Γράφει η ψυχολόγος και συγγραφέας Δρ ΣΜΑΡΟΥΛΑ ΠΑΝΤΕΛΗ

Να τα δώσω όλα; Μα εδώ και έναν χρόνο πουπερνάμε αυτό το κακό, τα δίνω όλα! Τι άλλο να κάνω πια! Έχω κουραστεί να αγωνίζομαι, να κάνω υπομονή και να προσέχω! Δεν αντέχω άλλο!

Οι περισσότεροι από μας κάθε τόσο παθαίνουμε και μια μικρή «νευρική κρίση» τον τελευταίο καιρό. Μοιάζει να ανεβαίνουμε ένα βουνό κοιτώντας την κορυφή και μόλις πλησιάζουμε αμέσως αντιλαμβανόμαστε πως έχει κι άλλη ανηφόρα! Πρόκειται για μια ατελείωτη ανηφόρα που την αντιλαμβανόμαστε σε δόσεις με αργό και βασανιστικό τρόπο. Η ζωή μας έχει αλλάξει και διαρκώς αλλάζει. Κολυμπάμε σε αχαρτογράφητα νερά, όπως ακούμε συχνά στις ειδήσεις. Πότε νιώθουμε σαν να σκυλοπνιγόμαστε, πότε νιώθουμε να κολυμπάμε με ορμή, πότε νιώθουμε να χαλαρώνουμε στο νερό, και πάλι απ’ την αρχή! Κανείς δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει για κάτι.

Ωστόσο, τα έξοδα τρέχουν, οι ανάγκες μας αυξάνονται, ενώ τα ψυχικά μας αποθέματα μειώνονται! Ακούμε μια φωνή μέσα μας που λέει πως δεν πρέπει να το βάλουμε κάτω, αλλά εμείς μερικές φορές έχουμε ήδη πέσει κάτω!

Στο πρώτο λοκντάουν το είχαμε δει λίγο χαλαρά, λίγο γραφικά, λίγο τραλαλά, αλλά τώρα το πράγμα σκουραίνει! Δεν υπάρχει πλέον διάθεση για να ακολουθήσουμε τις συνταγές του Πετρετζίκη, ούτε τη βρίσκουμε πια πίνοντας τσικουδιά μέσω zoom με τους κολλητούς μας, ούτε μας παίρνει ο ύπνος εύκολα και το πρωί δεν ξυπνάμε νωρίς (γιατί τι να κάνεις κι απ’ τις 08.00), βαρεθήκαμε και το Netflix, κι όμως πρέπει να βρούμε το κουράγιο να εργασθούμε!

Η ζωή ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες αυτόν τον καιρό είναι πάρα πολύ δύσκολη. Γιατί ο ελεύθερος επαγγελματίας πρέπει να είναι σε διαρκή επαφή με το κίνητρό του. Δεν δικαιούται να τα παίξει, να φλιπάρει, να κλατάρει! Όλοι οι υπόλοιποι, λίγο με το επίδομα της αναστολής, λίγο με τη λούφα της τηλεργασίας, κάπως βγάζουν το κεφάλι από το νερό. Όμως για τον ελεύθερο επαγγελματία αυτά δεν νοούνται!

Οι περισσότεροι από τους ασφαλιστές έχουν ακούσει προτού επιλέξουν αυτό το επάγγελμα «θα δουλεύεις όσο θέλεις και όποτε θέλεις!». Μεγάλη παγίδα! Τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι και σε κάθε περίπτωση τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι στις εποχές που διάγουμε. Η δουλειά για τον ελεύθερο επαγγελματία είναι σκληρή, ακόμη και αν δεν εργάζεται τόσο σκληρά. Γιατί ο ελεύθερος επαγγελματίας πρέπει να είναι συνέχεια του κουτιού. Ατσαλάκωτος, κεφάτος, χαμογελαστός, αισιόδοξος, πρόθυμος, ακούραστος, συγκεντρωμένος, γρήγορος και αποτελεσματικός. Έλα τώρα εσύ, με τον κορονοϊό να κρέμεται πάνω απ’ τα κεφάλια μας, με το φόβο και την γκρίνια στη διαπασών, με τα παιδιά να είναι με τα μυαλά στα κάγκελα από την κλεισούρα, με τους γονείς να διαμαρτύρονται πως θα πεθάνουν από την απομόνωση, με τα έξοδα να τρέχουν και με την αβεβαιότητα να πρωταγωνιστεί, να δουλέψεις!

Αμ, το άλλο; Που σε πρήζουν στα τηλέφωνα γιατί δεν μπορούν να πληρώσουν το συμβόλαιο, γιατί μάλλον θα το ακυρώσουν, μήπως να το αλλάξουν για κάτι φθηνότερο, μήπως μπορείς να τους βοηθήσεις να σ’ το χρωστάνε...

Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Και πού να το πεις; Μόλις ανοίξεις το στόμα σου να διαμαρτυρηθείς, ο άλλος πετιέται και σου λέει το δικό του το οποίο θεωρεί χειρότερο! Να πεις τον πόνο σου στον διευθυντή σου; Θα αρχίσει το κήρυγμα και θα γίνεις χειρότερα. Άσ’ το, λες και πας για άλλο ένα τσιγάρο, ενώ το είχες κόψει, ή για άλλο ένα videogame, που θα σου ζαλίσει το κεφάλι μήπως και κοιμηθείς!

Έτσι είναι τα πράγματα ή και χειρότερα!

Τι κάνουμε λοιπόν; Πώς θα τη βγάλουμε καθαρή; Τα ερωτήματα αυτά με βασάνιζαν κι εμένα κάθε τόσο. Και ενώ η δουλειά μου είναι να στηρίζω ανθρώπους και να τους βοηθώ να προχωρήσουν τις ζωές τους, είχα κολλήσει κι εγώ άσχημα με τη δική μου καθημερινότητα. Ώσπου μια μέρα φώτισε το μυαλό μου και ζεστάθηκε η καρδιά μου από μια σκέψη που σε άλλη περίπτωση μπορεί και να με στοίχειωνε.

Ακριβώς τη στιγμή που απαντούσα σε άλλο ένα επείγον τηλεφώνημα ενός φρικαρισμένου πελάτη μου, και ενώ ήμουν στο όριο να ουρλιάξω, σκέφτηκα, αν αυτά ήταν τα τελευταία πέντε λεπτά της ζωής μου, αν αυτή ήταν η τελευταία συμβουλή που θα μπορούσα να δώσω σε κάποιον, πώς θα το έκανα; Τι θα ήθελα να πω; Πώς θα ήθελα να εκφραστώ; Σας ακούγεται μακάβριο; Όχι, αντιθέτως, μόλις το σκεφτείτε κι εσείς, θα δείτε πως αλλάζουν γύρω σας οι αναλογίες. Τα πράγματα αποκτούν άλλη διάσταση.

Από εκείνη την ημέρα, κάθε πρωί που ξυπνώ σκέφτομαι, αν αυτή είναι η τελευταία μου μέρα και έχω να κάνω αυτά κι αυτά κι αυτά, πώς θα ήθελα να τη ζήσω; Πώς θα ήθελα να είναι η τελευταία συνεδρία που θα κάνω; Ποια θα ήθελα να είναι η τελευταία κουβέντα που θα πω; Ποια ρούχα θα φορέσω σήμερα που είναι η τελευταία φορά που διαλέγω τι θα βάλω; Πώς θα περιποιηθώ το σώμα μου και το πρόσωπό μου αφού είναι η τελευταία φορά που θα το δω στον καθρέφτη;

Θα θυμόσαστε από την αρχαία ελληνική Iστορία πως οι Σπαρτιάτες λούζονταν και χτενίζονταν στο πεδίο της μάχης πριν από τον πόλεμο.

Σας προτείνω κάθε μέρα που ξυπνάτε και σηκώνεστε από το κρεβάτι σας να φροντίζετε τον εαυτό σας, να τον περιποιείστε, να τον ντύνετε όμορφα, να τον θρέφετε με νόστημο φαγητό, να του χαμογελάτε στον καθρέφτη και να αντιμετωπίζετε κάθε δυσκολία σαν να είναι τα τελευταία σας πέντε λεπτά.

Καλώς ήρθατε στο Κλαμπ των Πέντε Λεπτών!

Ποια είναι η Σαρούλα Παντελή

Η Δρ Σμαρούλα Παντελή είναι ψυχολόγος, συγγραφέας και ηθοποιός και σκηνοθέτης του θεάτρου Playback. Εργάζεται ως ψυχοθεραπεύτρια με ενήλικες που αντιμετωπίζουν φοβίες, κρίσεις πανικού και δυσκολίες στις σχέσεις τους. Έχει διδάξει για 8 έτη στο Παν/μιο Πειραιώς «Συναισθηματική Νοημοσύνη και Ηγεσία» και έχει συνεργαστεί ως σύμβουλος και εκπαιδεύτρια ανθρώπινου δυναμικού σε θέματα ψυχολογίας και επικοινωνίας με τις περισσότερες ασφαλιστικές εταιρείες και με μεγάλους οργανισμούς και φορείς, καθώς και με το ΕΙΑΣ. Είναι συγγραφέας του βιβλίου «Τα μυστικά της ομαδικής επιτυχίας: από τη θεωρία στην πράξη», εκδ. Κριτική. Έχει θητεύσει για μία τετραετία στην Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής και έχει συγγράψει με τον συνάδελφό της Λευτέρη Μόρρου το βιβλίο «Τα παιδιά γεννιούνται στην καρδιά», εκδ. Πατάκη, ένα βιβλίο για όσους χρειάζονται ιατρική υποβοήθηση για να γίνουν γονείς. Αρθρογραφεί στο «ΝΑΙ» από τα πρώτα τεύχη, αρχές του 1990.