Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόταση βελτίωσης των σιδηροδρομικών υπηρεσιών με την οποία ενισχύεται ο ανταγωνισμός στη σιδηροδρομική αγορά, οι εξουσίες των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και το πλαίσιο για επενδύσεις.

Με την οδηγία αντιμετωπίζονται τρεις βασικοί τομείς προβλημάτων:

• Θέματα ανταγωνισμού

Σκοπός της προτεινόμενης οδηγίας είναι η αύξηση του ανταγωνισμού στην αγορά σιδηροδρομικών μεταφορών μέσω διαφανέστερων όρων πρόσβασης στην αγορά και ευχερέστερης πρόσβασης, για παράδειγμα, με:

1. την απαίτηση βελτιωμένης (και, σε ορισμένες περιπτώσεις, εγγυημένης) πρόσβασης σε υπηρεσίες σχετιζόμενες με τους σιδηροδρόμους, όπως οι εγκαταστάσεις συντήρησης, οι τερματικοί σταθμοί, η πληροφόρηση επιβατών και η έκδοση εισιτηρίων κ.λπ. για εμπορευματικές και επιβατικές αμαξοστοιχίες•
2. τη θέσπιση σαφών κανόνων σχετικά με τη σύγκρουση συμφερόντων και των πρακτικών που εισάγουν διακρίσεις στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών•
3. την απαίτηση λεπτομερέστερων «δηλώσεων δικτύου» - ήτοι των εγγράφων που δημοσιεύονται ετησίως, ούτως ώστε οι υποψήφιες νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις να έχουν σαφή εικόνα των χαρακτηριστικών των διαθέσιμων υποδομών και προϋποθέσεων χρήσης του δικτύου.

• Ενίσχυση της ρυθμιστικής επιτήρησης

Η πρόταση ενισχύει την εξουσία των εθνικών ρυθμιστικών αρχών σιδηροδρομικών μεταφορών και συμπεριλαμβάνει προτάσεις για τη λήψη μέτρων, όπως:

1. επέκταση της αρμοδιότητας των εθνικών ρυθμιστικών αρχών σε υπηρεσίες σχετιζόμενες με τους σιδηροδρόμους. Μέχρι τώρα τα ζητήματα πρόσβασης σε υπηρεσίες σχετιζόμενες με τους σιδηροδρόμους δεν υπάγονταν πάντοτε στην εξουσία των εθνικών ρυθμιστικών αρχών•
2. απαίτηση ανεξαρτησίας των εθνικών ρυθμιστικών αρχών για τις σιδηροδρομικές μεταφορές από οποιαδήποτε άλλη δημόσια αρχή.
3. ενίσχυση των εξουσιών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών για τις σιδηροδρομικές μεταφορές (ιδίως όσον αφορά τις κυρώσεις, τον έλεγχο, τα ένδικα μέσα και αυτεπάγγελτες εξουσίες έρευνας), καθώς και τη θέσπιση της υποχρέωσης των εν λόγω φορέων να συνεργάζονται για διασυνοριακά ζητήματα με τους ομολόγους τους.

• Ενίσχυση του πλαισίου για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις

Οι νέοι κανόνες για τη χρηματοδότηση υποδομών και τη χρέωση στοχεύουν στην ανάπτυξη εναρμονισμένης «χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής» για την ενθάρρυνση των επενδύσεων. Στα προτεινόμενα μέτρα συγκαταλέγονται τα εξής:

1. Απαιτούνται εθνικές μακροπρόθεσμες στρατηγικές και πολυετείς συμβάσεις μεταξύ του Δημοσίου και των διαχειριστών υποδομής (σύνδεση της χρηματοδότησης με την απόδοση και επιχειρηματικά σχέδια). Ο στόχος είναι να εξασφαλιστεί στους συντελεστές της αγοράς μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για την ανάπτυξη της υποδομής και περισσότερα κίνητρα για να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους.
2. Απαιτούνται ακριβέστεροι και ευφυέστεροι κανόνες χρέωσης της υποδομής. Η καλύτερη εφαρμογή των αρχών χρέωσης που προβλέπονται στην υφιστάμενη νομοθεσία πρέπει να οδηγήσει σε χαμηλότερα τέλη πρόσβασης τροχιάς για τους φορείς των σιδηροδρομικών μεταφορών σε πολλά κράτη μέλη. Οι νέοι κανόνες χρέωσης (με την καθιέρωση του θορύβου ως κριτηρίου διαφοροποίησης, ως ισοδυνάμου για τις σιδηροδρομικές μεταφορές της χρέωσης του εξωτερικού κόστους που ισχύει για τις οδικές μεταφορές, καθώς και εκπτώσεων για τη διαλειτουργικότητα) πρέπει επίσης να ενισχύσουν τις ιδιωτικές επενδύσεις σε πράσινες και διαλειτουργικές τεχνολογίες.

Ο κ. Siim Kallas, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής υπεύθυνος για τις μεταφορές, δήλωσε: "Η Ευρώπη πρωτοπορεί στην τεχνολογία σιδηροδρόμων. Είμαστε στην κορυφαία βαθμίδα των σύγχρονων σιδηροδρομικών δικτύων. Αλλά, και μάλιστα ένα ΑΛΛΑ με κεφαλαία, η Ευρώπη χρειάζεται και αξίζει καλύτερες σιδηροδρομικές υπηρεσίες". ‘Πρέπει να προσφέρουμε καλύτερη ποιότητα, μεγαλύτερη αξιοπιστία, περισσότερες επιλογές και περισσότερη καινοτομία στους επιβάτες και τους χρήστες εμπορευματικών μεταφορών. Αυτός είναι ο σκοπός για τον οποίο σχεδιάστηκε αυτή η δέσμη μέτρων. Ο στόχος που επιδιώκω με όλα αυτά είναι μεγαλύτερος ανταγωνισμός στις επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές. Αυτό θα είναι καλό για τους επιβάτες, καλό για τους χρήστες εμπορευματικών μεταφορών, καλό για τους παραγωγούς σιδηροδρομικού εξοπλισμού πολύ υψηλής ποιότητας και καλό για το περιβάλλον.’