει ένα κλαρί και να προκαλέσει τραυματισμούς και ζημιές. Με τα εργαλεία δε που σε κάθε εποχή διέθεταν, τα περιποιούνταν και τα κλάδευαν πάντα με μέτρο.

Εννοείται ότι για την περίπτωση του τραυματισμού από πτώση κλαδιών την ευθύνη δεν την έχει το δέντρο, το οποίο, είτε λόγω της εξέλιξής του, μιας ασθένειας ενδεχομένως ή του δυνατού αέρα, πέσει ένα κομμάτι του στο έδαφος. Οι άνθρωποι είναι αυτοί που πρέπει να προσέχουν όταν περνάνε από κάτω τους και να ρίχνουν και καμιά ματιά ψηλά γιατί όσο και να έχει, κάποια στοιχειώδη πράγματα από τη φυσική ιστορία θα τους έχουν μείνει στο κεφάλι. Ειδικά όταν φυσάει πολύ, ακόμη και από ένα δέντρο το οποίο θεωρούμε ασφαλές, μπορεί να σπάσουν κλαριά και να πέσουν εντελώς ξαφνικά στο έδαφος. Όσο για τα αυτοκίνητα που κάποιοι λένε ότι μπορεί να πάθουν ζημιές από τα σπασμένα κλαδιά, την ευθύνη γι’ αυτά την έχουν οι οδηγοί που τα παρκάρουν κάτω από τα δέντρα και για την περίπτωση ισχύουν τα προαναφερόμενα. Υποπερίπτωση του κινδύνου για τα αυτοκίνητα από τα δέντρα, είναι τα πουλιά που κουρνιάζουν στα κλαδιά και τα γεμίζουν κουτσουλιές ή τα μούρα που πέφτουν πάνω τους όταν ωριμάζουν και τα γεμίζουν ζουμιά και μύγες.     

Θα μπορούσαν να αναφερθούν δεκάδες λόγοι που οι άνθρωποι κακομεταχειρίζονται τα δέντρα στις πόλεις - στο ύπαιθρο είναι άλλος λόγος- αλλά μιας και η εποχή προσφέρεται για κλάδεμα, ας σταθούμε σε αυτό. Το βασικό στην υπόθεση είναι η παραμέληση για πολλά χρόνια των δέντρων, το κλάδεμα δηλαδή σε μικρότερη ηλικία και χαμηλότερο ύψος και η οποία είχε ως αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη ανάπτυξή τους. Ψήλωσαν τόσο που οι σκάλες αποδείχθηκαν ανεπαρκείς κι έτσι επιστρατεύτηκαν τα γερανοφόρα και εργάτες των οποίων η εμπειρία και η σχετική κατάρτιση είναι αμφιλεγόμενες. Τα συνεργεία αυτά λοιπόν, με όποιο τρόπο τους βολεύει καλύτερα πλησιάζουν το δέντρο, υψώνουν τον γερανό και το αλυσοπρίονο ξυρίζει αδιακρίτως γερά και άρρωστα κλαδιά χωρίς βέβαια να καλύπτουν την πληγή στο δέντρο με ειδικές κρέμες. Κάποιες φορές αφήνουν καμιά φούντα να δείχνει πως είναι ζωντανό αλλά τις περισσότερες ο κόσμος βλέπει ένα σκελετό.

Το αποτέλεσμα το βλέπουν και οι αρμόδιες αρχές, οι δημοτικοί σύμβουλοι που είναι επιφορτισμένοι με την φροντίδα και την ανάπτυξη του πρασίνου αλλά και οι ειδικοί, δασολόγοι, γεωπόνοι, αρχιτέκτονες, το συζητούν, ακούνε και τις διαμαρτυρίες του κόσμου αλλά κανένας δεν σταματάει το κακό. Είναι τόσο ισχυρές οι εταιρείες με τα γερανοφόρα που δεν επιδέχονται κουβέντα από κανέναν και συνεχίζουν να κουρεύουν τα δέντρα όπως τις βολεύει; Η εικόνα σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας δυστυχώς αυτό δείχνει και αν δεν μπει φραγμός σε αυτή την πρακτική τους σε λίγα χρόνια δεν θα μείνει ούτε ένα κλαρί να ρίχνει σκιά παρά μόνο κούτσουρα τα οποία θα θυμίζουν πως εκεί κάποτε υπήρχε μια δεντροστοιχία, ένα δασάκι, ένα δέντρο και λίγοι θα θυμούνται τον ψίθυρο των φύλλων του.   

Η φωτογραφία που συνοδεύει αυτό το άρθρο είναι από το Καρπενήσι, μας την παραχώρησε ο καλός φίλος Νίκος Ράϊκος και συμπυκνώνει το δράμα του δέντρου που έκαναν κούτσουρο στην πλατεία, αλλά και την απορία της γάτας που τόλμησε να ανέβει στα κλαδιά να δει που πήγαν και τι θα κάνει σκιά το καλοκαίρι. Δυστυχώς κανένας άλλος δεν παρενέβη και το άμοιρο δέντρο έγινε κρεμάστρα για τις γκλίτσες που αραχνιάζουν στα σαλόνια...

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.

*Αραρίσκω = Συνάπτω, συνδέω, προσαρμόζω