Κατά 30% θα μειωθεί το ποσό της ακαθάριστης σύνταξης ή συντάξεων σε περίπτωση συρροής, κύριας και επικουρικής,  για όσο χρονικό διάστημα ο συνταξιούχος απασχολείται και έχει υποχρέωση ασφάλισης στους Κλάδους Κύριας και Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.

Όπως διευκρινίζει η χθεσινή εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας η περικοπή θα ισχύσει αναδρομικά από τις 28 Φεβρουαρίου.

Συγκεκριμένα, η διάταξη του άρθρου 27 του ν. 4670/2020, από τις 28 Φεβρουαρίου 2020, ημερομηνία έναρξης ισχύος του νέου ασφαλιστικού νόμου ν. 4670/2020, αφορά το σύνολο των απασχολούμενων συνταξιούχων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου προβλέπεται μεταβατικό στάδιο ένταξης στη νέα ρύθμιση, για την ομαλή υπαγωγή στο νέο νομοθετικό πλαίσιο.

Α. Πεδίο εφαρμογής - Έναρξη εφαρμογής

Οι διατάξεις του άρθρου 27 του ν. 4670/2020 εφαρμόζονται στους συνταξιούχους, λόγω γήρατος, όλων των ενταχθέντων στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) φορέων και του δημοσίου, συμπεριλαμβανομένων και των προσώπων που λαμβάνουν χορηγία ή βουλευτική σύνταξη, οι οποίοι είτε έχουν αναλάβει εργασία ή ιδιότητα ή δραστηριότητα, πριν από την 28η Φεβρουαρίου 2020 ή θα αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχόληση, μετά την ισχύ του ν. 4670/2020, δηλαδή από 28.2.2020, εφόσον για την εργασία ή την ιδιότητα ή τη δραστηριότητα, προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τις σχετικές γενικές ή ειδικές ή καταστατικές διατάξεις των πρώην φορέων που εντάχθηκαν στον eΕΦΚΑ.

Επομένως, η κοινοποιούμενη διάταξη και οι προβλεπόμενες από αυτή επιπτώσεις στην κύρια και στην επικουρική σύνταξη γήρατος δεν αφορούν στις περιπτώσεις ανάληψης δραστηριότητας για την οποία δεν προκύπτει, βάσει γενικών, ειδικών ή καταστατικών διατάξεων, υποχρέωση ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ, ακόμη και εάν από την ασκούμενη επαγγελματική δραστηριότητα προκύπτει εισόδημα.

Με βάση τα ανωτέρω, οι συνταξιούχοι που αναλαμβάνουν εργασία ή δραστηριότητα για την οποία είτε λαμβάνουν αμοιβές (π.χ. έξοδα κίνησης) που δεν υπόκεινται, βάσει νόμου, σε ασφαλιστικές εισφορές κλάδου κύριας σύνταξης ή λαμβάνουν αποδοχές για τις οποίες από την ισχύουσα νομοθεσία υφίσταται δυνατότητα παραίτησης και παραιτούνται του δικαιώματος είσπραξής τους, δεν εμπίπτουν στις ρυθμίσεις του άρθρου 27 του ν. 4670/2020 περί αναστολής ή περικοπής της σύνταξής τους, κύριας και επικουρικής.

Είναι, επίσης, ευνόητο ότι η καταβαλλόμενη στον απασχολούμενο συνταξιούχο επικουρική σύνταξη αναστέλλεται ή περικόπτεται, μόνο εφόσον προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ (τ. ΕΤΕΑΕΠ) για την αναληφθείσα εργασία ή ιδιότητα ή δραστηριότητα.

Επισημαίνεται ότι η εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 27 του ν. 4670/2020 αφορά στη χρονική περίοδο που παρέχεται η αναληφθείσα επαγγελματική δραστηριότητα, για την οποία προκύπτει η υποχρέωση ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ, και όχι στη χρονική περίοδο καταβολής των σχετικών αμοιβών γιατην αναληφθείσα δραστηριότητα.

Παράδειγμα 1: Εάν ο συνταξιούχος απασχολήθηκε για το σύνολο του έτους 2020 και, στη συνέχεια, διέκοψε την απασχόλησή του, όμως η σχετική αμοιβή για την παρασχεθείσα κατά το έτος 2020 εργασία καταβληθεί το έτος 2021, θα θεωρηθεί ότι απασχολήθηκε το έτος 2020 και, συνεπώς, η σύνταξη αναστέλλεται ή περικόπτεται για το έτος 2020, ενώ για το έτος 2021 η σύνταξη καταβάλλεται χωρίς περιορισμό, δεδομένου ότι έχει διακοπεί η αναληφθείσα δραστηριότητα.

Το νέο καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων αφορά πρόσωπα που συνταξιοδοτούνται από 28.2.2020 και μετά, ανεξάρτητα εάν η ασκούμενη δραστηριότητα αναλήφθηκε πριν ή μετά τη συνταξιοδότησή τους (σχετική η αριθ. 531/2008 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους), καθώς και πρόσωπα που έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί, μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία, με βάση το προγενέστερο του ν. 4670/2020 νομοθετικό πλαίσιο και αναλαμβάνουν την ασκούμενη δραστηριότητα, μετά την 28η.2.2020.

Προκειμένου για τους συνταξιούχους, οι οποίοι είχαν αναλάβει εργασία, πριν από την 13η Μαΐου 2016 και δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 20 του ν. 4387/2016 και βάσει του προϊσχύοντος νομοθετικού πλαισίου, εξαιρούνταν από τις επιπτώσεις της απασχόλησης τους αυτής, με βάση ειδικές διατάξεις και οι οποίοι συνεχίζουν την εργασία τους και μετά την 28η.2.2020 (έναρξη ισχύος του κοινοποιούμενου άρθρου), δίδεται μεταβατική περίοδος ενός έτους για την υπαγωγή τους στις διατάξεις του άρθρου 27. Συγκεκριμένα, θα συνεχίζουν να εξαιρούνται έως και τις 28.2.2021. Οι συνταξιούχοι αυτοί, εφόσον συνεχίζουν την απασχόλησή τους αυτή, θα υπαχθούν στο ρυθμιστικό πεδίο των διατάξεων του άρθρου 27 του ν. 4670/2020, από την 1η Μαρτίου 2021.

Παράδειγμα 2: Συνταξιούχος του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου που παρέχει εκπαιδευτικό έργο στη Δημόσια Εκπαίδευση και ο οποίος είχε εξαιρεθεί από την προϊσχύουσα διάταξη του άρθρου 20 του ν. 4387/2016, εφόσον συνεχίζει και μετά τις 28 Φεβρουαρίου 2020 να απασχολείται με το ίδιο έργο, θα ενταχθεί στην κοινοποιούμενη διάταξη από την 1η Μαρτίου 2021.

Από το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 27 εξαιρούνται οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν αυτοτελή σύνταξη από τον e-ΕΦΚΑ είτε αναλογική σύνταξη, με βάση τις διατάξεις περί συνυπολογισμού περιόδων ασφάλισης, των ΕΚ 883/04 και του Εφαρμοστικού του 987/09, οι οποίοι αναλαμβάνουν εργασία σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ. Και τούτο, γιατί, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27, προϋπόθεση για την επιβολή των προβλεπόμενων από την ίδια τη διάταξη περιορισμών είναι η ανάληψη εργασίας ασφαλιστέας στον e-ΕΦΚΑ.

Αντίθετα, οι ρυθμίσεις του άρθρου 27 του ν. 4670/2020 εφαρμόζονται στην περίπτωση συνταξιούχου του e-ΕΦΚΑ, ο οποίος, από 28.2.2020 και εφεξής, εργάζεται ως μισθωτός ή αυτοαπασχολείται ή σε χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε χώρα με την οποία δεν έχει συναφθεί διμερής σύμβαση κοινωνικής ασφάλειας. Και τούτο, γιατί εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 2335/1995 οι οποίες ορίζουν ότι, κατά την εφαρμογή των διατάξεων περί μειώσεως, αναστολής, διακοπής, θεμελιώσεως και υπολογισμού των πάσης φύσεως παροχών κοινωνικής ασφάλισης, λόγω σωρεύσεώς τους με άλλες κοινωνικοασφαλιστικές παροχές ή με κάθε είδους εισοδήματα ή λόγω παροχής εργασίας, λαμβάνονται υπόψη και οι παροχές που χορηγούνται, βάσει νομοθεσίας, ξένων κρατών, τα εισοδήματα που αποκτώνται στην αλλοδαπή, καθώς και η παρεχόμενη εργασία στο εξωτερικό.

Τέλος, επισημαίνεται ότι, όσον αφορά στους απασχολούμενους συνταξιούχους, λόγω αναπηρίας/ανικανότητας, δεν έχουν εφαρμογή οι κοινοποιούμενες διατάξεις, αλλά εφαρμόζονται οι διατάξεις της νομοθεσίας κάθε ενταχθέντος στον e-ΕΦΚΑ φορέα (παρ. 2 του άρθρου 27).

Β. Περικοπή-Αναστολή σύνταξης

Β1. Απασχολούμενοι στον ιδιωτικό τομέα

Σύμφωνα με την παρ. 1α του άρθρου 27 του ν. 4670/2020, σε περίπτωση που, με βάση τα ανωτέρω, προκύπτει απασχόληση συνταξιούχου, το ποσό της ακαθάριστης σύνταξης ή συντάξεων σε περίπτωση συρροής, κύριας και επικουρικής, καταβάλλεται μειωμένο κατά 30% για όσο χρονικό διάστημα ο συνταξιούχος απασχολείται και έχει υποχρέωση ασφάλισης στους κλάδους κύριας και επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.

Ως εκ τούτου, το ποσό της σύνταξης που λαμβάνει ο συνταξιούχος που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 27, καταβάλλεται μειωμένο κατά 30% για όλο το χρονικό διάστημα για το οποίο προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης.

Παράδειγμα 3: Συνταξιούχος του e-ΕΦΚΑ λαμβάνει κύρια σύνταξη, ύψους 800 ευρώ και επικουρική σύνταξη, ύψους 100 ευρώ και αναλαμβάνει εργασία στον ιδιωτικό τομέα είτε με πλήρη απασχόληση (25 ημέρες ασφάλισης) είτε με μερική (ανεξαρτήτως τις ώρες ή ημέρες απασχόλησης). Ο εν λόγω συνταξιούχος θα λάβει μειωμένη κύρια και επικουρική σύνταξη κατά 30%, δηλαδή η μηνιαία κύρια σύνταξη θα ανέρχεται σε 560 ευρώ [(800 ευρώ - (30% x 800 ευρώ)] και η μηνιαία επικουρική σύνταξη θα ανέρχεται σε 70 ευρώ [100 ευρώ - (30% x 100 ευρώ)].

Για τους συνταξιούχους οι οποίοι είχαν αναλάβει εργασία ή είχαν αποκτήσει ιδιότητα ή δραστηριότητα υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ, πριν από τις 28 Φεβρουαρίου 2020, η οποία συνεχίζεται χωρίς διακοπή και για τους οποίους προβλεπόταν εξαίρεση από το άρθρο 20 του ν. 4387/2016, καθώς και από τις προϊσχύουσες αυτού διατάξεις, η κατά 30% περικοπή των κύριων και επικουρικών συντάξεων, με βάση τις διατάξεις του κοινοποιούμενου άρθρου, αρχίζει από την 1η Μαρτίου 2021.

Β2. Απασχολούμενοι σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης

Στις περιπτώσεις που ο συνταξιούχος έχει αναλάβει ή αναλαμβάνει εργασία ή αποκτά δραστηριότητα σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014, η πλήρης αναστολή των κύριων και επικουρικών συντάξεων χωρεί, μέχρι τις 28.2.2021, για όσους δεν έχουν συμπληρώσει, μέχρι την ημερομηνία αυτή, το 61ο έτος της ηλικίας τους και, από 1.3.2022, για όσους δεν έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας.

Μετά τη συμπλήρωση του 61ου έτους ή του 62ου από 1.3.2022 και εφεξής, σταματά η πλήρης αναστολή και οι συνταξιούχοι της κατηγορίας αυτής θα έχουν την κατά 30% μείωση της κύριας και της επικουρικής σύνταξής τους, σύμφωνα με τις γενικές προβλέψεις των κοινοποιούμενων διατάξεων.

Παράδειγμα 4: Συνταξιούχος του e-ΕΦΚΑ, με κύρια σύνταξη, ύψους 800 ευρώ και επικουρική σύνταξη, ύψους 100 ευρώ, παρέχει υπηρεσίες σε ΝΠΔΔ, που είναι φορέας της Γενικής Κυβέρνησης και οποίος συμπληρώνει το 61ο έτος της ηλικίας του, στις 10.2.2021. Μέχρι τη συμπλήρωση του 61ου, δηλαδή, έως και τις 10.2.2021, έχει πλήρη αναστολή της σύνταξης και, από 11.2.2021 και εφεξής, θα υπόκειται στη μείωση που ισχύει για τους λοιπούς συνταξιούχους και, επομένως, θα λαμβάνει μηνιαία κύρια σύνταξη που ανέρχεται σε 560 ευρώ [(800 ευρώ - (30% x 800 ευρώ)] και επικουρική σύνταξη που ανέρχεται σε 70 ευρώ [100 ευρώ - (30% x 100 ευρώ)].

Παράδειγμα 5: Συνταξιούχος του e-ΕΦΚΑ, με κύρια σύνταξη, ύψους 1.000 ευρώ και επικουρική σύνταξη, ύψους 100 ευρώ, παρέχει υπηρεσίες σε ΝΠΔΔ που είναι φορέας της Γενικής Κυβέρνησης και συμπληρώνει το 61ο έτος, από 1.3.2021 μέχρι και 28.2.2022. Η πλήρης αναστολή καταβολής της κύριας και επικουρικής σύνταξής του υφίσταται, μέχρι την ημερομηνία που συμπληρώνει ημερολογιακά το 61ο έτος και, στη συνέχεια, μειώνεται κατά 30% η κύρια και επικουρική σύνταξή του.

Παράδειγμα 6: Συνταξιούχος του e-ΕΦΚΑ, με κύρια σύνταξη, ύψους 1.000 ευρώ και επικουρική σύνταξη, ύψους 100 ευρώ, παρέχει υπηρεσίες σε ΝΠΔΔ που είναι φορέας της Γενικής Κυβέρνησης και συμπληρώνει το 62ο έτος την 31η.5.2022. Μέχρι την ημερομηνία αυτή, δηλαδή μέχρι να συμπληρώσει ημερολογιακά το 62ο έτος, έχει πλήρη αναστολή της κύριας και επικουρικής σύνταξης. Από 1.6.2022, στον εν λόγω συνταξιούχο η κύρια και επικουρική σύνταξη μειώνεται κατά 30%.

Ως προς το ποσό της σύνταξης επί του οποίου διενεργείται η μείωση του 30%, επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με την παρ. 1β του άρθρου 27, το ποσό που υπόκειται στη μείωση είναι η ακαθάριστη σύνταξη ή συντάξεις (επί συρροής συντάξεων), στην οποία δεν συμπεριλαμβάνονται το εξωιδρυματικό επίδομα των διατάξεων των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 42 του ν. 1140/1981 (Α' 68) όπως ισχύει και το επίδομα ανικανότητας των διατάξεων του άρθρου 54 του π.δ. 169/2007 (Α' 210) (άρθ.1β).

Επισημαίνεται ότι η μείωση της σύνταξης κατά 30% εφαρμόζεται ανεξαρτήτως του εάν ο συνταξιούχος παρέχει εργασία με μειωμένο ωράριο ή με μειωμένη απασχόληση, δηλαδή δεν υφίσταται η δυνατότητα αναλογικής περικοπής της σύνταξής του, βάσει των ημερών απασχόλησης εβδομαδιαίως.