Αναδημοσίευση από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 29) που κυκλοφορεί

Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, Γενική γραμματέας Δημόσιας Υγείας

Συνέντευξη στην Ανθή Αγγελοπούλου

Τα σχέδια για την επόμενη μέρα στη δημόσια υγεία και τις προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν μας αναλύει η Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, γενική γραμματέας Δημόσιας Υγείας του υπουργείου Υγείας, με αφορμή τον μετασχηματισμό της Υγείας και τη βαρύτητα στην πρόληψη που ρίχνει στο εξής το υπουργείο.

• Κυρία Κράββαρη, πώς αποφασίσατε να αφήσετε μια λαμπρή καριέρα στην Αεροπορία για να ακολουθήσετε πολιτική καριέρα;

Η πορεία μου στην Πολεμική Αεροπορία υπήρξε για μένα ένα πραγματικό σχολείο ζωής. Μου δίδαξε πειθαρχία, αφοσίωση και σεβασμό σε κάθε αποστολή, αλλά και υψηλό αίσθημα ευθύνης και καθήκοντος απέναντι στην κοινωνία. Ωστόσο, πάντα με ενδιέφερε ο τρόπος με τον οποίο η Πολιτεία μπορεί να αγγίξει την καθημερινότητα των πολιτών μέσα από θεσμικές παρεμβάσεις και στοχευμένες πολιτικές. Η δημόσια υγεία είναι το πεδίο όπου η επιστήμη συναντά την κοινωνική ευθύνη. Αυτή η σύνθεση ανάμεσα στη γνώση και τη μέριμνα για τον άνθρωπο με οδήγησε στην απόφαση να αναλάβω έναν ρόλο πολιτικής ηγεσίας, ώστε να συμβάλω στη διαμόρφωση πολιτικών πρόληψης και προαγωγής υγείας που θα έχουν απτό όφελος για τους πολίτες.

• Στα νέα σας καθήκοντα, ο τομέας Δημόσιας Υγείας αποτελεί βασική σας προτεραιότητα. Ποια είναι τα νεότερα που άπτονται του αντικειμένου σας, δεδομένου ότι κατέχετε μεταπτυχιακό στην Κοινωνική και Προληπτική Ιατρική με εξειδίκευση στη δημόσια υγεία;

Η δημόσια υγεία σήμερα βρίσκεται σε φάση μετασχηματισμού. Οι σύγχρονες προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, τα μη μεταδιδόμενα νοσήματα και οι κοινωνικές ανισότητες, απαιτούν ευελιξία, νέα εργαλεία και συνεργατικά μοντέλα πολιτικής.

Η έμφαση δίνεται στην πρόληψη, στην ανθεκτικότητα και την ισότητα στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Προχωρούμε σε ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, ανάπτυξη προγραμμάτων προαγωγής υγιεινών συμπεριφορών και προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς και σε δράσεις για την προστασία της ψυχικής υγείας και την αντιμετώπιση των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων. Η δημόσια υγεία δεν περιορίζεται στα νοσοκομεία, αλλά ξεκινά από την κοινότητα, το σχολείο, τον χώρο εργασίας. Το όραμά μας είναι η διασύνδεση αυτών των επιπέδων μέσα από τεκμηριωμένες πολιτικές και τη βέλτιστη αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που δίνει ώθηση σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις.

• Έχετε διατελέσει εθνική εκπρόσωπος στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για τις Συμπεριφορικές και Πολιτισμικές Οπτικές στην Υγεία (Behavioural and Cultural Insights) και μέλος του Συμβουλευτικού Σώματος στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης (HERA). Τι έχετε αποκομίσει από αυτές τις δύο σημαντικές θέσεις;

Η εμπειρία μου στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μέσω του προγράμματος Behavioural and Cultural Insights, μου έδειξε πόσο καθοριστικά επηρεάζουν την υγεία οι κοινωνικές, πολιτισμικές και συμπεριφορικές παράμετροι. Η δημόσια πολιτική δεν είναι μόνο ζήτημα ιατρικής γνώσης, είναι και ζήτημα κατανόησης των αξιών, των στάσεων και της εμπιστοσύνης των κοινοτήτων. Για να αλλάξουμε συμπεριφορές, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τον άνθρωπο!

Στη HERA, η συμμετοχή μου ανάδειξε κάτι εξίσου ουσιώδες: τη σημασία της ετοιμότητας και της διατομεακής συνεργασίας στην αντιμετώπιση κρίσεων δημόσιας υγείας, όπως πανδημίες ή βιολογικές απειλές που δεν γνωρίζουν σύνορα. Η ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας είναι υπόθεση συλλογική, απαιτεί συντονισμό, εκπαίδευση και κοινό στρατηγικό σχεδιασμό σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

• Ποια είναι τα σχέδια της επόμενης μέρας για τη δημόσια υγεία;

Η επόμενη μέρα για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας διαμορφώνεται μέσα από έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που βασίζεται στην πρόληψη, στην ετοιμότητα και τη διατομεακή συνεργασία.
Προτεραιότητά μας είναι η αναδιοργάνωση του Εθνικού Συστήματος Δημόσιας Υγείας, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και τη διασύνδεσή του με τις υπόλοιπες βαθμίδες του συστήματος υγείας.

Κεντρικός άξονας είναι η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας ως βάσης της πρόληψης, με έμφαση στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, εμβολιασμού και προαγωγής υγιεινών συμπεριφορών. Παράλληλα, αναπτύσσονται ψηφιακά εργαλεία επιδημιολογικής επιτήρησης και μηχανισμοί έγκαιρης ανίχνευσης κινδύνων, προκειμένου να ενισχυθεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας.

Η πολιτική μας στηρίζεται στην προσέγγιση «Health in All Policies», που επιδιώκει την ενσωμάτωση της Υγείας σε κάθε δημόσια πολιτική – από την εκπαίδευση και την εργασία έως το περιβάλλον και την κοινωνική πρόνοια. Η δημόσια υγεία δεν μπορεί να λειτουργεί αποκομμένα, απαιτεί συνέργειες και συντονισμό όλων των τομέων.

Επιπλέον, δίνουμε έμφαση στην ενίσχυση της ετοιμότητας και ανθεκτικότητας του συστήματος, σε εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές της HERA και του ECDC, μέσω της επικαιροποίησης των σχεδίων αντιμετώπισης κρίσεων, της αναβάθμισης των υποδομών και της συνεχούς εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού. Η τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων, η αξιοποίηση δεικτών υγείας και δεδομένων και η αξιολόγηση των πολιτικών αποτελούν τον πυρήνα του νέου μοντέλου δημόσιας υγείας.
Στόχος μας είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου, δίκαιου και ανθεκτικού συστήματος δημόσιας υγείας, ικανού να προλαμβάνει απειλές, να μειώνει ανισότητες και να ενισχύει την κοινωνική συνοχή και την ευημερία του πληθυσμού.

Το όραμά μας είναι μια Ελλάδα όπου η πρόληψη είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο. Όπου κάθε παιδί έχει ίσες ευκαιρίες για υγεία, κάθε γυναίκα δικαίωμα σε έγκαιρη διάγνωση, κάθε ηλικιωμένος ασφάλεια στη φροντίδα.

Μια Ελλάδα όπου η δημόσια υγεία δεν είναι πολιτική επιλογή, αλλά εθνική ταυτότητα. Γιατί μια κοινωνία με ισχυρή δημόσια υγεία είναι μια κοινωνία με αυτοπεποίθηση, ανθρωπιά και μέλλον.

Διαβάστε παρακάτω την συνέντευξη από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 29) που κυκλοφορεί και σε ηλεκτρονική μορφή (πατήστε κάτω δεξιά για μεγέθυνση)

Ποια είναι η Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη

Η Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη είναι σμηναγός εν αποστρατεία και έχει υπηρετήσει ως επικεφαλής του Υγειονομικού Τμήματος του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας από τον Μάρτιο του 2020 έως τον Απρίλιο του 2025. Έχει οριστεί ως αναπληρωματική εθνική εκπρόσωπος για τις Συμπεριφορικές και Πολιτισμικές Οπτικές για την Υγεία στον ΠΟΥ, ενώ παράλληλα αποτελεί μέλος του Συμβουλευτικού Σώματος στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης (HERA).

Αποφοίτησε το 2012 ως ανθυποσμηναγός από τη Σχολή Αξιωματικών Νοσηλευτικής και εργάστηκε μέχρι το 2020 στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Κοινωνική και Προληπτική Ιατρική και Ποιότητα στη Φροντίδα Υγείας με εξειδίκευση στην «Πρόληψη & Δημόσια Υγεία» από την Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ, ενώ έχει ολοκληρώσει τα μαθήματα του διετούς προγράμματος σπουδών Executive MSc Health Economics, Policy & Management στο London School of Economics (LSE).

Το 2022, έλαβε πιστοποιητικό ολοκλήρωσης για το διαδικτυακό πρόγραμμα «Leadership and Character in Uncertain Times» από το John F. Kennedy School of Government του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και το 2023 της απονεμήθηκε υποτροφία για συμμετοχή στο International Seminar Program του Ινστιτούτου Hoover στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Ανάμεσα στα ερευνητικά της ενδιαφέροντα συγκαταλέγεται η δημόσια και περιβαλλοντική υγεία, η αντιμετώπιση έκτακτων υγειονομικών κινδύνων, καθώς και η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Έχει οριστεί εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας στην Επιτροπή Υγειονομικής Ασφάλειας (Health Security Committee), στην Ευρωπαϊκή Ομάδα Εργασίας για το Περιβάλλον και την Υγεία (European Environment and Health Task Force) και στη Διευθύνουσα Επιτροπή για τη Συμφωνία Κοινών Προμηθειών (Joint Procurement Agreement Steering Committee).