Η πρωινή στύση (νυχτερινή διόγκωση του πέους, nocturnal penile tumescence) εκδηλώνεται για πρώτη φορά ακόμη και πριν από τη γέννηση του παιδιού ή στα πρώτα χρόνια της ζωής του. 

Όπως εξηγεί ο χειρουργός ουρολόγος ανδρολόγος Κωνσταντίνος Ρόκκας (https://www.krokkas.gr/): «Οι πρωινές/νυκτερινές στύσεις είναι ένα γεγονός, που συμβαίνει αρκετά συχνά στους άνδρες. Σίγουρα συμβαίνει συχνότερα στους νεότερους σε ηλικία, αλλά είναι βέβαιο ότι μπορεί να συμβεί σε άνδρες κάθε ηλικίας. Πολλοί νομίζουν ότι οφείλεται στο γεγονός ότι θέλουν να ουρήσουν ή ότι οφείλεται σε κάποιο σεξουαλικό ερέθισμα, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι έτσι. Εμφανίζονται, όταν ο άνδρας βρίσκεται στην REM φάση του ύπνου (rapid eye movement), η φάση κατά την οποία βλέπουμε τα όνειρα».

Ειδικότερα η πρωινή στύση είναι το αποτέλεσμα αντιδράσεων σε πολύπλοκες διεργασίες του νευρικού και του ενδοκρινικού (ορμονικού) συστήματος, που συμβαίνουν στα αιμοφόρα αγγεία των ανδρικών γεννητικών οργάνων.

Όταν ο άνδρας διεγείρεται σεξουαλικά, ένα μήνυμα που ξεκινά από τον εγκέφαλο πυροδοτεί την αποστολή χημικών μηνυμάτων στα νεύρα που ελέγχουν τη ροή αίματος στα αιμοφόρα αγγεία του πέους, επιτρέποντας να αυξηθεί η ροή προς αυτά. Το αίμα «παγιδεύεται» στους μυς του πέους, με αποτέλεσμα αυτό να διογκώνεται και να επιτυγχάνεται η στύση. Με τις εγκεφαλικές διεργασίες, που συμβάλλουν στη διαδικασία, συσχετίζονται και ορμόνες, όπως η τεστοστερόνη.

Ωστόσο, η πρωινή στύση δεν ξεκινά πάντοτε από τον εγκέφαλο, αφού μπορεί να προκληθεί ως αντανακλαστικό, ξεκινώντας από το νωτιαίο μυελό. Αυτό εξηγεί γιατί είναι δυνατό να επιτευχθεί η στύση, χωρίς την ύπαρξη σεξουαλικού ερεθίσματος.

Ο κ. Ρόκκας επισημαίνει, μάλιστα, ότι τα επίπεδα τεστοστερόνης το πρωί που ξυπνάμε είναι υψηλότερα και αν τύχει και κάποιος άνδρας ξυπνήσει στη φάση του ύπνου, που λέγεται REM, είναι ακόμη υψηλότερα, οπότε αυτό από μόνο του φθάνει, για να προκαλέσει στυτικό επεισόδιο. 

«Να σημειωθεί ότι, όσο οι άνδρες μεγαλώνουν, τόσο τα επίπεδα τεστοστερόνης πέφτουν, οπότε μπορεί να γίνουν αραιότερες αυτές οι πρωινές στύσεις. Επίσης άνδρες με προβλήματα στα αγγεία του πέους - και κατά συνέπεια μειωμένη κυκλοφορία του αίματος σε αυτά - μπορεί να έχουν μειωμένες στύσεις αυτού του είδους», διασαφηνίζει ο χειρουργός ουρολόγος ανδρολόγος.

Άνδρες όλων των ηλικιών μπορούν να έχουν στύσεις πρωινές και αυτό είναι δείγμα καλής λειτουργίας του αγγειακού και του νευρικού συστήματος του πέους. Το γεγονός αυτό μπορεί να ξεκινήσει να εμφανίζεται από την ηλικία των 7-8 ετών, αλλά εμφανίζεται και σε άνδρες 65-70 ετών. Βέβαια, όσο εμφανίζονται προβλήματα στυτικής δυσλειτουργίας, τόσο τα επεισόδια αυτά μειώνονται, τόσο σε διάρκεια όσο και σε συχνότητα και σε σκληρότητα της παρατηρούμενης στύσης. 

Σπανιότερα, πάντως, κυρίως σε άνδρες μεγάλης ηλικίας, εκδηλώνεται στύση και κατά τις φάσεις μη-REM του ύπνου, ωστόσο τα αίτια που συμβαίνει αυτό παραμένουν ασαφή.

«Οι άνδρες συνήθως έχουν 3-5 επεισόδια στύσεων το βράδυ, όταν κοιμούνται, διάρκειας περίπου 30 λεπτών το καθένα», μας λέει ο κ. Ρόκκας. «Οι στύσεις αυτές είναι δείκτης καλής λειτουργίας του νευρικού και του αγγειακού συστήματος του πέους και σημαίνει ότι πιθανά μπορεί να έχετε την δυνατότητα να αποκτήσετε και να διατηρήσετε μια στύση χωρίς πρόβλημα, ικανή για σεξουαλική επαφή».

Έλλειψη των στύσεων αυτών σημαίνει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα, που εμποδίζει την ικανοποιητική παροχή αίματος στο πέος. Τέτοιες αιτίες είναι πολλές, όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, ο διαβήτης, το κάπνισμα και άλλες. Επίσης τα άτομα με κατάθλιψη, επειδή παρουσιάζουν διαταραχές του ύπνου και δεν μπαίνουν συχνά στη REM φάση, μπορεί να βιώνουν έλλειψη νυχτερινών στύσεων.

Πέρα από την επιστημονική εξήγηση περί REM φάσης ύπνου και τεστοστερόνης, υπάρχουν κι άλλες θεωρίες που αποπειρώνται να εξηγήσουν γιατί συμβαίνουν οι πρωινές στύσεις.

Μία από τις αυτές, που είναι ευρέως διαδεδομένη, αναφέρει ότι η πρωινή στύση αποτελεί έναν μηχανισμό, που προειδοποιεί τον άνδρα ότι έχει γεμίσει η ουροδόχος κύστη του και επομένως είναι ώρα να ξυπνήσει για να πάει στην τουαλέτα να ουρήσει.

Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι η αυξημένη ροή οξυγόνου –μέσω του αίματος– στα γεννητικά όργανα είναι ευεργετική για τους μυϊκούς ιστούς, που αποτελούν το ανδρικό μόριο.

«Οι νυχτερινές στύσεις είναι πολύ σημαντικές για την διατήρηση της υγείας του πέους και η έλλειψή τους θα πρέπει να σας οδηγήσει σε ειδικό ιατρό για ενδελεχή έλεγχο. Εξάλλου δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πίσω από το γεγονός αυτό μπορεί να κρύβονται σημαντικά προβλήματα υγείας όπως αναφέρθηκαν και πιο πάνω», καταλήγει ο ειδικός.