Διακοπές με άσκηση, σπορ ή αθλοπαιδιές δίνουν χαρά και είναι ιδανικός τρόπος για να ξεκουραστούμε φροντίζοντας το σώμα μας. Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να συμμετέχουν σε όλα τα επίπεδα άσκησης ή σπορ, ακόμα και σε επίπεδα υψηλού ανταγωνισμού ή και πρωταθλητισμού. Καλύτερα να αποφεύγουμε ωστόσο τα ακραία και ριψοκίνδυνα σπορ. Η συστηματική, μέτριας έντασης άσκηση, ασκεί άμεση αλλά και μακροχρόνια ευνοϊκή επίδραση στη γλυκόζη του αίματος, καθώς και στο μεταβολισμό των λιπιδίων και των πρωτεϊνών. Η συστηματική αερόβια άσκηση μειώνει το σπλαχνικό λίπος και τα κιλά, βελτιώνει την ευαισθησία των ιστών στην ινσουλίνη, και συμβάλλει στον έλεγχο σακχάρου, πιέσεως και υπερλιπιδαιμίας. Τα σπορ είναι, με μέτρο, ένας πολύ ευχάριστος και αποδοτικός τρόπος άσκησης και διατήρησης καλής φυσικής κατάστασης. Η καλή φυσική κατάσταση, φαίνεται ότι είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη δραστική μείωση σε όλα σχεδόν τα προβλήματα που δημιουργεί ο Διαβήτης. Τα οφέλη της είναι πιο σημαντικά ακόμα και από την απώλεια βάρους για τους υπέρβαρους με διαβήτη. Ο Aντώνης Λέπουρας, ειδικός παθολόγος - διαβητολόγος, διευθυντής Παθολογικής - Διαβητολογικής Κλινικής και Διαβητολογικού Κέντρου του Metropolitan General δίνει παρακάτω πρακτικές οδηγίες για ασφαλή και ευχάριστη συμβίωση στις διακοπές, χωρίς συμβιβασμούς, αλλά με κανόνες:

• Τι χρειάζεται να γνωρίζουν τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη και πώς να προσέχουν σε σχέση με την COVID-19;

Ορισμένοι ασθενείς με διαβήτη μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο θνησιμότητας από τη νόσο του κορωνοϊού (COVID-19). Ωστόσο όλα τα άτομα με διαβήτη δεν κινδυνεύουν το ίδιο και η καλή ρύθμιση του διαβήτη, αλλά και η καλή φυσική τους κατάσταση φαίνεται ότι είναι καθοριστικοί παράγοντες για να αποφύγουν τις επιπλοκές. Είναι απαραίτητη επομένως η άσκηση όχι μόνο για την καλή φυσική κατάσταση, που είναι βασικό συστατικό μακροζωίας, αλλά και διότι συμβάλλει δραστικά στην καλύτερη ρύθμιση του διαβήτη. 
Τα καλοκαιρινά σπορ είναι ένας πολύ ευχάριστος τρόπος άσκησης βοηθώντας με πολλούς τρόπους  τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη να έχουν σωματική και ψυχική ευεξία και μέχρι τώρα αποτελούν την καλύτερη μη φαρμακευτική θεραπεία για την COVID-19. Φυσικά πρέπει να γίνονται με μέτρο λαμβάνοντας υπόψη τις εξατομικευμένες οδηγίες που δίνουν οι θεραπευτές για τις προφυλάξεις που πρέπει να ακολουθούν για το διαβήτη τους.

• Καλοκαίρι και σπορ. Τι χρειάζεται να γνωρίζουν τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2;

Χρειάζεται πολύ καλή εκπαίδευση για τον τύπο 1 (ινσουλινοεξαρτώμενος).

Ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας είναι υπαρκτός και σοβαρός. Ιδανικές τιμές σακχάρου πριν και κατά την διάρκεια της άσκησης από 100 ως 180mg/dl. Καλό είναι να αποφεύγονται παρατεταμένης διάρκειας σπορ και ασκήσεις αντοχής ακόμη και μέτριας  έντασης, περισσότερο της 1 ώρας, ή τουλάχιστον να συνδυάζονται με τακτικές μετρήσεις του σακχάρου (ανά 30’ ως 60’ ανάλογα με τις τιμές στις μετρήσεις). Προσοχή, αποφυγή σπορ ή άσκησης σε τιμές σακχάρου μικρότερες του 100mg/dl ή μεγαλύτερες του 250-300mg/dl.

Για τον τύπο 2 οποιαδήποτε μορφής άσκηση αποτελεί απαραίτητο συστατικό της θεραπείας. Προτιμάμε τακτικές αερόβιες ασκήσεις χαμηλής προς μέτριας έντασης, (τζόκινγκ, τένις, κολύμπι, ρακέτες ποδήλατο, κλπ.), τις οποίες καλό θα είναι να συνεχίζουμε συστηματικά σε όλες τις ηλικίες και για όλη μας τη ζωή.
 

• Τι πρέπει να προσέχετε αν έχετε διαβήτη και θέλετε να κάνετε άσκηση ή σπορ;

- Προσοχή μεγάλη στις ακραίες θερμοκρασίες (πολλή ζέστη ή κρύο), καλό είναι να αποφεύγουμε την άσκηση.
- Καπέλο και γυαλιά ηλίου και φυσικά αντηλιακό απαραίτητα στη θάλασσα και γενικά σε όλους τους εξωτερικούς χώρους.
- Ποτέ με γυμνά πόδια. Προσοχή όχι ανοικτού τύπου υποδήματα, (πχ. σαγιονάρες, σανδάλια, παντόφλες πλαστικές, κλπ.), ιδίως αν συνυπάρχει περιφερική νευροπάθεια ή αγγειοπάθεια (διαβητικό πόδι), κίνδυνος τραυματισμών από ξένα σώματα.
- Προσοχή στην αφυδάτωση! Ένα καλό γενικό πρόγραμμα ενυδάτωσης περιλαμβάνει 2 ποτήρια νερό 2 ώρες πριν την άσκηση, 1 ως 2 ποτήρια νερό 30΄ πριν και ½ ποτήρι νερό κάθε 15΄ περίπου κατά την άσκηση.
- Καλό είναι να τρώμε ελαφρά 2-3 ώρες, πριν και μετά, την άσκηση.

Οι χυμοί φρούτων ακόμα και οι φυσικοί είναι χρήσιμοι, αλλά προσοχή διότι μπορεί να ανεβάσουν πολύ τις τιμές του σακχάρου, ιδίως στους ινσουλινοθεραπευόμενους. 

• Επηρεάζεται ο μετρητής ή οι μετρήσεις του σακχάρου στο αίμα μου από την πολλή ζέστη ή το πολύ κρύο;

Η απάντηση είναι ναι μπορεί να επηρεάζεται. Ακραίες θερμοκρασίες (κάτω από 8° C και πάνω από 34° C) μπορούν να επηρεάσουν το μετρητή ή τις ταινίες σακχάρου. Φροντίστε μετρητής και ταινίες να μην είναι κάτω από τον ήλιο αλλά ούτε και εκτεθειμένα στο κρύο. Γνωρίζετε ότι ιδανική θερμοκρασία για μετρητές και ταινίες σακχάρου είναι από 18 ως 28°C . 

• Τι χρειάζεται να έχετε επιπλέον στην παραλία μαζί σας;

Αντισηπτικό και γάζες σε περίπτωση τραυματισμού, κορτιζονούχο αλοιφή για τσιμπήματα. 

• Ηλίαση: Ποια τα συμπτώματα; Τι πρέπει να κάνετε;

Καλύτερο είναι να προσέξουμε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο (όχι περισσότερο από 30’ ως 60’), ιδίως τις θερμές ώρες, ώστε να μη συμβεί. Τα συμπτώματα είναι έντονη ζάλη συχνά κεφαλαλγία, αίσθημα αδυναμίας μαζί με αίσθημα έντονης θερμότητας, ταχύπνοια, ταχυκαρδία, δύσπνοια και αδυναμία, ξηρότητα και ερυθρότητα δέρματος, δυσφορία και μεγάλη καταβολή δυνάμεων. Συχνά η πίεση είναι χαμηλή, συνυπάρχει ταχυσφυγμία και σε πιο σοβαρές καταστάσεις μείωση ή απώλεια του επιπέδου συνείδησης. Για τα άτομα με διαβήτη είναι πολύ επικίνδυνη κατάσταση ιδίως για όσους θεραπεύονται με ινσουλίνη. Χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό, ενυδάτωση με πολλά υγρά (όχι μόνο νερό αλλά και χυμούς ή αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη), άμεση ψύξη (π.χ. κρύο ντους/μπάνιο ή βρεγμένη πετσέτα) και  μεταφορά σε μέρος σκιερό και δροσερό.  

Οι διακοπές, η χαρά των σπορ και η άσκηση που προσφέρουν στο σώμα μας, είναι ουσιαστική φροντίδα για την υγεία μας (ψυχική και σωματική). Ο διαβήτης δεν θέτει απαγορεύσεις, αρκεί να υπάρχει κατάλληλη εκπαίδευση και γνώση. Ακρογωνιαίος λίθος, για να μην αντιμετωπίσουμε κανένα πρόβλημα, είναι  η σωστή χρήση της αυτο-μέτρησης, και οι τακτικές μετρήσεις σακχάρων αίματος, ιδίως όσων χρησιμοποιούν ινσουλίνη. Σεβασμός στο σώμα μας και τα όρια του, σημαίνει αποφυγή υπερβολικής καταπόνησης του σώματός μας, αποφυγή ˝extreme˝ σπορ, ανάπαυση όταν νοιώθουμε αδιαθεσία ή έχουμε πυρετό, τακτική επικοινωνία με τον ιατρό μας.

Σπορ ή αεροβικές ασκήσεις χαμηλής ως μέτριας εντάσεως, διάρκειας μέχρι 1 ώρα, προσφέρουν το μεγαλύτερο όφελος για τον διαβήτη τύπου 1 (ινσουλινοεξαρτώμενο).

Όσο για την COVID-19, τα  θετικά συναισθήματα που γεννά η χαρά των σπορ βοηθούν, ιδίως αν παράλληλα φροντίζουμε το διαβήτη μας να είναι καλά ρυθμισμένος και φυσικά να ακολουθούμε τις επίσημες οδηγίες προφύλαξης. Δεν ωφελεί ο πανικός, γνωρίζοντας πως αυτοί που κινδυνεύουν πραγματικά είναι οι ηλικιωμένοι (3η – 4η ηλικία), ιδίως όσοι έχουν χρόνιες παθήσεις με συννοσηρότητες (παχυσαρκία, καρδιακή- αναπνευστική-νεφρική ανεπάρκεια), και για το σακχαρώδη διαβήτη κυρίως όσοι είναι μακροχρόνια κακά ρυθμισμένοι.

Ωφελούν αποτελεσματικά όλους μας τα σπορ και η άσκηση αρκεί να συνειδητοποιήσουμε πως αυτή τη στιγμή η μοναδική θεραπεία για την COVID-19 είναι η πρόληψη μολύνσεως, συνεπώς η ελαχιστοποίηση στενών επαφών με ανθρώπους και κυρίως σε κλειστούς χώρους. Φυσικά η χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους, μπορεί να είναι σωτήρια, ενώ η χωρίς μέτρο κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να μας βάλει σε σοβαρές περιπέτειες. 

«Καλοκαίρι και Σακχαρώδης Διαβήτης λοιπόν, ταιριάζουν αρμονικά και ευχάριστα, αρκεί να σεβόμαστε το μέτρο και τις οδηγίες των θεραπευτών μας», καταλήγει ο κ. Αντώνης Λέπουρας.

Περισσότερα από 1.000.000 άτομα στη χώρα μας πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, μια νόσο που κοστίζει πάρα πολύ τόσο στους ίδιους τους πάσχοντες όσο και στο δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα και τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες. Η πρόληψη, η σωστή συμπεριφορά και η υιοθέτηση νέου τρόπου ζωής του διαβητικού ατόμου, η συμμόρφωση με τις οδηγίες που δίνουν οι γιατροί, μειώνουν τους θανάτους, τις επιπλοκές, τις συννοσηρότητες, τις συνεχείς νοσηλείες και κατ’ επέκταση το κόστος της νόσου. Οι ασφαλιστές θα πρέπει να φροντίσουν για τη διασπορά των παραπάνω συμβουλών.  

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ο ιατρός παθολόγος διαβητολόγος Αντώνιος Π. Λέπουρας διετέλεσε αντιπρόεδρος Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας. Είναι διευθυντής Παθολογικής - Διαβητολογικής Κλινικής, υπεύθυνος διαβητολογικού κέντρου και εξωτερικών ιατρείων σακχαρώδη διαβήτη του Metropolitan General.

ΣΠΟΥΔΕΣ – ΠΡΟΥΠΗΡΕΣΙΑ 

• Το 1979 πήρε απολυτήριο από την ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ
• Το 1986 αποφοίτησε από την ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ
• Στις 09/02/1987 έλαβε την Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος (υπ' αριθμόν 3574/ 9-2-1987 απόφαση της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής)
• Από 24/09/1987 έως 15/06/1987 εργάσθηκε ως εξωτερικός βοηθός και εφημερεύων στην ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ και στην ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ.
• Από 11/08/1987 έως 11/08/1989 εξέτισε την στρατιωτική μου θητεία ως έφεδρος αξιωματικός (1 χρόνο ως Ιατρός Μονάδος και 9 μήνες ως Εσωτερικός Βοηθός στην Β' Παθολογική του Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.)
• Από 08/12/1989 έως 03/09/1991 εξέτισε την θητεία υπαίθρου στο Περιφερικό Ιατρείο Βραχατίου και στο Κεντρο Υγείας Κιάτου Κορινθίας.
• Από 12/09/1991 εως 10/12/1995 υπηρέτησε ασκούμενος στην Β' Παθολογική Κλινική του Π.Γ.Ν.Α. < Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ> (παράλληλη εκπαίδευση είχε με την Ηπατολογία και την Αιματολογία την Υπέρταση και την Λοιμωξιολογία)
• Στις 04/04/1996 έλαβε την ειδικότητα της Παθολογίας από την Νομαρχία Ανατολικής Αττικής.
• Από 03/09/1996 μέχρι τον 9ο/2006 που παραιτήθηκε, εργάσθηκε ως Παθολόγος, με σύμβαση έργου ειδικού τύπου, στα Εξωτερικά Ιατρεία του ΙΚΑ. Απ’ο το 1996 διατηρε’ι Ιατρείο στην περιοχή του Χολαργού.
• Από 01/01/1999 έως 01/01/2000 συμμετείχε στο Διαβητολογικό Ιατρείο του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου λαμβάνοντας από το ΕΣΥ επίσημα βεβαίωση εξειδίκευσης στο ΣΔ.
• Την χρονιά 2002-2003 ανέλαβε την οργάνωση και διεύθυνση του Εξωτερικού Διαβητολογικού Ιατρείου στο ΙΚΑ της Λεωφ. Αλεξάνδρας
• Από το 2003-2014 είναι διευθυντής της Β' Παθολογικής Κλινικής και Επιστημονικός Υπεύθυνος του Διαβητολογικού Τμήματος στο ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ – ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΚΟΥ.
• Από το 2014 είναι διευθυντής Παθολογικής-Διαβητολογικής Κλινικής, υπεύθυνος διαβητολογικού κέντρου και εξωτερικών ιατρείων σακχαρώδη διαβήτη του ΙΑΣΩ GENERAL.
• Από το 2001 είναι μέλος της Ελληνικής Διαβητολογικής εταιρίας (ΕΔΕ), το 2009 έγινε μέλος του ΔΣ της ΕΔΕ και το 2012 εκλέχθηκα αντιπρόεδρος της ΕΔΕ.