Τα αποτελέσματα των τραπεζών φέρνουν χαμόγελα και προβληματισμούς

Nextdeal newsroom, 10/9/2010

Παρά τις ισχυρές ζημιές, τα αποτελέσματα των τραπεζών για το Α' Εξάμηνο, σε μεγάλο βαθμό ήταν καλύτερα από τα αναμενόμενα από τους αναλυτές. Ωστόσο, με μια δεύτερη ίσως ματιά στα αποτελέσματα το μέλλον για τον τραπεζικό τομέα διαγράφεται επώδυνο και εξηγεί το λόγο που οι τράπεζες βρίσκονται ήδη σε αναζήτηση συμμάχων και λύσεων.

Σύμφωνα με την Merit Χ.ΑΕ.Π.Ε.Υ, το σύνολο των ζημιών για τις 14 εισηγμένες τράπεζες ανήλθε σε €500 εκ από σύνολο κερδών €1.203 εκ για το Ά εξάμηνο του 2009. Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως στην αύξηση των προβλέψεων για επισφάλειες από προβληματικά δάνεια από €2,5 δις για το Ά εξάμηνο του 2009 σε €3,4 δις φέτος, στις ζημίες από τα εμπορικά και επενδυτικά χαρτοφυλάκια ύψους περίπου €300 εκ έναντι κερδών περίπου €950 εκ για το Ά εξάμηνο του 2009 και στην έκτακτη εισφορά που πέρυσι συμπεριλήφθηκε στο Β εξάμηνο.

Αυτά τα τρία γεγονότα αντιστάθμισαν την αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους που οφείλεται στην αύξηση των επιτοκίων των δανείων λόγω αναδιάρθρωσης τους, στους υψηλούς τόκους από ομόλογα και στη διατήρηση των επιτοκίων καταθέσεων σε όχι υψηλά επίπεδα. Επίσης είναι φανερή η προσπάθεια συγκράτησης των εξόδων στους ισολογισμούς των τραπεζών, ενώ η πολύ καλή πορεία κάποιων θυγατρικών των ελληνικών τραπεζών όπως της Finanzbank μετρίασε το τελικό αποτέλεσμα.

Παρά, ωστόσο τα συγκρατημένα χαμόγελα, μια δεύτερη ματιά δημιουργεί κάποιους προβληματισμούς. Ειδικότερα και σύμφωνα πάντα με την Merit Χ.Α.Ε.Π.Ε.Υ:

Οι 10 από τις 14 τράπεζες εμφάνισαν μειωμένες καταθέσεις στις 30/6/2010 σε σχέση με τις 31/12/2009. Εκτός απο τις 2 κυπριακές τράπεζες αύξηση στις καταθέσεις παρουσίασαν η Proton Bank και οριακά το ΤΤ. Η συνολική μείωση των καταθέσεων του συνόλου των 14 εισηγμένων τραπεζικών ομίλων ανέρχεται στο 3,16%, ενώ για τις 12 ελληνικές τράπεζες ανέρχεται σε -5,87%. Η μείωση αυτή είναι αρκετά μεγαλύτερη σε επίπεδο των μητρικών τραπεζών και οφείλεται κυρίως σε μεταφορά μετρητών προς την Κύπρο και άλλες χώρες όπως και στη χρησιμοποίηση της διαθέσιμης ρευστότητας από επιχειρήσεις και νοικοκυριά λόγω της κατάστασης της αγοράς.
Η πιστωτική επέκταση σε επίπεδο ομίλων (καθαρά δάνεια) ανήλθε μόλις στο 1,95% στο Ά εξάμηνο του έτους με την Proton και τις κυπριακές τράπεζες να πρωταγωνιστούν, ενώ υπήρξε σχετική ισορροπία μεταξύ εταιρειών με αύξηση των δανείων και αυτών με μείωση (8-6).
Ένας από τους βασικότερους δείκτες ρευστότητας των τραπεζών (δείκτης καταθέσεις προς δάνεια) εμφανίζεται μειωμένος στο 0,92 από 0,95 στο τέλος του 2009. Η τράπεζα με τις υψηλότερες καταθέσεις σε σχέση με τα καθαρά δάνεια της εξακολουθεί να είναι το ΤΤ, ακολουθούμενο από την Τράπεζα Κύπρου και την Proton Bank. Αντίθετα οι τράπεζες με την χαμηλότερη ρευστότητα είναι εκείνες υπό γαλλική ιδιοκτησία.
Οι προβλέψεις για προβληματικά δάνεια αυξήθηκαν κατά €3,4 δις με το σύνολο τους να φτάνει τα €15,5 δις περίπου. Πρωταθλήτριες στις προβλέψεις για μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε σχέση με το ύψος του χαρτοφυλακίου τους εμφανίζονται οι τράπεζες υπό γαλλική διοίκηση και η Αγροτική. Από τις μεγάλες τράπεζες σημαντικές προβλέψεις έκανε φέτος η Eurobank. Αντίθετα, τα καλύτερα δανειακά χαρτοφυλάκια κρίνοντας από τις προβλέψεις που έχουν κάνει έχουν το ΤΤ, οι κυπριακές τράπεζες και η Τράπεζα Αττικής. Οι τρείς άλλες μεγάλες ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σε μια μέση κατάσταση.
Οι ζημίες από τα εμπορικά-επενδυτικά χαρτοφυλάκια των τραπεζών εμφανίζονται στο σύνολο περίπου €300εκ ενώ οι σημαντικές μεταφορές από το εμπορικό χαρτοφυλάκιο κυρίως προς το χαρτοφυλάκιο διαθεσίμων προς πώληση και προς το διακρατούμενων ως τη λήξη οδήγησαν τις τράπεζες στο να εξασφαλίσουν μερικά δις ευρώ σε κεφάλαια. Η ιστορική αυτή αναδιάρθρωση οδήγησε σε περιορισμό των ζημιών από ομόλογα αλλά και σε επιτυχημένη έκβαση των stress tests τον Ιούλιο μολονότι η συνολική έκθεση των ελληνικών τραπεζών σε ομόλογα παραμένει υψηλή.
Η Εθνική παραμένει η τράπεζα με τη μεγαλύτερη απόλυτη έκθεση σε ομόλογα ακολουθούμενη από την Eurobank και την Πειραιώς. Σε σχέση με το σύνολο του ενεργητικού της κάθε τράπεζας υψηλότερη έκθεση σε ομόλογα έχει το ΤΤ, ακολουθούμενο από την Εθνική, την Αγροτική, την Πειραιώς και βέβαια την Proton σαν επενδυτική τράπεζα που είναι. Οι κυπριακές τράπεζες φαίνεται να έχουν μεγάλη έκθεση σε ομόλογα αλλά το μεγαλύτερο μέρος των χαρτοφυλακίων τους αποτελείται από εταιρικά ομόλογα και κυπριακά ομόλογα και όχι από ελληνικά.
Το εμπορικό χαρτοφυλάκιο των τραπεζών ανέρχεται σε €4,3 δις από €8,92 δις στο τέλος του προηγούμενου έτους που συνιστά μια μείωση της τάξεως του 51.7%. Το χαρτοφυλάκιο διαθεσίμων προς πώληση μειώθηκε κατά 43,3% στα €26,55 εκ. ενώ το χαρτοφυλάκιο διακρατούμενων ως τη λήξη επενδύσεων αυξήθηκε κατά 71% στα €26,3δις. Επίσης μεγάλη αύξηση παρουσίασε σε μερικές τράπεζες και ο λογαριασμός Δάνεια και Απαιτήσεις Επενδυτικού Χαρτοφυλακίου που περιέχει και αυτός Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου, αποτιμώμενα στο αναπόσβεστο κόστος.
Τα λοιπά συνολικά έσοδα των τραπεζών εμφανίζονται αρνητικά σε επίπεδα ρεκόρ λόγω των αποτιμήσεων των διαθεσίμων προς πώληση ομολόγων που φτάνουν τα €2,7 δις σε ζημιές. Αυτά τα έσοδα δεν επηρεάζουν τα αποτελέσματα της τρέχουσας χρήσης αλλά μειώνουν την καθαρή θέση σε σημαντικό βαθμό.
Έτσι το σύνολο των Ιδίων Κεφαλαίων του ελληνικού τραπεζικού συστήματος (συμπεριλαμβανομένων των προνομιούχων μετοχών και των υβριδικών κεφαλαίων) μειώθηκε στα €33,57 δις από €36,51 δις στο τέλος του 2009.
Παράλληλα, ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας Τier 1 μειώθηκε στις περισσότερες τράπεζες σε επίπεδα που δημιουργούνται ανάγκες σε αρκετές για ΑΜΚ. Ο σταθμισμένος μέσος όρος του Τier 1 για το σύνολο του ελληνικού τραπεζικού συστήματος ανέρχεται πια στο 10,4%. Ήδη η Εθνική Τράπεζα, η Τράπεζα Κύπρου και η Γενική έχουν εξαγγείλει αυξήσεις ενώ αναζητείται λύση για αύξηση στην Αγροτική.
Σημαντική παραμένει η εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ με εγγυήσεις ένα σημαντικό ποσοστό του ενεργητικού τους. Ο δανεισμός των ελληνικών τραπεζών από την Κεντρική Τράπεζα φτάνει τα €96 δις, διατηρούμενος σε επίπεδα ρεκόρ. Οι τράπεζες με την μεγαλύτερη εξάρτηση από την ΕΚΤ είναι: Η Εθνική με €25 δις, η Eurobank με €20 δις, η Alpha Bank με €14,5 δις, η Πειραιώς με €15 δις και η Αγροτική με €7,5 δις.