Οι ραγδαίες αλλαγές της τελευταίας 15ετίας μας προετοίμαζαν γι’ αυτά που ήδη συμβαίνουν και για τα υπόλοιπα που ήδη έχουν δρομολογηθεί, άσχετα με το εάν κάποιοι από εμάς ξεχωρίζουν τα σημάδια ή όχι. Η αλλαγή του οικονομικού μοντέλου και η μετάβαση σε μια ραγδαία εδραιούμενη  ψηφιακή οικονομία, οι αντίστοιχες νομοθετικές εξελίξεις που την υποστηρίζουν, την εναρμονίζουν με τις καθημερινές δραστηριότητές μας και τελικά την «επιβάλουν», η δραματική κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της, το κύμα μετανάστευσης απ’ το «φτωχό» και δοκιμαζόμενο νότο στον «πλούσιο» βορά και οι πολιτιστικές και πολιτισμικές επιπτώσεις του, είναι μόνο μερικά από τα άμεσα ορατά σημάδια αυτής της αλλαγής.

Αλλά η πρόθεσή μου δεν είναι να κάνω μια κοινωνικού χαρακτήρα ανάλυση. Η πρόθεσή μου είναι να καταστήσω σαφή κάποια κρίσιμα χαρακτηριστικά της εποχής μας, τα οποία θα πρέπει κατ’ αρχήν να κατανοήσουμε πλήρως, να τα εκμεταλλευτούμε και να τα  αξιοποιήσουμε ταχύτατα, προκειμένου να μετασχηματιστούμε με επιτυχία και να συνεχίσουμε να αναπτυσσόμαστε. 

Οι ορατές αλλαγές αυτής της ψηφιακής εποχής έχουν κατ’ αρχάς να κάνουν με όλα τα είδη των χρηματοοικονομικών αγορών, χρηματαγορές, κεφαλαιαγορές, αγορές  συναλλάγματος, τραπεζικές και ασφαλιστικές αγορές κ.λπ. 

Σκεφτείτε, επί παραδείγματι, ότι ήδη η συντριπτική πλειοψηφία των συναλλαγών στις αγορές συναλλάγματος γίνεται ψηφιακά, με χρήση αλγόριθμων και ότι στις παγκόσμιες αγορές συναλλάγματος αλλάζουν χέρια καθημερινά, με πράξεις όψεως, προθεσμίας και διατραπεζικής ανταλλαγής, μέσω του συστήματος SWIFT, περισσότερα από 1,5 τρις US$! Σκεφτείτε ότι μεταξύ των δέκα μεγαλυτέρων τραπεζών της Ευρώπης βρίσκεται ήδη εδώ και χρόνια μια e-bank! Δηλαδή μία ψηφιακή τράπεζα που δεν έχει πουθενά κανένα κατάστημα, αλλά διενεργεί όλες τις τραπεζικές εργασίες (καταθέσεις, δάνεια κ.λπ.) ψηφιακά! Σκεφθείτε ότι σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα της LIMRA το 50% περίπου των πελατών αγοράζει προϊόντα του κλάδου ζωής, χρησιμοποιώντας ψηφιακά μέσα (on line και μέσω e-mail)! Και αυτά είναι μόνο τρία παραδείγματα!

Όλα αυτά προϋποθέτουν αγορές με πλήρη νομική και νομοθετική κάλυψη, άριστη εποπτική υποστήριξη, τέλεια οργανωμένες και μηχανογραφικά υποστηριζόμενες επιχειρήσεις, εδραιωμένη τεχνογνωσία του επαγγελματικού αντικειμένου, άριστα εκπαιδευμένο στελεχιακό δυναμικό, αλλά και αντίστοιχα ενημερωμένους πελάτες. 

Στην Ελλάδα οι εξελίξεις επίσης τρέχουν. Η ασφαλιστική και τραπεζική νομοθεσία προσαρμόζεται ραγδαία (ν.4364/2016, GDPR, IDD, επερχόμενο Solvency III, due diligence, AML, ν.4514/2018, Basel II και επερχόμενη Basel III, MiFID II & MiFIR και επερχόμενο MiFID III κ.λπ.). Η εποπτεία, με την καθοδήγηση των κεντρικών εποπτικών φορέων της Ε.Ε., εκσυγχρονίζεται, οι πρώτες e-banks κάνουν μέχρι το τέλος του 2018 την εμφάνισή τους, η  ψηφιακή προστασία και εργασία εδραιώνεται.

Είναι δυνατόν σήμερα να προβληματιζόμαστε ακόμα για θέματα όπως η αύξηση των ασφαλίστρων ως ποσοστού επί του ΑΕΠ ή η αύξηση των καταθέσεων και των χορηγήσεων; Είναι δυνατόν να μην έχουμε εμπεδώσει ακόμα και να μην χρησιμοποιούμε πλήρως, αυτά που εδώ και χρόνια έχουμε διδαχτεί από φορείς όπως η LIMRA, το LOMA, το CII, o Eficert, το CFA; Είναι δυνατόν να μην χρησιμοποιούμε πλήρως τη νέα τεχνολογία, είναι δυνατόν εκπαιδευτικά να τη χρησιμοποιούμε μόνο για κάποια υποτυπώδη e-learning, που αφορούν μόνο τις πιστοποιήσεις και τις επαναπιστοποιήσεις και αυτά να μεταφέρουν μόνο ένα περιορισμένο όγκο γνώσεων και να είναι ελλιπή; Είναι δυνατόν να μην αξιοποιούμε πλήρως όλες τις ήδη υπάρχουσες πηγές γνώσεων και ενημέρωσης (όπως εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς φορείς, πανεπιστήμια, πληροφόρηση από επίσημους επαγγελματικούς και εκπαιδευτικούς φορείς της Ε.Ε., στελέχη και επιστήμονες με υψηλή τεχνογνωσία), προκειμένου να εκσυγχρονιστούμε και να ενημερωθούμε για τις εξελίξεις; Είναι δυνατόν να μην αλλάζουμε και να μην εκσυγχρονίζουμε τη δομή των εργασιακών και λειτουργικών μας μοντέλων;  Πιστεύετε ότι μόνο η (κακώς εννοούμενη) οικονομία αρκεί για την ανάπτυξη;

Θα είχε ενδιαφέρον να ξαναδιαβάζαμε σήμερα το Brave New World, (ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος, κατά την Ελληνική μετάφραση) του Aldous Huxley (1894-1963). Η πραγματικότητα ξεπερνά τη φαντασία ή μήπως η φαντασία γεννάει την πραγματικότητα;