Σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, η Ελλάδα τιμά την Ημέρα Εθνικών Ευεργετών, ημέρα μνήμης και δημόσιας αναγνώρισης για όσους με ανιδιοτελή προσφορά στήριξαν την πατρίδα. Με προεδρικό διάταγμα του 2007 καθιερώθηκε η ημέρα αυτή ως επίσημη επέτειος.

Οι περισσότεροι από αυτούς έζησαν και δραστηριοποιήθηκαν στο εξωτερικό, σε εμπορικά και οικονομικά κέντρα της διασποράς, ωστόσο ουδέποτε έπαψαν να νοιάζονται για την πατρίδα. Μέσα από τις δωρεές τους δημιουργήθηκαν υποδομές που εξακολουθούν να εξυπηρετούν το κοινωνικό σύνολο: σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, μουσεία, κοινωφελή ιδρύματα. Από το Ζάππειο και το Αρσάκειο, μέχρι την Εθνική Βιβλιοθήκη, το Πολυτεχνείο και δεκάδες άλλα έργα, οι ευεργεσίες τους συνέβαλαν καθοριστικά στη συγκρότηση ενός σύγχρονου κράτους.

Ονόματα όπως ο Ευάγγελος Ζάππας, ο Γεώργιος Αβέρωφ, οι αδελφοί Τοσίτσα, οι Στουρνάρηδες και τόσοι άλλοι αποτελούν κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Η δράση τους δεν περιορίστηκε στη φιλανθρωπία, αλλά συνδέθηκε με μια συνειδητή επένδυση στο μέλλον: στην παιδεία, στην υγεία, στον πολιτισμό.

Η καθιέρωση της Ημέρας Εθνικών Ευεργετών από τη Βουλή των Ελλήνων δεν έχει μόνο επετειακό χαρακτήρα. Λειτουργεί και ως υπενθύμιση ότι η πρόοδος μιας κοινωνίας δεν είναι έργο αποκλειστικά του κράτους, αλλά και των πολιτών που διαθέτουν βούληση και κοινωνική ευαισθησία. Σε μια εποχή που οι προκλήσεις είναι μεγάλες και οι ανάγκες πολλαπλές, το παράδειγμα των εθνικών ευεργετών παραμένει επίκαιρο: δείχνει πώς η ιδιωτική πρωτοβουλία, όταν συνδέεται με το κοινό καλό, μπορεί να έχει διαρκή αξία.

Τιμώντας σήμερα τη μνήμη τους, η ελληνική κοινωνία καλείται να ξανασκεφτεί τη σημασία της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Οι ευεργέτες του παρελθόντος έθεσαν τα θεμέλια. Το στοίχημα είναι αν θα υπάρξουν και στο παρόν άνθρωποι έτοιμοι να αφήσουν πίσω τους μια ανάλογη παρακαταθήκη.