Είναι ασφαλώς τα μέτρα πρόληψης για την επιδημία για την οποία δεν επιτρέπουν και φέτος να γίνουν τα πανηγύρια του καλοκαιριού σε όλη την Ελλάδα αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, οι απουσίες των ανθρώπων που πρωτοστατούσαν στην διεξαγωγή τους τα είχε ήδη στενέψει αρκετά και μείωνε την διάθεση για συμμετοχή. Από την πλευρά της διασκέδασης μόνο, θέλουμε να πιστεύουμε, γιατί δεν μπορεί να ακυρωθεί μέσα σε δυο χρόνια η ευλάβεια των ντόπιων, η παράδοση τόσων αιώνων και η αγάπη για την γενέτειρα και βεβαίως ελπίζουμε να βρεθούν εμπνευσμένοι άνθρωποι να τα συνεχίσουν.

Μεγάλο παράδειγμα είναι το πανηγύρι (αντάμωμα) στο χωριό Στουρνάρα ή Δολιανά της Καλιακούδας στην Ευρυτανία που έχει σβήσει από πολλά χρόνια πριν αλλ’ αυτό ζούσε στην καρδιά των Δολιανιτών και με κάθε ευκαιρία οι κάτοικοι απ’ όλα τα μέρη της γης που το τιμούσαν, το ζωντάνευαν και μια ημέρα του χρόνου το γιόρταζαν υποδειγματικά. Για να εξυπηρετούνται όλοι, διάλεξαν την ημέρα που γιορτάζει ο Προφήτης Ηλίας, ανεξάρτητα αν αυτή πέφτει Σαββατοκύριακο ή μέσα στην εβδομάδα. Σε αυτό το αντάμωμα βρέθηκα για πρώτη φορά το 2009 και ήταν μια σπάνια εμπειρία για μένα καθώς όπως λένε ακόμη ήταν το καλύτερο και με την μεγαλύτερη από ποτέ συμμετοχή ντόπιων και ξενιτεμένων.  

Το χωριό Δολιανά ή Στουρνάρα της Καλιακούδας που ανήκε παλιότερα στο Δήμο Δομνίστας τώρα αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Καρπενησιού, στο οποίο  ανήμερα του Προφήτη Ηλία οι καταγόμενοι απ’ αυτό κάνουν κάθε χρόνο το αντάμωμά τους κάτω από τα θεριωμένα πουρνάρια της μικρής πλατείας μπροστά από το κλειστό σχολείο αλλά με ορθάνοιχτη την πόρτα του Αι – Θανάση, της μικρής τους μητρόπολης όπου και οι περισσότεροι της μέσης ηλικίας έχουν βαπτιστεί. Φυσικά και ο άγιος των ελληνικών βουνών έχει το δικό του καθίδρυμα, στη ράχη ανάμεσα Δολιανών και Κοντίβας, πάνω από το περίφημο Πανταβρέχει στον Κρικελοπόταμο αλλά είναι αδύνατον πλέον να περπατήσει ως εκεί το ο κόσμος και να γίνει πανηγύρι λόγω των δυσκολιών που παρουσιάζει η πρόσβαση. Γι’ αυτό και οι Δολιανίτες μετέφεραν το πανηγύρι στη κέντρο του χωριού και έχουν αναγάγει αυτό σε αντάμωμα όλων των συγχωριανών και των φίλων των Δολιανών.

Φυσικά και ψυχή του πανηγυριού ήταν οι Δολιανίτες της Αμερικής, και τα μέλη του Συλλόγου τους στην Ελλάδα χάρη στους οποίους κινούνταν το πανηγύρι αλλά και οι ντόπιοι, οι περισσότεροι από τους οποίους κατοικούν στα χωριά της Ποταμιάς,  δεν πάνε πίσω. Τα τελευταία χρόνια στα ερημωμένα Δολιανά να κατοικούσε μόνιμα όλο το χρόνο ένας άνθρωπος, ο δραστήριος σε όλα του Νίκος Μουτογιάννης, αλλ’ αυτός άνθρωπος, χάρη στις ποικίλες δραστηριότητές αποτελούσε πόλο ενδιαφέροντος και πολλοί ήταν εκείνοι οι συμπολίτες μας που παρά τις δυσκολίες του δρόμου ανεβαίνουν συχνά στο χωριό να τον δούνε και να του κάνουν παρέα. Αυτός μαζί με λίγους άλλους Δολιανίτες προετοίμαζαν τα πάντα για το πανηγύρι και φυσικά πρωτοστατούν σε όλα όσα χρειάζονταν να γίνουν.

Όσοι βέβαια είχαμε την χαρά να βρεθούμε στο αντάμωμα των Δολιανιτών το 2009 από την προηγουμένη ημέρα, ζήσαμε μια τρυφερή νύχτα με τους Δολιανίτες που μαζεύτηκαν στην πλατεία και έφαγαν όλοι σε κοινό τραπέζι ενώ κατόπιν ακολούθησαν κουβέντες και τραγούδια μέχρι αργά τη νύχτα. Την επομένη το πρωί ήρθε ο παπα Νίκος Αζακάς και έκανε τη λειτουργία στην όμορφη εκκλησία και μετά το πέρας και της αρτοκλασίας, όλοι στρώθηκαν στα τραπέζια που γέμισαν από ωραίο ψητό κρέας και άλλες νοστιμιές που είχαν ετοιμάσει από την προηγούμενη οι διοργανωτές κάτω από τη γενική φροντίδα του Χρήστου Βαστάκη ο οποίος έρχονταν πρώτος κάθε χρόνο από την Αμερική να ετοιμάσει το πανηγύρι.

Το αντάμωμα ξεκίνησε με το καλοσώρισμα του Παντελή Βαστάκη, ο οποίος και αυτός μετά από πολλά χρόνια δουλειάς στην Αμερική ζούσε μόνιμα στα Δολιανά, προς όλους τους παρευρισκόμενους, ακολούθησαν οι σύντομες ομιλίες από τους επισήμους και κατόπιν ο Παντελής άρχισε να ανακοινώνει τα χαιρετίσματα των ομογενών από όλο τον κόσμο που δεν μπόρεσαν φέτος να παραβρεθούν στο αντάμωμα και τα οποία συνοδεύονταν και με ένα σεβαστό ποσό προς την πατρίδα και κεράσματα σε όλο το πανηγύρι. Τα κεράσματα αυτά ανεξαρτήτως ποσού αποτελούσαν και το ιδιαίτερο στοιχείο του πανηγυριού των Δολιανών καθώς εξέφραζαν ακριβώς τη νοσταλγία των ξενιτεμένων κι έτσι τους δίνονταν η ευκαιρία να βρεθούν νοερά έστω δίπλα στους συγχωριανούς τους και να γιορτάσουν μαζί τους. Κατά μια μέτρια εκτίμηση, οι χορηγίες και τα κεράσματα νομίζω πως υπερκάλυψαν τα έξοδα του πανηγυριού και περίσσεψαν για ορισμένα έργα τα οποία γίνονται στο χωριό. Σημειώνεται επίσης πως εκείνη τη χρονιά δυναμική ήταν η παρουσία Δολιανιτών από την Αυστραλία οι οποίοι και χάρηκαν περισσότερο απ’ όλους το πανηγύρι του χωριού τους.

Μετά από τα απαραίτητα αυτά διαδικαστικά άρχισαν τα όργανα, (Κώστας και Ηλίας Καλαμίδας,Σεραφείμ Μπακούσης και Μάκης Αναγνώστου)  τα οποία ακολούθησαν ένα ωραίο παραδοσιακό πρόγραμμα που άρεσε σε όλους και όλοι χόρεψαν με την ψυχή τους ως αργά το απόγευμα. Σημειώνουμε πως όπως συνηθίζεται από τα παλιά χρόνια, το χορό άνοιξαν λεβέντικα ο παπα - Μυζήθρας από τη Ρωσκά με τον παπα Νίκο Αζακά και τους επισήμους ενώ σύντομα όλοι σηκώθηκαν και χόρεψαν με την ψυχή τους.

Το αντάμωμα - πανηγύρι των Δολιανών συνέχισε να γίνεται κάθε χρόνο μέχρι που άρχισαν να αποχαιρετούν για πάντα τα Δολιανά οι άνθρωποι που τα ζωντάνευαν: ο Νίκος Μουτογιάννης, ο Παντελής Βαστάκης και ο Χρήστος Βαστάκης. Χωρίς αυτούς δεν θα είναι τα Δολιανά που ξέραμε, τουλάχιστον οι ωριμότεροι. Οι τρείς τους, δοκιμασμένοι στη ζωή και ταξιδευμένοι, αποτελούσαν την γέφυρα με εκείνες τις γενιές που έφτιαξαν τα Δολιανά χωριό και μη μπορώντας πια να ζουν στη φτώχεια και να αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες στη επιβίωση και την επικοινωνία με τον έξω κόσμο, έφυγαν μακριά από το χωριό τους. Δεν το ξέχασαν όμως, όσο και όταν μπορούσαν το  επισκέπτονταν, το φρόντιζαν και να μην χαθεί ο δεσμός με αυτό άρχισαν να κάνουν το αντάμωμα – πανηγύρι.

Πιστεύουμε πως το παράδειγμά τους θα ακολουθήσουν άλλοι νεώτεροι και έτσι οι απανταχού Δολιανίτες στον κόσμο, θα έχουν μια διαρκή αναφορά το χωριό τους. Σήμερα θα γίνει λειτουργία στον Άγιο Αθανάσιο, θα πάει κόσμος και απ’ αυτούς πιστεύουμε πως άμα περάσει η επιδημία και επιστρέψουμε στην κανονικότητα, θα ξεκινήσει μια νέα περίοδος για όλους και περισσότερο για τα όμορφα και σιωπηλά Δολιανά.

Του χρόνου στο αντάμωμα να είμαστε περισσότεροι συμπατριώτες...

Όλες οι φωτογραφίες είναι από το αντάμωμα - πανηγύρι στα Δολιανά το 2009

^{Από αριστερά: Χρήστος Βαστάκης, Παντελής Βαστάκης, Νίκος Μουτογιάννης. Οι άνθρωποι που ετοίμαζαν το πανηγύρι όλη τη χρονιά και χωρίς αυτούς πάντα κάτι θα λείπει...}

^{Κάτω από την προτομή του μάρτυρα της Εθνικής Αντίστασης παπα Βαστάκη, γίνεται το τρισάγιο για τους παρόντες και το μνημόσυνο για απόντες στον ουρανό Δολιανίτες.}

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.

*Αραρίσκω = Συνάπτω, συνδέω, προσαρμόζω