Του Χρήστου Κίτσιου

«Φρένο» στις υπερβολικές προσδοκίες, αναφορικά με τη μερισματική πολιτική της τριετίας 2024-26, συνιστούν, σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, οι ως τώρα επισημάνσεις και διαρροές του επόπτη για ανάγκη αυτοσυγκράτησης των τραπεζών, υπό το βάρος της υψηλής ακόμη συμμετοχής του DTC στα εποπτικά κεφάλαια και των ανεξόφλητων κρατικών εγγυήσεων επί δανείων.

Το πρόσφατο δημοσίευμα διεθνούς πρακτορείου επανέλαβε εις ώτα διεθνών επενδυτών όσα είχε επισημάνει κλιμάκιο στελεχών του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις που είχε με τις διοικήσεις των συστημικών τραπεζών, τον περασμένο Φεβρουάριο. Τα στελέχη SSM επεσήμαναν τότε τόσο το θέμα της ποιότητας κεφαλαιακής βάσης, λόγω της υψηλής συμμετοχής των οριστικών και εκκαθαρισμένων αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (Deferred Tax Credits-DTCs) στα κεφάλαια, όσο και το ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων με εγγύηση Δημοσίου, τα οποία πρέπει να αποπληρωθούν.

Υπό το παραπάνω πρίσμα, οι τραπεζίτες θεωρούν ότι ο SSM στέλνει μήνυμα να υποβληθούν μετρημένα αιτήματα διανομής μερισμάτων. Υπενθυμίζεται ότι η κατάθεση των επίσημων αιτημάτων για τις διανομές μερισμάτων χρήσης έχει προσδιοριστεί κατά το τελευταίο 10ήμερο Απριλίου και οι εγκρίσεις αναμένονται τον Ιούνιο. Οι τράπεζες έχουν προϋπολογίσει διανομή μερισμάτων, που αντιστοιχούν σε επίπεδα 10% ως 30% των καθαρών κερδών χρήσης 2023.

Ο SSM έχει ενημερώσει Ελληνική Δημοκρατία και τράπεζες για την πρόθεσή του να αφαιρεί αυτόματα από την 31η Δεκεμβρίου 2024 από τα εποπτικά κεφάλαια των εγχώριων συστημικών τραπεζών τις προβλέψεις που αναλογούν σε δάνεια με εγγύηση Δημοσίου, τα οποία τελούν σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών και το Δημόσιο δεν έχει αποπληρώσει τις απορρέουσες από την εγγύηση οφειλές του.

Το μήνυμα του επόπτη είναι απλό, «θα αφαιρώ αυτόματα από τον υπολογισμό των εποπτικών κεφαλαίων ελληνικών τραπεζών τη «ζημιά» από δάνεια με εγγύηση Δημοσίου, που είναι σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών και δεν έχει τακτοποιηθεί από την Ελληνική Δημοκρατία», και αποτελεί πίεση προς την κυβέρνηση να τακτοποιήσει το θέμα, καθώς οι απλήρωτες εγγυήσεις, που έχουν καταπέσει, το περασμένο Φθινόπωρο ξεπερνούσαν το 1,3 δισ. ευρώ.

Απλήρωτες κρατικές εγγυήσεις 1,3 δισ. ευρώ

Εξ αυτών, τα 753 εκατ. ευρώ αναλογούσαν στις 30/9 στην ΕΤΕ. Το Δημόσιο επιτάχυνε το ρυθμό πληρωμών, μετά τον ειδικό έλεγχο και την προειδοποίηση SSM. Χαρακτηριστικό είναι ότι βάσει στοιχείων του ενημερωτικού της ΕΤΕ, η τράπεζα εισέπραξε καθ’ όλη τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου 2023 55 εκατ. ευρώ και μόνο τον Οκτώβριο 62 εκατ. ευρώ. Υψηλή ήταν και η καταβολή Νοεμβρίου.

Στον αντίποδα, χαμηλός ήταν πέρσι ο ρυθμός καταβολών του Δημοσίου προς την Πειραιώς, τη δεύτερη τράπεζα σε άνοιγμα δανείων με κρατική εγγύηση. Στις 31/12/2023, βάσει στοιχείων του πρόσφατου ενημερωτικού, η καθαρή λογιστική αξία των μη εξυπηρετούμενων δανείων Πειραιώς με εγγύηση Δημοσίου ανερχόταν σε 687 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων η τράπεζα είχε απαιτήσεις από το Δημόσιο κατά την ίδια ημερομηνία για 601 εκατ. ευρώ. Το σύνολο, δηλαδή, των δανείων είναι εδώ και πολλά χρόνια μη εξυπηρετούμενο, με το Δημόσιο να κωλυσιεργεί ως προς την κάλυψη της υποχρέωσης καταπίπτουσας εγγύησης.

Παρά την έκταση των απλήρωτων εγγυήσεων, το ΥΠΟΙΚ κατέβαλε στην Πειραιώς μόλις 59 εκατ. ευρώ κατά τη διάρκεια της περσινής χρονιάς, όσα, δηλαδή, πήρε σε έναν μόνο μήνα η Εθνική. Το 2022 είχε καταβάλει στην Πειραιώς 45 εκατ. ευρώ. Σύνολο 104 εκατ. ευρώ. Μέρος της υστέρησης Πειραιώς έναντι Εθνικής εξηγείται από την κατηγορία των δανείων. Η Εθνική έχει παράσχει στεγαστικά κυρίως δάνεια σε παλιννοστούντες, Ρομά, ανθρώπους που έχασαν τα σπίτια τους λόγω πυρκαγιών και άλλων φυσικών καταστροφών. Η Πειραιώς πήρε από την Αγροτική χαρτοφυλάκιο κυρίως με επιχειρηματικά δάνεια που έφεραν εγγύηση Δημοσίου. Για τα επιχειρηματικά απαιτείται πρώτα να διενεργηθούν όλα τα βήματα αναγκαστικής εκτέλεσης και μετά να καταβληθεί η εγγύηση.

Τελειώνει ένα ένα τα θέματα ο SSM

Σύμφωνα με την αγορά, ο SSM, προσμετρώντας την ικανοποιητική βελτίωση κερδοφορίας, κεφαλαίων των τραπεζών, καθώς και τα ευχερή, συγκριτικά, δημοσιονομικά περιθώρια πιέζει για άμεση επίλυση χρόνιων ζητημάτων, όπως αυτό των απλήρωτων κρατικών εγγυήσεων, στην παραδοσιακή λογική του Ευρωσυστήματος απέναντι σε χώρες του Νότου.

Πρακτικά, ο SSM προσθέτει τα δάνεια με κρατική εγγύηση, που βρίσκονται σε καθυστέρηση, στα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, διευρύνοντας την κατηγορία σε μη εξυπηρετούμενα assets και ζητώντας από τις τράπεζες να διατηρήσουν το συντελεστή κάλυψης από προβλέψεις στο ελάχιστο επίπεδο που όρισε η τελευταία διαδικασία αξιολόγησης (SREP). Στην περίπτωση που δεν συμμορφωθούν, θα αφαιρεί αυτόματα τα αναλογούντα για προβλέψεις κεφάλαια από τον εποπτικό υπολογισμό κεφαλαιακής επάρκειας.

Δεν θα πέσει το P2R όσο μένει υψηλά το DTC

Αναφορικά με το θέμα του DTC, τα τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι ο SSM θα διατηρήσει στα επίπεδα του 2,5% την ελάχιστη κεφαλαιακή απαίτηση του Πυλώνα ΙΙ (Pillar 2 Requirement-P2R), όσο παραμένει υψηλή η βαρύτητα του DTC στο μίγμα των εποπτικών κεφαλαίων. Υπάρχει σε κυοφορία μια νέα πρόταση οριστικής αντιμετώπισης του ζητήματος των οριστικών και εκκαθαρισμένων αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (Deferred Tax Credits-DTCs) που δεν είναι ακόμη έτοιμη, ως προς τις τεχνικές προδιαγραφές της. Το θέμα μετατίθεται για τη διετία 2025-26, αφού έχουν ολοκληρωθεί η εξυγίανση των ισολογισμών και η αποεπένδυση του ΤΧΣ.

Τι σηματοδοτούν οι προειδοποιήσεις SSM

Προς το παρόν, οι επενδυτές αντέδρασαν ψύχραιμα στα μηνύματα αυτοσυγκράτησης ως προς τις διανομές μερισμάτων, που στέλνει ο επόπτης στις εγχώριες συστημικές τράπεζες. Σύμφωνα με αναλυτές, ακόμη και αν «ψαλιδιστούν» τα μερίσματα χρήσης 2023, θα πρόκειται για συμβολική κίνηση (π.χ. το 30% θα περικοπεί σε 25%). Θυμίζουν, δε, ότι κάποιες τράπεζες έχουν καθοδηγήσει την αγορά για εύρος μερίσματος (π.χ. η ΕΤΕ ανέφερε ότι θα διαθέσει 20% ως 30% των καθαρών κερδών χρήσης).

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην Εθνική, επειδή η αγορά έχει προεξοφλήσει επαναγορά μετοχών, αν χρειαστεί, ώστε να ολοκληρωθεί η αποεπένδυση ΤΧΣ. Σε αυτό το σενάριο, η περίπτωση ο SSM να επιτρέψει μαζί με επαναγορά και διανομή μερίσματος χρήσης 2023 δυσκολεύει, μετά και τις συνεχείς υπενθυμίσεις SSM για αυτοσυγκράτηση στις διανομές.

ΤτΕ: Μειώθηκε το περιθώριο επιτοκίου νέων καταθέσεων και δανείων

2303534329

Αμετάβλητο στο 0,53% παρέμεινε τον Φεβρουάριο το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων, το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων μειώθηκε στο 5,77%, ενώ το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των νέων καταθέσεων και δανείων μειώθηκε στις 5,24 εκατοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας.

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,54%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 6,34%, ενώ το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στις 5,80 εκατοστιαίες μονάδες.

Ειδικότερα, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, στο 0,53%.

Συγκεκριμένα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,19%.

Τα μέσα επιτόκια των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά και από επιχειρήσεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,80% και 3,20% αντίστοιχα.

Νέα δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 38 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,77%, εξαιτίας της χορήγησης ενός σχετικά χαμηλότοκου επιχειρηματικού δανείου με σταθερό επιτόκιο.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 15,04%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 181 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 10,27%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 5,48%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς συγκεκριμένη διάρκεια μειώθηκε κατά 4 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 6,76%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 7,71%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,91%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) μειώθηκε κατά 20 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,85%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου, σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 24 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,64%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 6,20%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ παρέμεινε αμετάβλητο στο 5,88%.

Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,54% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,76%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 2,99%, έναντι 3,02% τον προηγούμενο μήνα.

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 6,34%. Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε αμετάβλητο στο 4,40%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμεινε επίσης αμετάβλητο στο 8,25%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 6,30%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων μειώθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 6,96%.

ΤΡΙΤΗ ΕΙΔΗΣΗ

Εξωδικαστικός μηχανισμός: 6.525 νέες αιτήσεις τον Μάρτιο

Συνεχίζεται η μεγάλη αύξηση των αιτήσεων στον εξωδικαστικό μηχανισμό, μετά την εφαρμογή των βελτιώσεων που θεσμοθέτησε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, τον Μάρτιο υποβλήθηκαν 6.525 νέες αιτήσεις, δηλαδή υπερδιπλάσιες από τον μέσο όρο των αιτήσεων που έγιναν ανά μήνα μέσα στο 2023 (μέσος όρος 3.400 αιτήσεις). Έτσι, το πρώτο τρίμηνο του 2024 υποβλήθηκαν 19.320 νέες αιτήσεις, έναντι περίπου 9.500 αιτήσεων που έγιναν το πρώτο τρίμηνο του 2023. Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους μέσα στον Μάρτιο, πραγματοποιήθηκαν 1.087 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις οφειλών, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 355 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία, μέχρι σήμερα, μέσω του εξωδικαστικού συμβιβασμού έχουν πραγματοποιηθεί 15.408 επιτυχείς ρυθμίσεις οφειλών που αντιστοιχούν σε 5,52 δισ. ευρώ αρχικών οφειλών.

ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΙΔΗΣΗ

ΤτΕ: Αμετάβλητο το ποσοστό του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας

Αμετάβλητο διατηρεί η Τράπεζα της Ελλάδος το ποσοστό του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας για την Ελλάδα για το β΄ τρίμηνο του 2024 στο «μηδέν τοις εκατό» (με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 1η Απριλίου 2024).

Σύμφωνα με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 202/1/11.03.2022, η οποία καθορίζει τη διαδικασία εφαρμογής και τη μεθοδολογία καθορισμού του ποσοστού αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας, η Τράπεζα της Ελλάδος αξιολογεί ανά τρίμηνο την ένταση του κυκλικού συστημικού κινδύνου και την καταλληλότητα του ποσοστού αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας για την Ελλάδα, λαμβάνοντας υπόψη την τυποποιημένη διαφορά των πιστώσεων προς το ΑΕΠ, τον οδηγό αποθέματος ασφαλείας και, κυρίως, πρόσθετους δείκτες για τη συσσώρευση του κυκλικού συστημικού κινδύνου.

Ο οδηγός αποθέματος ασφαλείας, όπως ορίζεται στη Σύσταση ΕΣΣΚ/2014/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (European Systemic Risk Board - ESRB), είναι «μηδέν», δεδομένου ότι η τυποποιημένη διαφορά των πιστώσεων προς το ΑΕΠ παραμένει αρνητική από το γ΄ τρίμηνο του 2012 και, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το γ΄ τρίμηνο του 2023 διαμορφώθηκε σε -34,3 ποσοστιαίες μονάδες.

Για μεγέθυνση πατήστε ΕΔΩ