Προτάσεις για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων των ασφαλιστικών πρακτόρων για τα επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση (Unit Linked)! Τονίζω ότι οι προτάσεις αυτές, ΔΕΝ έρχονται σε αντίθεση ούτε με τα κελεύσματα της ΕΙΟΡΑ (συμπερασματικά και του νομοθέτη), ούτε με τη βούληση της ΤτΕ ως επόπτη της Ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς!

Την τελευταία τριετία παρατηρείται μια συστηματική αύξηση των πωλήσεων επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση (unit linked) και αυτό είναι λογικό, εξαιτίας και των προσφερόμενων χαμηλών αποδόσεων των επενδυτικών – αποταμιευτικών προϊόντων της τραπεζικής αγοράς!

Με αυτή την ευκαιρία και έχοντας σαν βάση την προστασία των καταναλωτών και λαμβάνοντας υπόψη τη σύγχρονη νομοθεσία (ν. 4364/2016 – Solvency II και ν. 4583/2018 – IDD) και συνυπολογίζοντας και τα πολύ άσχημα αποτελέσματα των εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων της ΤτΕ τα τελευταία χρόνια (όπου σε αυτές τις εξετάσεις κόβεται κατά μέσο όρο ποσοστό που αγγίζει το 70% των εξεταζομένων), μήπως θα έπρεπε τόσο η εποπτεύουσα αρχή (ΤτΕ/ΔΕΙΑ), όσο και η ΕΑΕΕ, να ξαναδούν το θέμα των εξετάσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών (πρακτόρων ασφαλίσεων), θέτοντας νέες βάσεις σε αυτές τις εξετάσεις πιστοποίησης γνώσεων, προκειμένου οι συμμετέχοντες σε αυτές να αποκτούν αληθινές επενδυτικές γνώσεις και να είναι περισσότερο αποτελεσματικοί και χρήσιμοι στους πελάτες τους;

Ο στόχος των εξετάσεων είναι να περάσουν αξιολογημένοι αξιοκρατικά, όσοι μπορούν και έχουν τις απαιτούμενες (χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές) γνώσεις, προκειμένου να είναι αληθινά χρήσιμοι στους πελάτες τους και στην εν γένει λειτουργία της ασφαλιστικής και επενδυτικής αγοράς!

Σύμφωνα με τα στοιχεία που η ΤτΕ/ΔΕΙΑ έχει δημοσιεύσει στην Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής (ΠΕΕ) 153/08.01.2019 που καθορίζει τα των εξετάσεων, στο στ’ εδάφιο αυτών που έλαβε υπόψη της για την έκδοση της συγκεκριμένης ΠΕΕ, συμπεριελήφθη και η Κοινή Απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος και του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς αριθμ. συνεδρ. 17/818/15.5.2018 (ΦΕΚ Β 1925) «Πιστοποίηση καταλληλότητας προσώπων απασχολούμενων σε πιστωτικά ιδρύματα που παρέχουν υπηρεσίες σύμφωνα με το άρθρο 93 του ν. 4514/2018», άρα και οι συνολικές υποχρεώσεις γνώσεων όλων αυτών των προσώπων που περιλαμβάνονται στα πιστωτικά ιδρύματα!

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα αρκετή από την ύλη των εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών για τα επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση, να εδράζεται σε γνώσεις που αφορούν τους τραπεζικούς υπαλλήλους και τους υπαλλήλους ΑΕΛΔΕ (χρηματιστηριακών), που σχετίζονται με θέματα λήψης και διαβίβασης εντολών για αγοραπωλησία μετοχών και δημιουργία – διαχείριση επενδυτικού χαρτοφυλακίου στηριγμένου σε μετοχικά και ομολογιακά επενδυτικά προϊόντα και όχι στην προώθηση ασφαλιστικών προϊόντων επενδυτικού χαρακτήρα (unit linked), που κατά κύριο λόγο στηρίζονται σε προϊόντα Αμοιβαίων Κεφαλαίων, τα οποία δημιουργούνται και ελέγχονται από ΑΕΔΑΚ και διατρέχουν σαφώς λιγότερους επενδυτικούς κινδύνους, απ’ ότι ένα επενδυτικό χαρτοφυλάκιο στηριγμένο απ’ ευθείας σε μετοχές ή ομόλογα!

Έτσι φτάσαμε στο σημείο που σημαντικό ποσοστό από τις 600 ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών απάντησης που περιλαμβάνονται στις εξετάσεις πιστοποίησης γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, να αφορούν θέματα όπως (για παράδειγμα) η αποτίμηση της αξίας ομολόγου, σε περίπτωση πρόωρης ρευστοποίησής του, η οποία για να υπολογιστεί χρειάζεται ιδιαίτερες μαθηματικές (στατιστικές) γνώσεις και οπωσδήποτε ΔΕΝ αφορά ούτε τα τελικά προϊόντα unit linked, ούτε τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που τα προωθούν, αλλά οπωσδήποτε ΟΥΤΕ και τους πελάτες που τα αγοράζουν (ακόμα και αν αυτά τα προϊόντα unit linked στηρίζονται σε ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια)!

Και το προηγούμενο αποτελεί μόνο ένα από τα παραδείγματα είδους γνώσεων (από αρκετά) που περιλαμβάνονται σε αυτές τις εξετάσεις, χωρίς (κατά τη γνώμη μου) να αφορούν άμεσα το σχεδιασμό και την πώληση του ασφαλιστικού/επενδυτικού προϊόντος unit linked που πουλά ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής στον πελάτη του!

Μετά από την εμπειρία των εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών των τελευταίων ετών, o προβληματισμός επομένως είναι :

Κατά πόσο σημαντικό μέρος αυτών των γνώσεων που περιλαμβάνονται σε αυτές τις εξετάσεις, αφορά όντως τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές και τους πελάτες τους; Επειδή, για παράδειγμα, τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές τους αφορούν σίγουρα θέματα που σχετίζονται με τη δομή και την οργάνωση της αγοράς χρηματοπιστωτικών μέσων και την μελλοντική και την παρούσα αξία του χρήματος, αλλά δεν τους αφορούν θέματα που σχετίζονται με τα προεξοφλητικά επιτόκια!

Μήπως έφτασε η εποχή που η εποπτεύουσα αρχή (ΤτΕ/ΔΕΙΑ), αλλά και οι εποπτευόμενοι (ΕΑΕΕ και λοιποί φορείς της διαμεσολάβησης), θα πρέπει να ξαναδούν συστηματικά και σε βάθος το θέμα των ερωτήσεων των εξετάσεων πιστοποίησης γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, προκειμένου να οδηγηθούμε ασφαλέστερα στο νομοθετικό στόχο που είναι η άριστη εξυπηρέτηση του πελάτη και η λήψη του ίδιου επιπέδου πληροφοριών για το ασφαλιστικό/επενδυτικό (unit linked) προϊόν που αγοράζει, ασχέτως από ποιόν προμηθευτή το αγόρασε;

Μήπως έφτασε η ώρα που οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις από τη μεριά τους, θα πρέπει να δώσουν τη δέουσα προσοχή και βαρύτητα στην εκπαίδευση των δικτύων πώλησής τους (ασφαλιστικοί πράκτορες, συνδεδεμένους ή μη), προκειμένου να καταφέρουν να αυξήσουν τους πιστούς και ευχαριστημένους πελάτες τους και να αυξήσουν επίσης τα πελατολόγιά τους και την αναλογία των εισπραττόμενων ασφαλίστρων επί του ΑΕΠ της χώρας μας;

Επειδή το Solvency III και η IDD II είναι καθοδόν και επειδή όπως φαίνεται θα «δυσκολέψουν» ακόμα περισσότερο τα πράγματα, μήπως θα έπρεπε να δώσουμε όλοι οι εμπλεκόμενοι την απαιτούμενη επιπλέον βαρύτητα στην σε βάθος εκπαίδευση των ασφαλιστικών πρακτόρων, προκειμένου να καλύψουμε τις νομοθετικές και εποπτικές υποχρεώσεις μας και τις υποχρεώσεις μας έναντι των πελατών μας;

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών γνωστικών αντικειμένων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία.

Έχει γράψει τα βιβλία «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021, που αφορά τις πιστοποιήσεις της ΤτΕ στα προϊόντα Unit Linked και «Ασφαλιστικοί Πράκτορες», Εκδόσεις Σπύρου 2022, που αφορά τις υποχρεωτικές γνώσεις και τις πιστοποιήσεις γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, από την Τράπεζα της Ελλάδος. Έχει επιπλέον συμμετάσχει στη συγγραφή βιβλίων του ΕΙΑΣ και του ΕΤΙ. Είναι αρθρογράφος του Next Deal.

Συνεργάζεται ως ειδικός επιστήμονας, για ερευνητικούς και διδακτικούς σκοπούς με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διδάσκει στο ΜΒΑ Τραπεζικής και Ασφαλιστικής Διοίκησης, καθώς και σε άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΕΚΠΑ. Επιπλέον συνεργάζεται και διδάσκει στο ΕΙΑΣ και στο ΕΤΙ (Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο - ΕΕΤ), καθώς και σε άλλους εκπαιδευτικούς φορείς.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά. Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά.