Oι καρδιοπάθειες στους ενήλικες είναι συνήθως επίκτητες (στεφανιαία νόσος, εκφυλιστικές βαλβιδοπάθειες κ.λπ.), ενώ σε ένα ποσοστό ενηλίκων η καρδιοπάθεια προϋπάρχει από τη γέννηση (π.χ. µεσοκολπική επικοινωνία, στένωση αορτής, τετραλογία Fallot κ.λπ.). Οι εκ γενετής καρδιοπάθειες ονομάζονται συγγενείς καρδιοπάθειες και ανιχνεύονται στη γέννηση σε 8 ανά 1.000 νεογνά. 

Η δυνατότητα χειρουργικής διόρθωσης σε μικρές ηλικίες και βάρος, καθώς και η βελτίωση των καρδιοχειρουργικών τεχνικών και μεθόδων καρδιακής προστασίας κατά τη διάρκεια της επέμβασης έχουν οδηγήσει στη διαρκή αύξηση των καρδιοπαθών παιδιών που ενηλικιώνονται και που στις περισσότερες περιπτώσεις διάγουν µια φυσιολογική ζωή. Αναμένεται έτσι ότι τα επόμενα χρόνια ο αριθμός των ενηλίκων µε συγγενή καρδιοπάθεια παγκοσμίως θα ξεπεράσει τον αντίστοιχο παιδιατρικό πληθυσμό. 

«Η επιτυχής έκβαση ενός χειρουργείου καρδιάς στην παιδική ηλικία πρέπει, εντούτοις, να συνοδεύεται από παρακολούθηση διά βίου, έστω και σε αραιά χρονικά διαστήµατα», εξηγεί η δρ Αφροδίτη Τζίφα, Παιδοκαρδιολόγος - Καρδιολόγος Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων, Δ/ντρια Κλινικής Παιδοκαρδιολογίας και Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων του ΜΗΤΕΡΑ, Επιστ. Συνεργάτης ΥΓΕΙΑ και ΛΗΤΩ. 

Ασθενείς για παράδειγμα µε χειρουργημένες ενδοκαρδιακές επικοινωνίες, όπως µεσοκολπική και µεσοκοιλιακή επικοινωνία, πρέπει να παρακολουθούνται για τυχόν ανάπτυξη όψιμων καρδιακών αρρυθμιών, αυτοί που έχουν χειρουργηθεί για στένωση ισθµού αορτής ενδέχεται να αναπτύξουν υπέρταση ή επαναστένωση του αγγείου και να χρήζουν κάποιας παρέμβασης και ασθενείς µε επιτυχή διόρθωση τετραλογίας Fallot μπορεί να αναπτύξουν διαφυγή της πνευµονικής βαλβίδας και καρδιοµεγαλία. 

Ως εκ τούτου, οι ενήλικες ασθενείς µε συγγενή καρδιοπάθεια χρήζουν παρακολούθησης σε ειδικά κέντρα, καθώς και ειδικών εξετάσεων, όπως µαγνητικής και αξονικής τοµογραφίας καρδιάς, διαγνωστικών ή επεµβατικών καθετηριασµών, καθώς και ολοκληρωµένου αρρυθµιολογικού ελέγχου. 

«Στη χώρα µας, µε τις σημαντικές γεωγραφικές ιδιαιτερότητες και τις απομακρυσμένες ή δύσβατες περιοχές, είναι συχνό φαινόμενο ο πλησιέστερος Καρδιολόγος Ενηλίκων να επικοινωνεί µε το Κέντρο Συγγενών Καρδιοπαθειών, ούτως ώστε να συν-αποφασίζεται η βέλτιστη αντιμετώπιση κάθε ασθενούς. Σε περίπτωση αναγκαιότητας επανεπεµβάσεων, αυτές µπορούν να γίνουν µε περισσότερη ευκολία στις µέρες µας µέσω καρδιακού καθετηριασµού, προς αποφυγή επανεγχείρησης. Η φαρµακευτική αντιμετώπιση, καθώς και οι αρρυθµιολογικές επεµβάσεις πρέπει επίσης να γίνονται σε συνεννόηση µε το ειδικό κέντρο, καθώς τα πρωτόκολλα που αφορούν τους ασθενείς µε συγγενείς καρδιοπάθειες είναι συχνά πολύ διαφορετικά από εκείνα που αφορούν τους ενήλικες µε επίκτητες καρδιοπάθειες», διευκρινίζει η δρ Αφροδίτη Τζίφα. 

Η πρόσβαση στο ειδικό κέντρο για συμβουλή ή επείγουσα αντιμετώπιση πρέπει να είναι εύκολη και διαρκής, και η συμβουλευτική να είναι ολοκληρωμένη. Πέραν των τυχόν υπολειπόµενων ανατομικών προβλημάτων που δύνανται να αντιμετωπιστούν διακαθετηριακά ή χειρουργικά, πρέπει να υπάρχει µια πολυδιάστατη αντιμετώπιση ακόμα και της ψυχολογίας του ασθενούς και της οικογένειάς του. Τέλος, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού ενηλίκων µε συγγενή καρδιοπάθεια αφορά σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, η συμβουλευτική για δυνατότητα τεκνοποίησης πρέπει να γίνεται στα ειδικά ιατρεία, το έμβρυο της καρδιοπαθούς μητέρας να ελέγχεται από Παιδοκαρδιολόγο και ο τοκετός να πραγματοποιείται σε μαιευτήριο όπου υπάρχει ομάδα Καρδιολόγων Συγγενών Καρδιοπαθειών όταν πρόκειται για κυήσεις υψηλού κινδύνου.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Τζίφα Αφροδίτη Καρδιολόγος, Διευθύντρια Κλινικής Παιδοκαρδιολογίας και Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων.

Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση και Τίτλοι Ειδικότητας

1. 1995: Πτυχίο Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών

2. 2000: Ολοκλήρωση ειδικότητας ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ στην Μεγάλη Βρετανία, Εισαγωγή ως Μέλος στο Βασιλικό Κολλέγιο Παιδιάτρων κατόπιν εξετάσεων (MRCPCH), London, UK, ανακηρύχθηκε σε Fellow το 2010

3. 2001: Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Παιδιατρικής Καρδιολογίας, University of London, Ιούνιος 2001

4. 2002: Eιδικότητα ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ, Aθήνα 

5. 2003-2008: Εξειδίκευση Παιδοκαρδιολογίας (Εγγεγραμμένη στο αρχείο εξειδικευμένων Παιδοκαρδιολόγων του Βρετανικού Ιατρικού Συλλόγου, GMC number 4357593). Η εξειδίκευση στην Παιδοκαρδιολογία διήρκησε 5 έτη και ήταν επιχορηγούμενη από το Κέντρο Μεταπτυχιακών Σπουδών Λονδίνου (London Deanery).

Ακαδημαϊκοί τίτλοι

• Honorary Senior Lecturer, King’s College Medical School, Guy’s & St Thomas’ Hospital, London (2019-)
• Visiting Lecturer, King’s College Medical School, Guy’s & St Thomas’ Hospital, London (2010-2013)
• Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής (Παίδων Αγ. Σοφία, 2013- σήμερα)
• Εργασιακή Εμπειρία – Ελλάδα
• Αυγ 2013 – σήμερα Διευθύντρια Κλινικής Παιδοκαρδιολογίας και Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων ΟΜΙΛΟΥ ΥΓΕΙΑ (Νοσοκομεία ΜΗΤΕΡΑ, ΥΓΕΙΑ, ΛΗΤΩ)
• Οκτ 2010 –  Aυγ 2013 Διευθύντρια Επεμβατικής Καρδιολογίας Συγγενών Καρδιοπαθειών Παιδοκαρδιολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ και  Honorary Consultant Paediatric Cardiologist, Guy’s & St Thomas’ Hospital, London

Μετά από 14χρονη παραμονή στο εξωτερικό επέστρεψε στην Ελλάδα τον Οκτ 2010 και αρχικώς διετέλεσε Διευθύντρια Επεμβατικής Καρδιολογίας Συγγενών Καρδιοπαθειών μεταξύ 2010-2013. Κατά την περίοδο αυτή ξεκίνησαν να πραγματοποιούνται σπάνιες σύμπλοκες διακαθετηριακές πράξεις σε παιδιά, όπως υβριδικές επεμβάσεις για το σύνδρομο υποπλαστικής αριστερής κοιλίας, καθώς και τοποθέτηση διακαθετηριακών βαλβίδων στην πνευμονική και την τριγλώχινα. Ταυτόχρονα αναπτύχθηκε το πρόγραμμα μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς για όλες τις ηλικιακές ομάδες από νεογνά μέχρι ενήλικες. Μαζί με την στελέχωση του μαγνητικού τομογράφου ξεκίνησε και το πρόγραμμα υβριδικών καθετηριασμών καρδιάς υπό μαγνητικό τομογράφο.

Από το 2013 τελεί καθήκοντα Διευθύντριας της Κλινικής Παιδοκαρδιολογίας και Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων. Κατά την περίοδο αυτή σημειώθηκε σημαντική αύξηση των προσερχομένων για εξετάσεις ασθενών στα εξωτερικά ιατρεία, όπου πλέον διενεργούνται περί τις 8000 εξετάσεις ετησίως. Με την ειδική εξειδίκευση στην καρδιοχειρουργική εντατική μονάδα και την 19χρονη εμπειρία της στον τομέα της περιεγχειρητικής φροντίδας ασθενών, στελέχωσε το τμήμα και εκπαίδευσε εσωτερικούς και εξωτερικούς ιατρούς πάνω στην διεγχειρητική και μετεγχειρητική φροντίδα ασθενών.

Τελευταίως ξεκίνησε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο King’s College, Λονδίνου ως Honorary Senior Lecturer. H συνεργασία αυτή προσβλέπει στην διατήρηση και ενίσχυση των ερευνητικών και εκπαιδευτικών ενδιαφερόντων της. 

Τα μελλοντικά της σχέδια εστιάζονται στην κλινική έρευνα στα πεδία της επεμβατικής καρδιολογίας και απεικόνισης καθώς και την διεπιστημονική συνεργασία σε ειδικά θέματα συγγενών καρδιοπαθειών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Εργασιακή Εμπειρία – Αλλοδαπή

• Aπρ 2010 – Σεπτ 2010: Διευθύντρια Παιδοκαρδιολογίας (Consultant Paediatric Cardiologist) και Κλινική Ερευνήτρια στην Επεμβατική Καρδιολογία υπό Μαγνητική Τομογραφία. Evelina Children’s Hospital, Guy’s & St Thomas’ Hospital, London
• Απρ 2008 – Απρ 2010 Κλινική Ερευνήτρια στην Επεμβατική Καρδιολογία υπό Μαγνητική Τομογραφία, Guy’s & St Thomas’ Hospital, London.
• 03/02/2003- 15/03/08  Ειδική Eπιμελήτρια (Α) Παιδοκαρδιολογίας και Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων (Specialist Registrar), Guy’s & St Thomas’ Hospital, London 
• 14/10/2005 – 30/4/2006 Κλινική Ερευνήτρια στην Επεμβατική Παιδοκαρδιολογία Boston Children’s Hospital, MA, USA
• 02/02/2002- 03/02/2003 Eπιμελήτρια Μονάδας Εντατικής Θεραπείας και Καρδιοχειρουργικής Μονάδας Παίδων/ Retrieval Fellow, South Thames Paediatric Retrieval Service, Guy’s & St Thomas’ Hospital, London
• 03/06/2001- 01/02/2002 Eπιμελήτρια Παιδοκαρδιολογίας Guy’s & St Thomas’ Hospital, London
• 02/04/2001 – 02/06/2001 Επιμελήτρια Καρδιοχειρουργικής Μονάδας Παίδων Royal Brompton Hospital, London
• 2/10/2000 – 01/04/2001 Eπιμελήτρια Παιδοκαρδιολογίας Royal Brompton Hospital, London
• 2/11/1999 – 1/10/2000 Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδοκαρδιολογίας, Αναπνευστικών Νοσημάτων & Καρδιοχειρουργικής Μονάδας Παίδων Royal Brompton Hospital, London
• 5/8/1999 – 1/11/1999 Ειδικευόμενη ιατρός Γενικής Παιδιατρικής Hammersmith Hospital, London
• 5/2/1999 – 4/8/1999 Ειδικευόμενη Ιατρός Γενικής Παιδιατρικής και Τμήματος Παιδιατρικών Επειγόντων και Ατυχημάτων, Royal London Hospital, UK
• 3/11/1998 – 4/2/1999 Ειδικευόμενη Ιατρός Υποειδικότητας Παιδογαστρεντερολογίας και Παιδοενδοκρινολογίας St. Bartholomew’s Hospital, London UK
• 5/8/1998 – 2/11/1998 Ειδικευόμενη Ιατρός Υποειδικότητας Παιδοχειρουργικής και Χειρουργικής Νεογνών, Royal London Hospital, UK
• 22/5/1998 – 4/8/1998 Ειδικευόμενη Ιατρός Κέντρου Αναφοράς Γενικής Παιδιατρικής και Νεογνών, Homerton Hospital, London, UK
• 1/5/1997 – 1/5/1998 Ειδικευόμενη Ιατρός Μονάδας Νεογνών και Γενικής Παιδιατρικής King George Hospital, Redbridge, Essex, UK
• 10/12/1996 – 30/3/1997 Ειδικευόμενη Ιατρός Γεν. Παιδιατρικής Queen Mary’s Hospital, Sidcup, Kent, UK

Υπηρεσία Υπαίθρου

• 25/11/1995 – 25/11/1996 Νομαρχιακό Νοσοκομείο Κω