«Ο ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ΚΑΙ Η ΚΡHΤΗ» είναι το βιβλίο που μου χάρισε ο Γιώργος Αγοραστάκης, αρχές Οκτωβρίου 2021, πίνοντας καφέ στο «Πεντάγωνο», μια καφετέρια στα Χανιά, με ευχές «...να δημιουργώ». 

Πρόεδρος του Παγκρητίου Συλλόγου Φίλων Μίκη Θεοδωράκη από το 2005, μελετητής του έργου και φίλος του Μίκη, ως Αντινομάρχης Χανίων (1999-2006), διοργάνωσε και επιμελήθηκε πολλές μεγάλες εκδηλώσεις, με κορυφαία τη διοργάνωση του Διεθνούς Συνεδρίου: «ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ - Ο Άνθρωπος, ο Δημιουργός, ο Μουσικός, ο Πολιτικός, ο Κρητικός και ο Οικουμενικός» (Ιούλιος 2005). 

Εκείνη την εποχή, γνώρισα κι εγώ τον Μίκη Θεοδωράκη από κοντά, στο σπίτι του, που τώρα στη διαθήκη του ζήτησε να γίνει Μουσείο, στις 15 Ιουλίου 2006. Στις 15 Ιανουαρίου 2006, ο Μίκης Θεοδωράκης μου είχε στείλει ένα γράμμα με συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία μου να στήσω τον ανδριάντα του Μιλτιάδη στον Μαραθώνα και γράφοντας στην αρχή: «Αγαπητέ κ. Σπύρου, είναι πολύ συγκινητικό να εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι ιδεολόγοι που να ξεφεύγουν από την άθλια ελληνική πραγματικότητα...». Τότε υπήρξαν αντιδράσεις από κάποιους του Δήμου Μαραθώνα και η επιστολή του Μίκη έπαιξε καθοριστικό ρόλο να στηθεί εκεί, μπροστά στον Τύμβο. 

Ο Γ. Αγοραστάκης είναι δημιουργός και διαχειριστής των ιστοσελίδων: www.mikis-crete.gr και του Οδηγού: mikisguide.gr, όπου περιλαμβάνονται άπαντα τα θέματα Μίκη Θεοδωράκη. Με το άνοιγμα της διαθήκης, διαβάσαμε ότι ο Γιώργος Αγοραστάκης είναι βασικό πρόσωπο για τα μετά θανάτου δρώμενα, που αφορούν τον Μίκη. Στο βιβλίο που ανέφερα, τρεις αξιόλογοι συγγραφείς, ο Γιώργος Αγοραστάκης, η Τατιάνα Παπαγεωργίου και ο Ερατοσθένης Καψωμένος, από τη δική τους οπτική γωνία, φωτίζουν διαφορετικές πτυχές από τη ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη, σημειώνει στον Χαιρετισμό του για το βιβλίο ο Δήμαρχος Χανίων κ. Π. Σημανδηράκης και τονίζει επίσης ότι «καταθέτουν τη δική τους “εσωτερική πληροφορία” για την σπουδαία προσωπικότητά του και την ανεξίτηλη καλλιτεχνική προσφορά του».

Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση, η «στάση» του Γ. Αγοραστάκη σε πολλά θέματα, αλλά κυρίως «Ο Μουσικός "Ζορμπάς" του Μίκη Θεοδωράκη: Ένας ύμνος στην Κρήτη» και όσα γράφει από την 51η σελίδα του βιβλίου ως την 93η και η σπουδαία βιβλιογραφία στις σελ. 92-93:

«Ο Μουσικός "Ζορμπάς"» είναι η μουσική που γίνεται αντιληπτή αμέσως από τις δύο πρώτες νότες -που είναι πα, πααμ- το πιο σύντομο και αναγνωρίσιμο μοτίβο σε όλο τον κόσμο. Αντίστοιχο παράδειγμα η αρχική μουσική φράση της 5ης Συμφωνίας του Μπετόβεν, αλλά με τέσσερις νότες -G, GG, E, Fla- είναι μοτίβο από τα πιο αναγνωρίσιμα, που σηματοδοτούν την γερμανική μουσική. Ο Θεοδωράκης δικαίως περηφανεύεται ότι δημιούργησε το πιο σύντομο μοτίβο στην παγκόσμια μουσική. Ένα μοτίβο που σηματοδοτεί την Ελληνική Μουσική», γράφει ο Γ. Αγοραστάκης. 

Έγινε πολύ καλή δουλειά σ’ αυτήν την έκδοση και με τις απόψεις της πιανίστριας Τατιάνας Παπαγεωργίου και με του Καθηγητή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ερατοσθένη Καψωμένου (διαβάστε το, Εκδόσεις Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης - Πυξίδα της Πόλης - pyxida.gr). 

Στην πάνω από μια ώρα συζήτησή μας, η σεμνή παρουσία του Γ. Αγοραστάκη μου θύμισε τη φράση του Παύλου, ότι «δεν είναι χαλκός και κύμβαλο αλαλάζον», αλλά γεμάτος περιεχόμενο, γαληνεμένη ματιά «πέρα από τα καθημερινά», σκέψεις σαν πετάγματα αετού σε μακρινούς ορίζοντες και όχι σπουργιτάκια μιας αυλής...

Τώρα αρχίζει να έρχεται το μεγάλο έργο «Θεοδωράκη», συμφωνήσαμε. Θυμήθηκα ότι και ο Μίκης ήταν απλός στις συζητήσεις, περιεκτικός, γελαστός, «κοντινός» μας. Καθώς έφευγε, κοίταξα μακριά τη θάλασσα στον κόλπο των Χανίων… Υπάρχουν άνθρωποι με απεραντοσύνη... Όσο να προσπαθείς με το κυπελλάκι, δεν καταφέρνεις να χωρέσεις τον ωκεανό. Και εκεί στο «Πεντάγωνο», κάτι παρόμοιο κάναμε…

Κύριε Αγοραστάκη, ονειρεύομαι έναν ανδριάντα Μ. Θεοδωράκη μπροστά στο Θέατρό του στα Χανιά και τουρίστες απ’ όλο τον κόσμο να φωτογραφίζονται μπροστά, μικρό ενθύμιο από την Ελλάδα για την πατρίδα. Να είναι τρία μέτρα, με ανοιχτά χέρια, όπως στο βιβλίο «Θρησκεία μου, η Ελλάδα» στα Ρωσικά και Ελληνικά, και σαν αυτή στα Κινέζικα που εκδώσαμε με τον Γ. Λογοθέτη, κάπου εκεί σπίτι του, κάτω από τις πορτοκαλιές στον Γαλατά... Α! Και έναν Διεθνή Διαγωνισμό Μουσικής, με επιτροπή από μεγάλους μουσικούς, όπως ο Βαγγέλης Παπαθανασίου, μεγάλους Έλληνες, μεγάλους Διευθυντές Ορχήστρας από τα πέρατα της Γης. Οι προϋποθέσεις υπάρχουν. Καλή δύναμη στο έργο σας! Και μην ξεχάσετε το «ΑΛΣΟΣ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ» στα Μελίσσια. Του Μίκη, που άφησε κληρονομιά τη μουσική του στον κόσμο και όχι σε κάποια πρόσωπα, ούτε συγγενικά...

Μέρες ταφής του, βρέθηκα στα Χανιά και στον Γαλατά Χανίων, για τον τελευταίο ασπασμό... Ίσως γράψω όσα ένιωσα εκεί και στις αρκετές συνομιλίες στο σπίτι του στην οδό Επιφανούς 1, στην Ακρόπολη... Ε.Σ.

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στη στήλη Ασφαλιστικό Underwriting, του περιοδικού Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 192, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2021 (πατήστε πάνω στην εικόνα για μεγέθυνση):