Στη χρηματοδότηση της οικονομίας και το ιδιωτικό χρέος αναφέρθηκε ο Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Θεόδωρος Μητράκος κατά την ομιλία του στη διαδικτυακή συζήτηση του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών (ΕΝΑ) με θέμα «Αναπτυξιακές και δημοσιονομικές προοπτικές & προκλήσεις μετά την πανδημία – Προετοιμάζοντας την επόμενη δεκαετία».

Σύμφωνα με τον κ. Μητράκο, «η ρευστότητα των τραπεζών τονώθηκε λόγω αύξησης των καταθέσεων και ενίσχυσης από το ευρωσύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, το οκτάμηνο του 2020 σημειώθηκθετικός ρυθμός πιστωτικής επέκτασης προς επιχειρήσεις και αρνητικός προς νοικοκυριάε . Ειδικά για τις επιχειρήσεις όμως, αυξήθηκε κατά 9,2% η χρηματοδότηση προς μεγαλύτερες επιχειρήσεις και μειώθηκε κατά 0,5% προς τις ΜμΕ. Μάλιστα το 50% των επιχειρηματικών δανείων κατευθύνθηκε προς έξι πολύ μεγάλες επιχειρήσεις». 

Όπως ανέφερε «με βάση τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία, στο τέλος Αυγούστου 2020 το υπόλοιπο της συνολικής χρηματοδότησης (δάνεια, εταιρικά ομόλογα, τιτλοποιημένα δάνεια με διαχειριστές πιστωτικά ιδρύματα, χρηματοδότηση από ΤτΕ) του ιδιωτικού τομέα της εγχώριας οικονομίας ανήλθε στα 147,7 δισεκ. (επιπλέον 45,2 δισεκ. ήταν η χρηματοδότηση της Γενικής Κυβέρνησης). Πιο αναλυτικά, το υπόλοιπο της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις ανήλθε σε 73,8 δισεκ. ευρώ (εκ των οποίων, μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις 67,6 δισεκ., ασφαλιστικές επιχειρήσεις 6,2 δισεκ.) και προς τα νοικοκυριά σε 65,3 δισεκ. ευρώ (στεγαστικά: 49,6 δισεκ., καταναλωτικά: 15,1 δισεκ.). Ένα επιπρόσθετο ποσό ύψους 8,6 δισεκ. ευρώ αφορά ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις. Στο προηγούμενο ποσό, της συνολικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα (147,7 δισεκ. ευρώ) αν προσθέσουμε το χρέος των ιδιωτών προς τις φορολογικές αρχές (106 δισεκ.) και τα ασφαλιστικά ταμεία (36 δισεκ) καθώς και δάνεια που έχουν πουληθεί από τις εμπορικές τράπεζες και βρίσκονται εκτός τραπεζικού συστήματος (περίπου 30 δισεκ) έχουμε το σύνολο του ιδιωτικού χρέους το οποίο ανέρχεται σε 315 δισεκ. ευρώ ή στο 184% του ΑΕΠ της χώρας»

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση επισήμανε «είναι εύλογο η κοινωνία και οι επιχειρήσεις, έπειτα από δεκαετή κρίση, να μην αισθάνονται ικανοποίηση από την πρόσβασή τους σε χρήμα. Όμως και οι τράπεζες λειτουργούν εντός συγκεκριμένου ευρωπαϊκού πλαισίου. Εκεί, λοιπόν, το κράτος οφείλει να αναλάβει το ρίσκο που δεν μπορεί να αναλάβει το τραπεζικό σύστημα, μέσω μιας σειράς εργαλείων (εγγυήσεις, πιστώσεις κ.λπ)», χαρακτηρίζοντας ως «ιδιαίτερα σημαντικό το ρόλο των κρατικών παρεμβάσεων και της Αναπτυξιακής Τράπεζας στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας».

Οι βασικές διαπιστώσεις από την παρέμβαση του κ. Μητράκου είναι οι εξής:

• Η πιστωτική επέκταση εκ μέρους των τραπεζών κατά τη διάρκεια του 2020 κινήθηκε με θετικό πρόσημο όσον αφορά τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ), σε αντίθεση με τα νοικοκυριά όπου παρατηρήθηκε συρρίκνωση. Η πιστωτική επέκταση υποβοηθήθηκε από τη βελτιωμένη ρευστότητα των τραπεζών, λόγω αύξησης των καταθέσεων, της άντλησης ρευστότητας από το Ευρωσύστημα με ελκυστικούς όρους, αλλά και από τα διάφορα προγράμματα ενίσχυσης της ρευστότητας των επιχειρήσεων από την Πολιτεία στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των επιπτώσεων της πανδημίας.
• Η πρόσφατα παρατηρούμενη αύξηση της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων κατευθύνθηκε κυρίως στη χρηματοδότηση μεγάλων επιχειρήσεων. Ο ρυθμός αύξησης της χρηματοδότησης μεγάλου μεγέθους μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων επιταχύνθηκε ήδη από το Μάρτιο του 2020 ανερχόμενος σταδιακά στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας. Αντίθετα, η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων ΜΧΕ παρέμενε αρνητική από τον Ιούνιο του 2017 ενώ πέρασε σε θετικό πρόσημο μόλις τον Ιούλιο του 2020.
• Οι πολύ μεγάλες επιχειρήσεις έσπευσαν να επωφεληθούν κατά τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης από τη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος και τους ευνοϊκούς όρους του τραπεζικού τομέα, χρησιμοποιώντας και τις εγκεκριμένες γραμμές πίστωσης.
• Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2020, η πιστωτική επέκταση κατευθύνθηκε κυρίως στους κλάδους της βιομηχανίας, του εμπορίου και του τουρισμού.
• Ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος των κρατικών παρεμβάσεων και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
• Η αύξηση της ζήτησης επιχειρηματικών δανείων κατά την περίοδο της πανδημίας είναι υψηλότερη από κάθε άλλη φορά. Καταγράφεται αυξημένη ζήτηση για όλους τους κλάδους (εκτός των ακινήτων) και εξαιρετικά υψηλή ζήτηση για το εμπόριο, αντανακλώντας τις αυξημένες ανάγκες για κεφάλαιο κίνησης.
• Τα τραπεζικά κριτήρια και οι όροι δανειοδότησης των επιχειρήσεων δεν μεταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
• Εκτιμάται περαιτέρω αύξηση της ζήτησης επιχειρηματικών δανείων κατά το γ’ τρίμηνο του 2020, κυρίως από μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η ζήτηση δανείων εκ μέρους των νοικοκυριών εκτιμάται ότι παρέμεινε σταθερή το γ΄ τρίμηνο του 2020, όπως και το β’ τρίμηνο, μετά από μείωσή της κατά το α’ τρίμηνο του τρέχοντος έτους.
• Καταγράφονται συνθήκες αυξημένης ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα τους τελευταίους μήνες (δανεισμός από ΕΚΤ, αύξηση καταθέσεων κ.ά.). Σημαντικό μέρος της διαθέσιμης ρευστότητας μπορεί να συνεισφέρει θετικά στην περαιτέρω αύξηση της τραπεζικής χρηματοδότησης προς την πραγματική οικονομία.
• Η αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα ενισχύσει τη δυνατότητα των τραπεζών να παράσχουν χρηματοδοτικούς πόρους στην οικονομία. Η αξιοποίηση του σχεδίου «Ηρακλής» και η δημιουργία πρόσθετων εργαλείων, όπως η πρόταση της Τράπεζας της Ελλάδος για Εταιρεία Διαχείρισης Ενεργητικού (Asset Management Company), αποτελούν θετικές εξελίξεις.

Δείτε παρακάτω ολόκληρη τη διαδικτυακή συζήτηση: