Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δημοσίευσαν σήμερα ένα κοινό έγγραφο συζήτησης σχετικά με το πώς να ασφαλιστούν καλύτερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση από φυσικές καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα, όπως πλημμύρες ή πυρκαγιές. Οι προτεινόμενες πολιτικές που ορίζονται στο έγγραφο στοχεύουν στην ενίσχυση της υιοθέτησης και της αποτελεσματικότητας της ασφάλισης για κλιματικές καταστροφές, ενώ παράλληλα δημιουργούν κίνητρα για προσαρμογή και μείωση των κλιματικών κινδύνων.

«Πρέπει να αυξήσουμε την ασφάλιση για κλιματικές καταστροφές ώστε να περιορίσουμε τον αυξανόμενο αντίκτυπο των φυσικών καταστροφών στην οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουίς ντε Γκίντος. «Ωστόσο, για να μειώσουμε τις απώλειες, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ομαλή και ταχεία πράσινη μετάβαση θα συμπληρώνεται από αποτελεσματικά μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή».

Η Πρόεδρος της EIOPA, Petra Hielkema, πρόσθεσε: «Η ασφάλιση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία των επιχειρήσεων και των ανθρώπων από τις απώλειες από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα, παρέχοντας γρήγορα τα απαραίτητα κεφάλαια για την ανοικοδόμηση. Για να προστατεύσουμε αποτελεσματικά την κοινωνία μας, πρέπει να αντιμετωπίσουμε το αυξανόμενο κενό ασφαλιστικής προστασίας προτείνοντας και βρίσκοντας τις κατάλληλες λύσεις».

Μέχρι τώρα, μόνο το ένα τέταρτο περίπου όλων των απωλειών από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ασφαλισμένο. Σε ορισμένες χώρες, το ποσοστό είναι κάτω από 5%. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι πολλοί άνθρωποι υποτιμούν το κόστος των ζημιών που σχετίζονται με το κλίμα. Μερικοί επίσης αποφεύγουν την ασφάλιση, προτιμώντας να βασίζονται στην κρατική υποστήριξη. Καθώς οι φυσικές καταστροφές γίνονται πιο συχνές και πιο σοβαρές, το κόστος ασφάλισης αναμένεται να αυξηθεί. Ορισμένοι ασφαλιστές μπορεί να μειώσουν την κάλυψη κινδύνου ή να σταματήσουν να παρέχουν ορισμένους τύπους ασφάλισης καταστροφών, γεγονός που θα διεύρυνε περαιτέρω το ασφαλιστικό κενό.

Η έλλειψη ασφάλισης για την κλιματική καταστροφή μπορεί να επηρεάσει την οικονομία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Εάν οι ζημίες δεν καλύπτονται από ασφάλιση, η ταχύτητα με την οποία τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις μπορούν να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους μειώνεται, επιβραδύνοντας την οικονομική ανάκαμψη. Οι μόνιμες διακοπές της εφοδιαστικής αλυσίδας μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε διαρροές από τη μια επιχείρηση στην άλλη και να επηρεάσουν την ικανότητα των επιχειρήσεων να αποπληρώσουν δάνεια, αυξάνοντας έτσι την έκθεση των τραπεζών στον πιστωτικό κίνδυνο. Επιπλέον, η οικονομική θέση των κυβερνήσεων μπορεί να αποδυναμωθεί εάν χρειαστεί να συμβάλλουν στην κάλυψη των ανασφάλιστων ζημιών.

Για την προώθηση της ασφαλιστικής κάλυψης, η EIOPA και η ΕΚΤ προτείνουν οι ασφαλιστές να σχεδιάσουν τις πολιτικές τους ώστε να ενθαρρύνουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να μειώσουν τον κίνδυνο, για παράδειγμα χορηγώντας εκπτώσεις για την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων μετριασμού ή προσαρμογής. Για τη στήριξη της συνολικής εφαρμογής ασφάλισης, η χρήση ομολόγων καταστροφής θα μπορούσε να αυξηθεί για να μετακυλιστεί μέρος του κινδύνου στους επενδυτές της κεφαλαιαγοράς. Στο ίδιο πνεύμα, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και backstops για να καλύψουν εν μέρει το κόστος που ενδέχεται να επιβαρύνει τους ασφαλιστές σε περίπτωση μεγάλων καταστροφών. Για να προστατευθούν και να διασφαλίσουν ότι τα δημόσια κονδύλια χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά, οι κυβερνήσεις θα πρέπει επίσης να παρέχουν ισχυρά κίνητρα για τη μείωση των κινδύνων. Τέλος, τα ασφαλιστικά συστήματα σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν να συμπληρωθούν από ένα δημόσιο σύστημα σε επίπεδο ΕΕ που διασφαλίζει ότι διατίθενται επαρκείς πόροι στις ευρωπαϊκές χώρες για ανασυγκρότηση μετά από σπάνιες, μεγάλης κλίμακας καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα.
 

Μέσο μερίδιο των ασφαλισμένων οικονομικών ζημιών που προκαλούνται από καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη:

Όπως φαίνεται και από τον παραπάνω πίνακα, στην Ελλάδα οι ασφαλισμένες ζημιές από φυσικές καταστροφές δε ξεπερνούν το 5%, με το ποσοστό αυτό να την κατατάσσει χαμηλά στην κατηγορία.