Από το 2020 και έπειτα, όταν και ξέσπασαν ουσιαστικά οι μεγάλες κρίσεις, όπως η πανδημία, το μεταναστευτικό και ο πόλεμος στην Ουκρανία, η Ευρώπη γνώρισε μια βίαιη μετάβαση σε μία νέα και ταυτόχρονα σκληρή πραγματικότητα. Η χαλαρότητα, η ευμάρεια και ο εφησυχασμός των πρώτων δεκαετιών της κοινής πορείας και συνύπαρξης, έδωσαν τη θέση τους στην αβεβαιότητα, το φόβο και την ανησυχία για τοι παρόν, αλλά κυρίως για την επόμενη μέρα. Οι προκλήσεις για το σπουδαιότερο πολιτικό εγχείρημα που γνώρισε η ευρωπαϊκή ήπειρος μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, αυξάνονται γεωμετρικά, ενώ η ανθεκτικότητα του δοκιμάζεται έντονα. Η Ε.Ε απέτυχε στις στρατηγικές της που αφορούν εκτιμήσεις και προβλέψεις για το επέκεινα (foresight), ενώ ο ελιτισμός και η έλλειψη ενσυναίσθησης αποδυνάμωσε τις άμυνες της απέναντι στα φαινόμενα λαϊκισμού, ακραίας ρητορικής και αμφισβήτησης βασικών αξιών και αρχών, τα οποία κατέκλυσαν τις τοπικές κοινωνίες από άκρο σε άκρο. Μια γρήγορη ματιά στον πολιτικό χάρτη αρκεί για να αντιληφθεί και ο πιο αδαής ποιο είναι πραγματικά το πολιτικό περιβάλλον του 2025 και πως μπορεί να εξελιχθεί με φόντο το 2030. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί καλούνται πλέον να λάβουν σωστές αποφάσεις που θα ενδυναμώνουν την κοινή γραμμή και θα προωθούν με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα το όραμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μετά από δώδεκα χρόνια στασιμότητας, ανοίγει ξανά η συζήτηση για τη διεύρυνση με έμφαση στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων. Το Μαυροβούνιο βρίσκεται εδώ και χρόνια στον προθάλαμο και πλέον προετοιμάζεται για να γίνει το επόμενο μέλος της Ε.Ε. Στόχος είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών ένταξης νέων χωρών, χωρίς, ωστόσο, να επιτραπούν εκπτώσεις στα σχετικά κριτήρια. Ένα άλλο σημαντικό ανοιχτό θέμα ακούει στο όνομα "Ουκρανία". Ένα πρόβλημα, βαθιά πολιτικό που ξεπερνά τις ντιρεκτίβες των Βρυξελλών σχετικά με τις προϋποθέσεις ενσωμάτωσης στην Ε.Ε και αγγίζει «ευαίσθητες χορδές», πάνω από όλα την ίδια την επιβίωση της ενωμένης Ευρώπης. Ο ρωσικός αναθεωρητισμός, αλλά και η νέα προσέγγιση των ΗΠΑ στο διεθνές status quo δεν αφήνουν περιθώρια για περαιτέρω χρονοτριβή. Από τη στιγμή δε που στο ευρωπαϊκό περιβάλλον καταγράφονται και «δούρειοι ίπποι» που απειλούν τη συνοχή της.

Μπροστά σε όλα αυτά, η ενωμένη Ευρώπη οφείλει εγρήγορση και ετοιμότητα, σχέδιο και αποφασιστικότητα. Αν και έχει χάσει πολύτιμο χρόνο, εντούτοις η στρατηγική της αυτονομία σε όλα τα κρίσιμα πεδία (άμυνα, ασφάλεια, ενέργεια, εξωτερική πολιτική) συνιστά μονόδρομο. Τα δύσκολα είναι πέρα από κάθε αμφιβολία μπροστά, Κατά συνέπεια  η «ισχύς εν τη ενώσει» είναι η πρέπουσα απάντηση.