Σύμφωνα με την Insurance Europe, o ασφαλιστικός κλάδος είναι ο μεγαλύτερος θεσμικός επενδυτής στην Ευρώπη, γεγονός που καθιστά τους ασφαλιστές σημαντικούς φορείς παροχής των επενδύσεων που απαιτούνται για την οικονομική ανάπτυξη. Δεδομένου ότι ένα σημαντικό μερίδιο των περιουσιακών στοιχείων των ασφαλιστικών εταιριών υποστηρίζει τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, οι ασφαλιστές τείνουν να επενδύουν μακροπρόθεσμα.

Ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται το επενδυτικό τους χαρτοφυλάκιο είναι στενά συνδεδεμένος με τις εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι οποίες επηρεάζονται από τις μακροοικονομικές εξελίξεις, καθώς και από διάφορους άλλους παράγοντες, όπως τα επιτόκια της νομισματικής πολιτικής. Η εξέλιξη του χαρτοφυλακίου επενδύσεων αντικατοπτρίζει επίσης τον όγκο των ασφαλίστρων που λαμβάνουν ασφαλιστές σε ένα δεδομένο έτος επενδύσεων.

Το συνολικό επενδυτικό χαρτοφυλάκιο που διαχειρίζονται οι ασφαλιστές στην Ευρώπη μειώθηκε κατά 1,5% το 2018 αγγίζοντας τα 10,186 τρισ. ευρώ. Οι σημαντικότερες μειώσεις παρατηρήθηκαν στις Κάτω Χώρες (-5,2%), στο Ηνωμένο Βασίλειο (-4%) και στη Γερμανία (-2,1%), ενώ παρατηρήθηκαν ελαφρές μειώσεις στη Γαλλία (-0,7%) και στη Σουηδία (-0,6%). Αντίθετα, αύξηση σημειώθηκε στην Ιταλία (2,6%) και την Ισπανία (2,4%).

Η υποτονική ετήσια αύξηση του χαρτοφυλακίου συνολικών επενδύσεων των ασφαλιστών μπορεί να εξηγηθεί από την πτώση των τιμών των μετοχών σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές και τις τιμές των ομολόγων σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες λόγω των αυξημένων spreads. Αυτό αντισταθμίστηκε εν μέρει από τη γενική αύξηση των συνολικών ασφαλίστρων στην Ευρώπη, ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Ιταλία.

Ο πίνακας της Insurance Europe με στοιχεία για το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο ασφαλιστών τα έτη 2009-2018 (σε δισ. ευρώ):

Οι επενδύσεις αποτελούν βασικό στοιχείο του ασφαλιστικού επιχειρηματικού μοντέλου, κατά το οποίο τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται στους ασφαλιστές επενδύονται μέχρι να πληρωθούν οι υποχρεώσεις, τονίζει η Insurance Europe. Αρκετά στοιχεία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη λήψη επενδυτικών αποφάσεων από τους ασφαλιστές, αλλά το προφίλ των υποχρεώσεων των ασφαλιστών αποτελεί βασικό παράγοντα. Για παράδειγμα, το προφίλ ρευστότητας και η διάρκεια των υποχρεώσεων, καθώς και η ύπαρξη εγγυήσεων σε προϊόντα, είναι καθοριστικής σημασίας για τον προσδιορισμό των κατάλληλων περιουσιακών στοιχείων.

Επιπλέον, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις για επενδυτικά κεφάλαια που ορίζονται από τον κανονισμό της ΕΕ Solvency II μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη λήψη επενδυτικών αποφάσεων των ασφαλιστικών εταιριών της ΕΕ, ιδίως σε περιπτώσεις όπου η βαθμονόμησή τους δεν αντικατοπτρίζει τους πραγματικούς κινδύνους στους οποίους εκτίθενται οι ασφαλιστές κατά την επένδυση. Συγκεκριμένα, υψηλότερες από τις αιτιολογημένες κεφαλαιακές απαιτήσεις για συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία δημιουργούν αντικίνητρα για τους ασφαλιστές να επενδύσουν στα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία.

Τα ασφάλιστρα αποτελούν σταθερή πηγή χρηματοδότησης (συνολικά ασφάλιστρα σε δισ. σευρώ και η μεταβολή του δείκτη Euro Stoxx 50 τα έτη 2009-2018):

Ο αντίκτυπος των επιδόσεων της χρηματοπιστωτικής αγοράς στα χαρτοφυλάκια των ασφαλιστών

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές σημείωσαν σημαντική πτώση το 2018. Μετά τις αρχικά ελπιδοφόρες τάσεις, τα χρηματιστήρια σημείωσαν απώλειες ως αποτέλεσμα των νομισματικών πολιτικών σε όλο τον κόσμο και του κλίματος πολιτικής αβεβαιότητας στην Ευρώπη. Ο δείκτης DAX της Γερμανίας μειώθηκε κατά 18,3% στα τέλη του 2018, όπως επίσης και ο CAC 40 της Γαλλίας (-11%), ο FTSE 100 (-12,5%), ο ιταλικός FTSE MIB (-16,2%) και ο Euro Stoxx 50 (-14,3%). Η κακή απόδοση των χρηματοπιστωτικών αγορών είχε άμεση αρνητική επίδραση στα unit-linked προϊόντα. Για παράδειγμα, τα unit-linked συμβόλαια στη Γαλλία έχασαν κατά μέσο όρο 3,7%.

Η επιδείνωση των πολιτικών προοπτικών είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων σε ορισμένες χώρες. Οι αποδόσεις των δεκαετών κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν στην Ιταλία (+78 bps στο 2,8%), στην Ελλάδα (+23 bps στο 4,4%), στην Ιρλανδία (+23 bps στο 0,9%) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (+8 bps στο 1,3%), οδηγώντας σε μείωση των τιμών των ομολόγων. Εν τω μεταξύ, μείωση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων σημειώθηκε στη Γαλλία και τη Γερμανία σε σύγκριση με το Δεκέμβριο του 2017: η απόδοση των γερμανικών 10ετών Bund μειώθηκε κατά 18 bps στο 0,3% και η απόδοση των γαλλικών 10ετών κρατικών ομολόγων μειώθηκε κατά 7 bps στο 0,7%. Γενικά, το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων που παρατηρήθηκε κατά τα προηγούμενα έτη διατηρήθηκε το 2018.

Το επενδυτικό κλίμα επηρεάστηκε επίσης από την αύξηση των εμπορικών εντάσεων παγκοσμίως. Αυτό, σε συνδυασμό με την κακή απόδοση των χρηματοπιστωτικών αγορών και τα χαμηλά επιτόκια, ανάγκασε τους ασφαλιστές να προβούν σε συγκρατημένη αύξηση της έκθεσής τους σε εναλλακτικές επενδύσεις, οι οποίες συχνά προσφέρουν υψηλότερες πιθανές αποδόσεις και εξυπηρετούν τους στόχους διαφοροποίησης των επενδύσεών τους. Δεδομένου ότι το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,3% το 2018 στην ΕΕ, ενώ το χαρτοφυλάκιο των ασφαλιστών μειώθηκε, το χαρτοφυλάκιο ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε κατά 2,8 ποσοστιαίες μονάδες στο 57,8%.

Το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο των ασφαλιστών ως ποσοστό του ΑΕΠ τα έτη 2017-2018:

Οι στρατηγική κατανομή των περιουσιακών στοιχείων των χαρτοφυλακίων των ασφαλιστών δεν άλλαξε σημαντικά το 2018 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Οι ασφαλιστές εξακολούθησαν να επενδύουν κυρίως σε κρατικά και εταιρικά ομόλογα (το 43% των περιουσιασκών στοιχείων).

Η δομή του επενδυτικού χαρτοφυλακίου των ασφαλιστών το 2018: