Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός είναι ένα κορυφαίο ζήτημα που αφορά όλους μας, τόσο τους πελάτες μας, όσο βεβαίως και τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, επειδή η ελλιπής γνώση βασικών οικονομικών αρχών και η αδυναμία εφαρμογής τους στην καθημερινή ζωή, είναι ένας παράγων που ενισχύει τις ανισότητες!

Και για να γίνει απολύτως κατανοητή ή έκταση αυτού του προβλήματος, θα πρέπει να καταστεί απολύτως σαφές ότι στο πλαίσιο του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού περιλαμβάνονται και τα ασφαλιστικά ζητήματα, αφού ο νομοθέτης έχει εντάξει τις ασφαλιστικές εταιρίες (υπηρεσίες), στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών!

Μετά την ψήφιση της σύγχρονης πανευρωπαϊκής νομοθεσίας και στην ουσία με την ενσωμάτωση των νόμων Solvency II (ν.4364/2016) και IDD (ν.4583/2018) στην Ελληνική νομοθεσία, πολύ κουβέντα και μεγάλη προσπάθεια γίνεται τόσο από την εποπτεύουσα αρχή (Τράπεζα της Ελλάδος – ΔΕΙΑ), όσο και από τις ασφαλιστικές εταιρίες και τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, για να λειτουργήσουν σύμφωνα με όλα αυτά που η νέα νομοθεσία επιβάλει!

Η βασικότερες όλων των νομοθετικών αλλαγών είναι αυτές που αφορούν τη φερεγγυότητα των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και το ότι όλα όσα γίνονται στον ασφαλιστικών κλάδο, γίνονται για τον πελάτη και αφορούν τη διαφάνεια, την προστασία του και την άριστη εξυπηρέτησή του!

Άρα, ο πελάτης είναι στο επίκεντρο και αυτόν θα πρέπει να ενημερώνουμε και να προστατεύουμε με τα προϊόντα που του πουλάμε!

Με αυτό ως δεδομένο, θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας και την πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, OECD) (δείτε εδώ), στον οποίο η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα μέλη του και στην οποία έκθεση, μόλις το 32% των Ελλήνων βρίσκεται σε σχετικά καλό επίπεδο χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού!

Αναλυτικά, οι Έλληνες βαθμολογούνται βάσει τριών κριτηρίων, της γνώσης, της συμπεριφοράς και της στάσης απέναντι στα χρηματοοικονομικά.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι Έλληνες ως προς την οικονομική συμπεριφορά τους βαθμολογούνται ως εξής:

• οι Έλληνες ενήλικες βαθμολογούνται με μόλις 62 στα 100
• οι φτωχότεροι και με φτωχή μόρφωση βαθμολογούνται χαμηλότερα
• οι ηλικιωμένοι βαθμολογούνται χαμηλότερα από τους πιο νέους
• οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν φαίνονται σημαντικές
• μόλις το 21% των ενηλίκων συγκρίνει διαφορετικές προσφορές όταν επιλέγει χρηματοοικονομικά προϊόντα και υπηρεσίες (μεταξύ των οποίων και οι ασφαλιστικές)
• το 83% κάνει σχέδια για τη διαχείριση των εσόδων και εξόδων τους και σχεδόν οι μισοί χρησιμοποιούν τραπεζική εφαρμογή, αλλά μόνο περίπου το 30% αποταμιεύει ενεργά και ούτε το 3% επενδύει σε χρηματιστήριο, ομόλογα ή επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία.
• περίπου το 21% των Ελλήνων αποταμιεύει αλλά… ανεπίσημα, δηλαδή κρατάει μετρητά στο σπίτι ή στο πορτοφόλι του χωρίς καμία απόδοση στα χρήματά του.

Ως προς τη στάση τους απέναντι στην οικονομία βαθμολογούνται ως εξής:

• οι Έλληνες ενήλικες βαθμολογούνται με 54 στα 100
• περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες πιστεύουν ότι έχουν χρήματα να δαπανήσουν, αλλά το 37% τείνουν να ζουν «για το σήμερα» και μόλις το 29% προτιμά να ξοδεύει χρήματα από το να τα αξιοποιήσει μακροπρόθεσμα
• το 76% έχει λογαριασμό όψεως σε κάποια τράπεζα και το 66% λογαριασμό ταμιευτηρίου, χωρίς απόδοση στα χρήματά του
• το 95% δηλώνει πως έχει ακούσει για τουλάχιστον πέντε διαφορετικά χρηματοοικονομικά προϊόντα, όμως μόλις το 22% έχει κάποιο μη υποχρεωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα
• ακόμη μικρότερο είναι το ποσοστό που κατέχει κάποιο επενδυτικό προϊόν. Μόλις το 8% έχει μετοχές, μόλις 5% έχει ανοιχτό επενδυτικό λογαριασμό, το 2% έχει αμοιβαίο κεφάλαιο και ούτε 1% κατέχει κρατικά ομόλογα ή έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου.

Με αυτά ως αδιαμφισβήτητα και επίσημα δεδομένα, μήπως η συστηματική εκπαίδευση των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, από τις συνεργαζόμενες με αυτούς ασφαλιστικές εταιρίες και από τους φορείς εκπαίδευσής τους, θα πρέπει να στραφεί περισσότερο προς την χρηματοοικονομική εκπαίδευση (αλφαβητισμό) των ασφαλιστικών πρακτόρων, προκειμένου να λειτουργούν σύννομα και υπέρ των συμφερόντων των πελατών τους, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τους το χαμηλό επίπεδο του χρηματοοικονομικού και ασφαλιστικού αλφαβητισμού των πελατών τους;

Και καθιστώ σαφές, ότι όλα αυτά ΔΕΝ αφορούν μόνο τα επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα, αλλά το σύνολο των προϊόντων που ένας ασφαλιστικός πράκτορας πουλάει! Αποταμιευτικά, συνταξιοδοτικά, νοσοκομειακά, αλλά ακόμα και ασφαλίσεις περιουσίας και αστικής ευθύνης!!!

Περισσότερα για το minimum των αναγκαίων χρηματοοικονομικών γνώσεων (αλφαβητισμού) των ασφαλιστικών πρακτόρων, αλλά και των πελατών τους, μπορείτε να βρείτε στο βιβλίο «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021.

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών γνωστικών αντικειμένων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία.

Έχει γράψει τα βιβλία «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021, που αφορά τις πιστοποιήσεις της ΤτΕ στα προϊόντα Unit Linked και «Ασφαλιστικοί Πράκτορες», Εκδόσεις Σπύρου 2022, που αφορά τις υποχρεωτικές γνώσεις και τις πιστοποιήσεις γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, από την Τράπεζα της Ελλάδος. Έχει επιπλέον συμμετάσχει στη συγγραφή βιβλίων του ΕΙΑΣ και του ΕΤΙ. Είναι αρθρογράφος του Next Deal.

Συνεργάζεται ως ειδικός επιστήμονας, για ερευνητικούς και διδακτικούς σκοπούς με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διδάσκει το μάθημα της Ασφάλισης στο ΜΒΑ Τραπεζικής και Ασφαλιστικής Διοίκησης, καθώς και σε άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΕΚΠΑ. Επιπλέον συνεργάζεται και διδάσκει στο ΕΙΑΣ και στο ΕΤΙ (Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο - ΕΕΤ), καθώς και σε άλλους εκπαιδευτικούς φορείς.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά. Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά.