Οι Άγιοι του Θεού ήταν άνθρωποι, όπως και εμείς. Όμως, διαφέρουμε στο ότι εκείνοι απαρνήθηκαν τον κόσμο δηλαδή το κοσμικό φρόνημα.  Αρνήθηκαν υλικά αγαθά, κοσμικές δόξες και τιμές. Αγωνίστηκαν και με θάρρος ομολόγησαν τον Χριστό.  Όπου χρειάστηκε επεσφράγισαν την ομολογία τους με το μαρτύριο.           

Ο Άγιος Αλέξανδρος ο εν Πύδνη είναι ένας από  αυτούς. Η Πύδνα είναι το παλαιό όνομα του σημερινού Κίτρους της Πιερίας.

Ο Άγιος κληρονόμησε από τους ευσεβείς προγόνους του την ευσέβεια και την αγάπη προς τον Χριστό. Η παράδοση λέγει ότι ήταν συγγενής του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλύτου. Στην δύσκολη εκείνη εποχή, για τους χριστιανούς, δίδασκε την αληθινή θρησκεία και την αποφυγή των θυσιών στα είδωλα. Η διδασκαλία του συνδυαζότανε από σημεία θαυμαστά και για τούτο τον λόγο πολλοί ειδωλολάτρες εγκατέλειπαν τα είδωλα και προσέρχονταν στον χριστιανισμό.

Η δράση αυτή του Αγίου ανησύχησε τους ειδωλολάτρες, οι οποίοι πήγαν στον Μαξιμιανό και τον πληροφόρησαν: «Γνώριζε βασιλιά ότι στην Πύδνα, τη χώρα, είναι αυθέντης ένας Χριστιανός ονομαζόμενος Αλέξανδρος, συγγενής του Δημητρίου, ο οποίος διδάσκει τους ανθρώπους να μην προσκυνούν τα είδωλα, αλλά να πιστεύουν τον εσταυρωμένο Χριστό,. Κάνει παράδοξα θαύματα με το Όνομα του Χριστού και κινδυνεύει να γυρίσει όλους τους ανθρώπους στην πίστη του Χριστού».

Οι πληροφορίες αυτές τάραξαν τον Μαξιμιανό και διέταξε ένα χιλίαρχο να φέρει μπροστά του τον Αλέξανδρο. Ο αυτοκράτωρ απευθύνθηκε στον Αλέξανδρο

στην αρχή με τρόπο γλυκό για να τον καλοπιάσει και στο τέλος τον απείλησε. Του είπε: «Ακούω πως είσαι αυθέντης και δούκας και σε βλέπω κόσμιο και εύτακτο, και νομίζω νουνεχής και φρόνιμος άνθρωπος. Θα έπρεπε, Αλέξανδρε, εσύ που είσαι τέτοιος, να βλέπεις εμάς τους βασιλείς και να μας μιμείσαι, όπως πιστεύουμε εμείς έτσι να πιστεύεις και εσύ και όχι να κηρύττεις εσύ άλλο Θεό νεότερο. Και δε φτάνει που πιστεύεις εσύ άλλο Θεό, αλλά διδάσκεις και το λαό να μη πιστεύουν τους αθάνατους Θεούς, αλλά το δικό σου Θεό. Λοιπόν, αν θέλεις τη σωτηρία σου, το καλό σου και την τιμή σου να έχεις, έλα τώρα να προσκυνήσεις μαζί με εμένα τους αθάνατους Θεούς και να κάνεις θυσία σ’ αυτούς. Αντίθετα, αν παρακούσεις και δεν κάνεις ό,τι εγώ σε συμβούλεψα, γνώριζε ότι πρόκειται να σε τιμωρήσω πολύ κι έπειτα να σου δώσω πικρό και επώδυνο θάνατο».

Φυσικά, ο Αλέξανδρος δεν φοβήθηκε και με θάρρος του απαντά: «Κράτιστε βασιλιά, γνώριζε καλά ότι εγώ από τους προγόνους και τους γονείς μου διδάχτηκα την αληθινή πίστη του Κυρίου μου Ιησού Χριστού και είμαι Χριστιανός, στρατιώτης και δούλος του Σωτήρος μου Ιησού Χριστού. Και όπως με βλέπεις βέβαια είμαι νουνεχής και φρόνιμος και σαν λογικός άνθρωπος δεν προτιμώ το σκοτάδι από το φως, αλλά έχω το μυαλό μου και γνωρίζω ότι ένας είναι ο αληθινός Θεός, ο Τριαδικός, ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα.. Τα δε είδωλα που θεοποιείτε εσείς και προσκυνείτε, αυτά είναι άψυχα, νεκρά, άλαλα και αναίσθητα. Μου λες ότι με μαγείες και με γοητείες εξαπατώ τους ανθρώπους. Εγώ δε γνωρίζω να κάνω μαγείες, αλλά επικαλούμαι το σωτήριο Όνομα του Χριστού μου και αυτό το Όνομα πραγματοποιεί τις θαυματουργίες. Και λοιπόν, εγώ, ως λογικός άνθρωπος που είμαι, βλέποντας τους ανθρώπους σαν τυφλούς και ανόητους να προσκυνούν τα μιαρά και ακάθαρτα είδωλα, τους διδάσκω, τους συμβουλεύω και τους παρακαλώ να γνωρίσουν και να στοχαστούν το σωστό να επιστρέψουν από την πλάνη αυτή που έχουν στα ακάθαρτα είδωλα και να πιστεύουν στην αληθινή πίστη του αληθινού Θεού, του Κυρίου μου Ιησού Χριστού. Όμοια παρακινώ, συμβουλεύω και ολόψυχα παρακαλώ και τη βασιλεία σου, κράτιστε βασιλιά, να συλλογισθείς και να γνωρίσεις ότι αυτά τα είδωλα, όπου αφρόνως θεοποιείτε και προσκυνείτε εσείς, είναι ξύλα άψυχα, νεκρά και αναίσθητα και, ως λογικός που είσαι, σκέψου καλά και μη γίνεσαι αίτιος της απώλειας τόσου αναρίθμητου λαού». Αυτά και πολλά άλλα είπε ο Άγιος που έκαναν τον αυτοκράτορα να θαυμάσει την αφοβία του. Διέταξε να κλειστεί σε φυλακή και για τρεις ημέρες να του στερήσουν νερό και τροφή.

Την τέταρτη ημέρα ο Άγιος με μεγαλύτερο θάρρος επαναλαμβάνει τα ίδια και παρόμοια λόγια στον αυτοκράτορα. Θαυμάζουν όλοι την γενναιότητα του Αγίου αλλά, παρά ταύτα,  βασανίζεται και κλίνεται πάλι φυλακή.

Μετά από πέντε ημέρες οδηγείται πάλι στον αυτοκράτορα όπου και πάλι ομολογεί την ακλόνητη και αμετακίνητη πίστη του στον Χριστό. Σε απάντηση των παροτρύνσεων των ειδωλολατρών να θυσιάσει στα είδωλα ανατρέπει την τράπεζα των σπονδών. Δεν υπάρχει άλλη λύση για τον αυτοκράτορα: διατάζει τον αποκεφαλισμό του Αγίου.

Ο Άγιος έπλυνε τα χέρια του, και προσευχήθηκε στον Θεό για να τον ευχαριστήσει για την τιμή με την οποία τον αξιώνει. Ο δήμιος μένει εμβρόντητος από οπτασία που βλέπει αλλά εκτελεί την διαταγή. Ο αυτοκράτορας, μετά τον αποκεφαλισμό, βλέπει τέσσερεις αγγέλους να παραλαμβάνουν την ψυχή του Αγίου και παραδίδει το ιερό σώμα του Αγίου στους Χριστιανούς, οι οποίοι το ενταφίασαν με τις πρέπουσες τιμές. Ο Θεός αντάμειψε τον Άγιο με τη δωρεά της θαυματουργίας.            

Η μνήμη του Αγίου Αλεξάνδρου εορτάζεται στις 14 Μαρτίου, ημέρα του μαρτυρίου του, αλλά μετατίθεται λόγω της Μ. Τεσσαρακοστής. Στην Πιερία, όπου ανήκει η Πύδνα, η μνήμη του εορτάζεται τη δεύτερη Κυριακή των Νηστειών.

Απολυτίκιον.

Θείου Πνεύματος, την πανοπλίαν, διά πίστεως, ενδεδυμένος, εν αθλήσει διαπρέπεις Αλέξανδρε∙ και εν τη Πύδνη τελέσας τον δρόμον σου, μαρτυρικής ηξιώθης λαμπρότητος. Μάρτυς ένδοξε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός