Του Σπύρου Καπράλου 

Την έκδοση ενός νέου ευρωομολόγου-Corona και περαιτέρω οικονομική στήριξη  που θα βοηθήσει όλες τις ευρωπαϊκές χώρες να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της πανδημίας ζητούν εννέα Ευρωπαίοι ηγέτες, ανάμεσα στους οποίους και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε κοινή επιστολή που απέστειλαν προς τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel. Σε μία πρωτόγνωρη για τα ευρωπαϊκά δεδομένα κίνηση που αναδεικνύει την αποφασιστικότητα των κρατών μελών της Ευρώπης να αντιμετωπίσουν από κοινού αυτή τη μεγάλη απειλή, αλλά και άλλες προκλήσεις στο μέλλον, θέτουν συγκεκριμένες προτεραιότητες προκειμένου όλες οι χώρες να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές και κοινωνικές αναταράξεις με επάρκεια, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη μέσα στα νέα δεδομένα τα ευρωπαϊκά όργανα να δώσουν μία συλλογική απάντηση. Πρόκειται πέρα από κάθε αμφιβολία  για μία κίνηση που στέκεται στο πνεύμα των ιδρυτών και των εμπνευστών της Ένωσης, που αναδεικνύει την κοινή αγωνία, την συντονισμένο αγώνα και την αλληλεγγύη ανάμεσα στα κράτη μέλη. Εκτός των άλλων, η κίνηση των 9 συνιστά ένα αποφασιστικό βήμα προς το μέλλον προκειμένου να δημιουργηθούν οι ασφαλιστικές δικλείδες για την επανεκκίνηση της οικονομίας, την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και τη δημιουργία νέων ευκαιριών μετά την κρίση.             

Οι υπογράφοντες στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε όλη την Ευρώπη ότι «είναι η ώρα  να σχεδιάσουμε και πάλι το κοινό μας μέλλον». «Ας ανοίξουμε, λοιπόν, με τόλμη αυτήν τη συζήτηση τώρα. Και ας προχωρήσουμε μπροστά, χωρίς δισταγμούς»! καταλήγει η σχετική επιστολή.

Το κείμενο υπογράφουν οι: Sophie Wilmès, Πρωθυπουργός του Βελγίου, Emmanuel Macron, Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, Κυριάκος Μητσοτάκης, Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Leo Varadkar, Πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Pedro Sánchez, Πρωθυπουργός της Ισπανίας, Giuseppe Conte, Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Xavier Bettel, Πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, António Costa, Πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Janez Janša, Πρωθυπουργός της Σλοβενίας

Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της επιστολής:

"Ρώμη, 25 Μαρτίου 2020

Κύριε Πρόεδρε, αγαπητέ Σαρλ,

Η πανδημία του Κορωνοϊού αποτελεί μία πρωτοφανή απειλή η οποία απαιτεί έκτακτα μέτρα περιορισμού της εξάπλωσής του στο εσωτερικό και μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών. Να ενισχυθούν όλες οι δομές Υγείας. Να εξασφαλιστεί η παραγωγή και η πρόσβαση σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Και, τέλος, να αμβλυνθούν οι αρνητικές  επιπτώσεις του σοκ στις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες ανέπτυξαν ή αναπτύσσουν πρωτοβουλίες για την  αναχαίτιση του ιού. Η επιτυχία τους, όμως, θα εξαρτηθεί από τους χρόνους, την έκταση, αλλά και τον συντονισμό των κυβερνήσεών μας.

Είναι ανάγκη οι πρακτικές εναντίον της πανδημίας να ευθυγραμμιστούν σε ολόκληρη την Ευρώπη με βάση την μέχρι σήμερα εμπειρία, τις πρόσφατες αναλύσεις και την γρήγορη και διεξοδική ανταλλαγή πληροφοριών. Είναι κάτι απαραίτητο -ειδικά τώρα, στη φάση έξαρσης του φαινομένου. Ο συντονισμός, για τον οποίο, μαζί με την Ούρσουλα φον ντερ Λέιεν, δώσατε ήδη το έναυσμα, στις τηλεδιασκέψεις των ηγετών, συμβάλλει σε αυτή την προσπάθεια. 

Απαραίτητο είναι επίσης, αύριο, όταν αποσυρθούν τα ακραία σημερινά μέτρα, να μην υπάρξει μια βιαστική επιστροφή στα προηγούμενα δεδομένα, αλλά και να αποτραπεί ο κίνδυνος επανεισαγωγής του ιού από άλλες χώρες. Καλούμε, λοιπόν, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταλήξει σε σαφείς, συμφωνημένες κατευθυντήριες γραμμές. Σε μια κοινή βάση για τη συλλογή και την ανταλλαγή ιατρικών και επιδημιολογικών πληροφοριών. Και σε μια ενιαία στρατηγική που θα αντιμετωπίζει στο άμεσο μέλλον την κλιμακωτή εξέλιξη της επιδημίας.

Καθώς ήδη εφαρμόζουμε πρωτοφανή κοινωνικοοικονομικά μέτρα τα οποία συνεπάγονται μεγάλη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, πρέπει να διασφαλίσουμε την παραγωγή βασικών αγαθών και υπηρεσιών, όπως και την ελεύθερη κυκλοφορία βασικών προμηθειών στο εσωτερικό της Ε.Ε. Η διατήρηση της ενιαίας αγοράς είναι θεμελιώδης προκειμένου να παρασχεθεί σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες η καλύτερη δυνατή φροντίδα. Και είναι η πιο ισχυρή εγγύηση ότι δεν θα υπάρξει καμία έλλειψη οποιουδήποτε είδους. 

Δεσμευόμαστε, συνεπώς, να διατηρήσουμε τα εσωτερικά μας σύνορα ανοιχτά στο εμπόριο, στην πληροφόρηση και στις απαραίτητες μετακινήσεις πολιτών, ειδικά εκείνων που εργάζονται σε παραμεθόριες περιοχές. Πρέπει, επίσης, να διασφαλίσουμε ότι οι βασικές αλυσίδες εμπορίου και επικοινωνίας θα μείνουν πλήρως ενεργές εντός των ευρωπαϊκών συνόρων. Και ότι κανένα στρατηγικό κεφάλαιο δεν θα πέσει θύμα επιθετικής εξαγοράς όσο διαρκούν οι τρέχουσες οικονομικές δυσκολίες. Πριν απ’ όλα, θα εγγυηθούμε την παραγωγή βασικού ιατρικού εξοπλισμού και μέσων προστασίας. Με στόχο αυτά να διατίθενται εγκαίρως και με το μικρότερο κόστος εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη. 

Καθώς, όμως, τα μέτρα εναντίον της πανδημίας βραχυπρόθεσμα επηρεάζουν δυσμενώς τις οικονομίες, οφείλουμε να προβούμε σε ανάλογες ενέργειες για να περιοριστούν και οι οικονομικές απώλειες. Και, ασφαλώς, να σχεδιάσουμε τα επόμενα βήματά μας. Η παγκόσμια κρίση που ζούμε, απαιτεί συντονισμένη απάντηση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. 

- Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε, στις 19 Μαρτίου, μία δέσμη πρωτοφανών μέτρων τα οποία -σε συνδυασμό με τις πολιτικές αποφάσεις της προηγούμενης εβδομάδας- θα στηρίξουν δυναμικά το ευρώ, εξαλείφοντας τις οικονομικές τριβές. 

- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε, επίσης, ένα ευρύ φάσμα δράσεων, ώστε τα φορολογικά μέτρα των κρατών-μελών να μην περιορίζονται από το Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων ή από τους Κανονισμούς περί κρατικών ενισχύσεων. 

- Η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρουσίασαν, επιπλέον, ένα σύνολο πολιτικών. Αυτές επιτρέπουν, πλέον στις χώρες-μέλη της Ε.Ε να διαθέτουν όλους τους διαθέσιμους πόρους τους από τον προϋπολογισμό της  και να αξιοποιούν την εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για την καταπολέμηση της πανδημίας και των συνεπειών της. 

- Τέλος, τα κράτη-μέλη καλούνται να ενεργήσουν ώστε κανείς εργαζόμενος να μη χάσει την δουλειά του από την προσωρινή παύση λειτουργίας ολόκληρων τομέων της οικονομίας. Ότι θα πτωχεύσουν όσο το δυνατό λιγότερες επιχειρήσεις. Και ότι θα υπάρχει ρευστότητα, με τις τράπεζες να δανείζουν παρά τις καθυστερημένες αποπληρωμές και τους αυξανόμενους κινδύνους.

 Όλα τα παραπάνω απαιτούν δημοσιονομικούς πόρους χωρίς προηγούμενο. Καθώς και μια ρυθμιστική προσέγγιση που θα προστατεύει τόσο τις θέσεις εργασίας, όσο και τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Τα μέτρα νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, λοιπόν, θα πρέπει να συνδυάζονται με δραστικές επιλογές και στο πεδίο της φορολογικής πολιτικής. Όπως αυτές που έχουμε ήδη αρχίσει να λαμβάνουμε, στέλνοντας -ως ηγέτες που συμμετέχουν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- σαφή κι αποφασιστικά μηνύματα. 

Πρέπει να αναγνωρίσουμε την σοβαρότητα της κατάστασης και την ανάγκη αποφασιστικής δράσης για να στηρίξουμε τώρα τις οικονομίες μας. Ώστε να τις διατηρήσουμε σήμερα στην καλύτερη κατάσταση και να τις οδηγήσουμε αύριο σε μία γρήγορη ανάκαμψη. Κάτι που απαιτεί την άμεση ενεργοποίηση όλων των υφιστάμενων κοινών δημοσιονομικών μέσων για την υποστήριξη των εθνικών προσπαθειών. Αλλά και την διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής αλληλεγγύης -ιδίως εντός της ευρωζώνης. 

Συγκεκριμένα, είναι ανάγκη να συμφωνήσουμε σε ένα κοινό χρεωστικό μέσο, που θα μπορούσε να ονομαστεί «Ομόλογο-Corona» και το οποίο θα εκδοθεί από ένα θεσμικό όργανο της Ε.Ε.  Αποστολή του θα είναι η συγκέντρωση κεφαλαίων -στην ίδια βάση και προς όφελος όλων των εταίρων. Έτσι, θα εξασφαλισθεί η σταθερή και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση των πολιτικών που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των ζημιών από αυτή την πανδημία. 

Η ανάγκη ενός τέτοιου κοινού χρηματοδοτικού μέσου είναι φανερή, αφού όλοι αντιμετωπίζουμε ένα συμμετρικό εξωτερικό σοκ, για το οποίο καμία χώρα δεν φέρει ευθύνη, αλλά όλες υφίστανται τις αρνητικές του συνέπειες. Είμαστε, συνεπώς, συλλογικά υπεύθυνοι για μια αποτελεσματική και ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση. Αυτό το κοινό οικονομικό εργαλείο μας θα πρέπει να έχει επαρκές μέγεθος και εκτεταμένη διάρκεια, ώστε να είναι απόλυτα αποδοτικό και να αποτρέπει κινδύνους υποτροπής. Τώρα και στο μέλλον. 

Τα κεφάλαια που θα συγκεντρωθούν, θα χρηματοδοτήσουν τις απαραίτητες επενδύσεις στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης όλων των χωρών-μελών. Αλλά και σειρά βραχυπρόθεσμων πολιτικών για την προστασία των εθνικών οικονομιών και του ευρωπαϊκού κοινωνικού μας μοντέλου. 

Στο ίδιο πνεύμα αποτελεσματικότητας και αλληλεγγύης, θα μπορούσαμε να διερευνήσουμε την χρήση και άλλων εργαλείων. Όπως ειδική χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της Ε.Ε για τις δαπάνες που προκαλεί η επιδημία τουλάχιστον για τα οικονομικά έτη 2020 και 2021. Και αυτή, πέραν των όσων ήδη ανακοινώθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Με πρωτοβουλίες όπως οι παραπάνω, θα δώσουμε ένα σαφές το μήνυμα ότι αντιμετωπίζουμε όλοι μαζί την υγειονομική κρίση, ενδυναμώνοντας την Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Και, το σημαντικότερο: Θα εκπέμψουμε ένα ισχυρό σήμα προς τους πολίτες μας ότι συνεργαζόμαστε αποτελεσματικά. Και πως επιδίωξη της Ε.Ε είναι να δοθεί μια  ενιαία και πειστική απάντηση στο πρόβλημα των καιρών μας. 

Θα χρειαστεί επίσης να προετοιμάσουμε από κοινού την "επόμενη μέρα" και να οργανώνουμε ξανά τις οικονομίες μας. Και μαζί τους, τις νέες παγκόσμιες «αλυσίδες αξίας», τους στρατηγικούς τομείς, τα εθνικά συστήματα υγείας και το ευρωπαϊκά σχέδια των επόμενων δεκαετιών.

Αν θέλουμε η Ευρώπη του αύριο να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του χθες, πρέπει να δράσουμε σήμερα. Είναι η ώρα  να σχεδιάσουμε και πάλι το κοινό μας μέλλον. Ας ανοίξουμε, λοιπόν, με τόλμη αυτήν τη συζήτηση τώρα. Και ας προχωρήσουμε μπροστά, χωρίς δισταγμούς!"