Καθώς η εκτίμηση ζημιών βασίζεται όλο και περισσότερο σε ψηφιακά δεδομένα, ένα νέο ζήτημα αναδύεται στον πυρήνα της ασφαλιστικής διαδικασίας: πόσο αξιόπιστα είναι τα δεδομένα πάνω στα οποία στηρίζεται η πραγματογνωμοσύνη;

Για δεκαετίες, η πραγματογνωμοσύνη βασιζόταν κυρίως σε ό,τι μπορούσε να δει, να μετρήσει και να αξιολογήσει ο πραγματογνώμονας. Η ζημιά, τα ίχνη σύγκρουσης και η κατάσταση των μηχανικών μερών (όσων τουλάχιστον μπορούσε να αξιολογήσει) αποτελούσαν τη βάση της εκτίμησης του. Σήμερα, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει ουσιαστικά.

Σύγχρονα οχήματα παράγουν και αποθηκεύουν δεδομένα που αφορούν τη λειτουργία τους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από ένα συμβάν. Διαγνωστικά logs, καταγραφές ενεργοποίησης συστημάτων ασφαλείας και πληροφορίες από μονάδες ελέγχου έχουν ενσωματωθεί στη διαδικασία πραγματογνωμοσύνης ως εργαλεία τεκμηρίωσης.

Όταν τα δεδομένα γίνονται κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο

Τα ψηφιακά δεδομένα προσφέρουν πολύτιμη πληροφόρηση, αλλά ταυτόχρονα αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται αποφάσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, η ερμηνεία των καταγραφών μπορεί να επηρεάσει την αποδοχή ή την απόρριψη μιας απαίτησης, ή το ύψος της αποζημίωσης.

Αυτό σημαίνει ότι τα δεδομένα δεν λειτουργούν πλέον απλώς υποστηρικτικά, αντιθέτως αποκτούν ρόλο αποδεικτικού στοιχείου, με άμεσες οικονομικές και νομικές συνέπειες.

Το ζήτημα της αλλοίωσης δεν είναι θεωρητικό

Η αλλοίωση δεδομένων δεν προϋποθέτει απαραίτητα κακόβουλη πρόθεση υψηλής τεχνολογίας. Μπορεί να προκύψει από ελλιπή διαδικασία, από χρήση μη πιστοποιημένου διαγνωστικού εξοπλισμού ή από λάθος χειρισμούς.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δεδομένα που φτάνουν στον πραγματογνώμονα έχουν ήδη περάσει από περισσότερα του ενός «χέρια»:  συνεργείο, πλατφόρμα διαχείρισης, τρίτο πάροχο λογισμικού. Κάθε ενδιάμεσος κρίκος αυξάνει την πολυπλοκότητα και μειώνει τη διαφάνεια ως προς την ακεραιότητα της πληροφορίας.

Η πραγματογνωμοσύνη ως διαδικασία αξιολόγησης αξιοπιστίας

Το μόνο σίγουρο είναι πως στη σύγχρονη ασφαλιστική εποχή ο ρόλος του πραγματογνώμονα μεταβάλλεται. Δεν αρκεί πλέον η τεχνική γνώση του οχήματος, αλλά επιπλέον απαιτείται και κρίση ως προς την αξιοπιστία των δεδομένων που παρουσιάζονται. Πότε ένα log είναι πλήρες; Πότε λείπει κρίσιμη πληροφορία; Πότε η χρονική ακολουθία δεν “δένει” με την περιγραφή του συμβάντος;

Όλα τα παραπάνω μετατρέπουν την πραγματογνωμοσύνη, σε ένα βαθμό, σε διαδικασία ελέγχου συνέπειας και λογικής συνοχής μεταξύ φυσικής ζημιάς και ψηφιακής πληροφορίας.

Οι επιπτώσεις για τον ασφαλιστικό κλάδο

Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, το θέμα δεν αφορά μόνο την τεχνική ακρίβεια. Αφορά τη διαχείριση κινδύνου. Όσο μεγαλύτερο βάρος δίνεται στα δεδομένα, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η διασφάλιση της ακεραιότητάς τους.

Λανθασμένες ή αλλοιωμένες πληροφορίες μπορούν να οδηγήσουν σε υπερεκτίμηση ζημιών, σε άδικες απορρίψεις απαιτήσεων ή σε νομικές εμπλοκές. Το κόστος δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και θεσμικό, καθώς επηρεάζει την αξιοπιστία της διαδικασίας αποζημίωσης.

Προς ένα πιο ώριμο πλαίσιο

Η πραγματογνωμοσύνη εισέρχεται σε μια φάση όπου τα δεδομένα παίζουν καθοριστικό ρόλο. Μαζί τους, όμως, εισέρχεται και η ανάγκη για αυξημένη επαγρύπνηση, μιας και η αλλοίωση δεδομένων, είτε σκόπιμη είτε ακούσια, αποτελεί πραγματικό κίνδυνο για την ακρίβεια της ασφαλιστικής διαδικασίας.

Μπορεί η τεχνολογία να εξελίσσεται ταχύτατα, ωστόσο από η επαγγελματική κρίση και η υπεύθυνη χρήση των δεδομένων παραμένουν ο πιο αξιόπιστος μηχανισμός προστασίας για τον ασφαλιστικό κλάδο.