Αποκλειστική συνέντευξη στο NEXTDEAL του Θεοκλή Ζαούτη, καθηγητή Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, μέλους της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων

Νέα αρνητικά ρεκόρ κατέγραψε την τελευταία εβδομάδα ο κορονοϊός, αφού τα κρούσματα ξεπέρασαν τα 2.000, οι νοσηλευόμενοι τους 1.300, οι διασωληνωμένοι τους 135 και οι θάνατοι τους 46, ασκώντας ασφυκτική πίεση στα δημόσια νοσοκομεία. Οι περισσότερες Περιφερειακές Ενότητες αλλάζουν ραγδαία επίπεδο Συναγερμού, γεγονός που προκαλεί την έντονη ανησυχία των λοιμωξιολόγων. Με αλλεπάλληλες συσκέψεις προσπαθούν να βρουν τα ιδανικά μέτρα που θα ανακόψουν την ανοδική πορεία της πανδημίας, μιας και βρισκόμαστε στα πρόθυρα του χειμώνα. Τα μέτρα δεν φαίνεται να αποδίδουν, αφού σημαντική μερίδα πολιτών δυστυχώς δεν έχει ακόμη συνειδητοποιήσει τον κίνδυνο και συνεχίζει να γλεντά αδιάφορη χωρίς μάσκες και αποστάσεις. Ήδη στα μέτρα που ξεκίνησαν την προηγούμενη εβδομάδα προστίθενται και άλλα -ακόμη πιο αυστηρά- που θα εφαρμοστούν από αύριο.

Το NEXTDEAL ζήτησε την άποψη του μέλους της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Θεοκλή Ζαούτη (καθηγητή Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, διευθυντή του Τμήματος Λοιμωδών Νοσημάτων στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας και επιστημονικού διευθυντή του Κέντρου Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων - CLEO). Ο κ. Ζαούτης -από τις ΗΠΑ όπου βρίσκεται αυτές τις μέρες- μας επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι εάν εξαρχής τηρούσαμε τα μέτρα όλοι μας, η κατάσταση θα ήταν ελεγχόμενη, ενώ είναι πολύ πιθανό αν δεν αποδώσουν και τα νέα μέτρα να φθάσουμε σε πολύ υψηλό αριθμό κρουσμάτων με ότι αυτό συνεπάγεται.

Αναλυτικά η συνέντευξη του κ. Ζαούτη έχει ως εξής:

• Το τελευταίο διάστημα έχουμε μια επιθετική αύξηση του κορονοϊού, μέχρι που περιμένουμε να φθάσει αυτή η κατάσταση;

Αυτήν την περίοδο όλα τα κράτη αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα, επειδή με την αλλαγή του καιρού περνάμε περισσότερο χρόνο σε κλειστούς χώρους. Είναι δύσκολο να κάνουμε προβλέψεις, αλλά αν δεν δούμε κάποια ισορροπία με την καλύτερη εφαρμογή των μέτρων από τους πολίτες, τότε μπορεί να φθάσει στα όρια που βλέπουμε σε άλλα κράτη. Επί παραδείγματι η Ελβετία που έχει ένα πληθυσμό 8,5 εκ. προχθές είχε 6.000 κρούσματα. Έτσι και εδώ μπορεί να φθάσει πάρα πολύ ψηλά ο αριθμός των κρουσμάτων, είναι πολύ πιθανό να αγγίξει και τα 6.000, ωστόσο πιστεύω ότι τα μέτρα που θα εφαρμοστούν τις επόμενες μέρες θα αποδώσουν και θα ισορροπήσει η καμπύλη. Ήδη τα αυστηρά μέτρα που λάβαμε πριν δύο εβδομάδες στην Καστοριά και την Κοζάνη έχουν αποδώσει και έχει ισορροπήσει η καμπύλη.

• Κύριε καθηγητά υπάρχει τελικά λύση ή θα μετράμε συνεχώς θύματα, για πόσο χρόνο θα κυκλοφορούμε με μάσκα και αποστάσεις;

Θεωρώ πως για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα θα ζούμε με τον κορονοϊό, όπως ζούμε με τη γρίπη. Ακόμα και το εμβόλιο να έρθει -όποτε έρθει- δεν θα είναι η τελική λύση, γιατί κανένα εμβόλιο δεν είναι 100% αποτελεσματικό. Άλλωστε πρέπει να σκεφθούμε το πόσο δύσκολο είναι να εμβολιαστεί όλος ο κόσμος -και γενικότερα ο πλανήτης- καθώς και όλα αυτά που πρέπει να γίνουν προς την κατεύθυνση αυτή. Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου και η διάρκεια της ανοσίας που θα αναπτύσσει, θα κρίνει αν μπορούμε με τον εμβολιασμό να προστατεύσουμε τους ηλικιωμένους και τις ευπαθείς ομάδες μιας και αυτή έχουν την μεγαλύτερη θνητότητα, όπως συμβαίνει και με τη γρίπη. Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, τα πρώτα αποτελέσματα για κάποιο από τα εμβόλια θα τα έχουμε μέχρι το Δεκέμβριο. Τότε θα κριθεί και πότε θα είναι διαθέσιμο στη χώρα μας.

• Πόσο δύσκολος αναμένεται ο χειμώνας;

Είναι ξεκάθαρο πως η μετάδοση στους εξωτερικούς χώρους είναι πολύ χαμηλότερη σε σχέση με τους εσωτερικούς. Αυτό είναι ένας λόγος που το καλοκαίρι ήταν ελεγχόμενη η πανδημία. Ήταν επιτυχία που είχαμε τον τουρισμό και κρατήσαμε τα κρούσματα σε 200 καθημερινά. Όμως ο φετινός χειμώνας θα είναι πολύ δύσκολος, επειδή θα είμαστε σε κλειστούς χώρους και επειδή εκεί αναπτύσσονται και άλλοι αναπνευστικοί ιοί.

• Ποιοι παράγοντες θα κρίνουν ένα επόμενο lockdown;

Ο βασικός παράγοντας είναι το πόσο αντέχει το σύστημα υγείας, ώστε να μη χαθούν οι ζωές που μπορούμε να σώσουμε με τα υπάρχοντα φάρμακα. Ο δεύτερος παράγοντας είναι ο αριθμός των κρουσμάτων, των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των διασωληνομένων. Νομίζω όμως ότι με τα νέα έκτακτα μέτρα θα μειωθεί. Αυτή τη στιγμή σε κάποιες περιοχές ήδη έχουν περιοριστεί οι διαθέσιμες ΜΕθ, ωστόσο αυτό δεν ισχύει σε όλη τη χώρα. Αν βέβαια συνεχίσουμε να βλέπουμε μια επιθετική τάση του κορονοϊού και φθάσουμε τους αριθμούς που βλέπουμε σε κάποια άλλα κράτη, τότε σίγουρα δεν θα αντέξει το σύστημα υγείας.

• Υπάρχει αυτή τη στιγμή χώρα που να έχει καταφέρει να ελέγξει την πανδημία;

Πάρα πολλά κράτη έχουν καταφέρει να την ελέγξουν, όπως κάναμε άλλωστε και εμείς στο πρώτο κύμα. Είναι όμως πάρα πολύ δύσκολο για κάποιο κράτος να επανέλθει σε μια κανονικότητα χωρίς να έχει κρούσματα. Ο ιός δεν εξαφανίζεται, όλα τα κράτη από τη στιγμή που επιστρέφουν στην κανονικότητα έχουν κρούσματα.

• Υπάρχει η εντύπωση ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι τώρα δεν έχουν αποδώσει. Ποια είναι η άποψη σας και τι προτείνετε;

Τοπικά αποδίδουν. Με τα μέτρα που εφαρμόστηκαν σε κόκκινες ζώνες βλέπουμε ότι η καμπύλη αρχίζει να ισορροπεί. Βλέπουμε ανάπτυξη του κορονοϊού σε κάποια άλλα μέρη που δεν είχαν φθάσει στην κόκκινη ζώνη. Ωστόσο εάν εξαρχής τηρούσαμε τα μέτρα όλοι μας δεν θα χρειάζονταν να φθάσουμε ως εδώ, η κατάσταση θα ήταν ελεγχόμενη. Ο έλεγχος θεωρητικά είναι απλός: απόσταση και μάσκα. Από τη στιγμή όμως που δεν τα τηρούμε τότε θα πρέπει να επιβληθεί η αποφυγή συνωστισμού.

• Έχουμε παρατηρήσει μεταδοτικότητα του ιού στα σχολεία, μήπως τελικά δεν έπρεπε να ανοίξουν;

Το μεγαλύτερο ποσοστό κρουσμάτων δεν είναι στα παιδιά, ούτε και στα σχολεία. Στα σχολεία εκείνοι που έχουν νοσήσει είναι οι εκπαιδευτικοί. Δεν υπάρχουν όμως ακόμα οι ενδείξεις που να μας υποδεικνύουν ότι πρέπει να κλείσουν, γιατί τα σχολεία είναι σημαντικό κομμάτι της παιδείας και της ψυχολογικής υγείας των παιδιών μας. Άλλωστε αυτή τη στιγμή κανένα κράτος που έχει κάνει lockdown δεν έχει κλείσει τα σχολεία.