"Ψυχορραγεί" ο ΟΑΕΕ, αναζητώντας πρόσθετους πόρους με δεδομένο ότι μειώνεται περαιτέρω η κρατική χρηματοδότηση κατά 220 εκ. ευρώ σε σχέση με τη φετινή χρονιά. Το έλλειμμα του ταμείου των ελεύθερων επαγγελματιών, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2016 που εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο του ταμείου, αναμένεται να εκτοξευθεί στα 807 εκατ. ευρώ. Η διοίκηση του ΟΑΕΕ το χαρακτηρίζει μη διαχειρίσιμο και ζητεί επιπλέον χρηματοδότηση με το ποσό που αντιστοιχεί στο τέλος επιτηδεύματος και εισπράττεται μέσω TAXIS.

Χαρακτηριστικό της δεινής κατάστασης είναι ότι για έχει χρήματα το ΟΑΕΕ να πληρώνει τις συντάξεις κάθε μήνα, δεν εξοφλεί τον ΕΟΠΠΥ με αποτέλεσμα η οφειλή να ξεπερνά τα 700 εκ ευρώ.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία τα συνολικά έσοδα του ΟΑΕΕ το 2016 θα ανέλθουν στα 4,018 δισ. ευρώ ενώ οι δαπάνες θα εκτιναχθούν στα 4,825 δισ. Ευρώ με δεδομένο ότι ένας στου δύο επαγγελματίες δεν πληρώνει εισφορές και η κατάσταση στην αγορά δεν ευνοεί την ενίσχυση των εσόδων.

Το σχέδιο για τη σωτηρία του ΟΑΕΕ προβλέπει περικοπές συντάξεων καθώς και καταβολή εισφορών με βάση το εισόδημα.

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης στοχοποιούνται οι 170.000 συνταξιούχοι του πρώην ΤΕΒΕ οι οποίοι εισπράττουν έξτρα μπόνους ύψους 220 ευρώ στις συντάξεις τους με αποτέλεσμα το ποσοστό αναπλήρωσης επί του εισοδήματος να ξεπερνά το 140%. Στελέχη των ταμείων εκτιμούν ότι η περικοπή του μπόνους θα ενισχύσει τον ΟΑΕΕ με 200 εκ. ετησίως.

Παράλληλα μελετώνται σενάρια για το νέο τρόπο καταβολής εισφορών καθώς υπάρχει η μνημονιακή δέσμευση το ύψος των εισφορών να υπολογίζεται με βάση το πραγματικό εισόδημα του επαγγελματία. Αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι θα πάρουν μια ανάσα καθώς θα πληρώνουν λιγότερα αλλά θα περιμένουν και μικρότερη σύνταξη στο τέλος του ασφαλιστικού τους βίου.

Σήμερα στον ΟΑΕΕ υπάρχουν 14 διαφορετικές ασφαλιστικές κατηγορίες οι οποίες θα περιοριστούν σε τρείς – τέσσερις το πολύ. Όπως είναι φυσικό, οι περισσότεροι ασφαλισμένοι θα προσπαθήσουν να ενταχθούν στη χαμηλότερη κατηγορία, συρρικνώνοντας ακόμα περισσότερο τα έσοδα του ΟΑΕΕ.

Επιπλέον, το ακανθώδες πρόβλημα είναι πως θα ελεγχθεί αν δηλώνεται το πραγματικό εισόδημα αφού σχεδόν οι 7 στους 10 δηλώνουν (εμφανίζουν) εισόδημα μέχρι 10.000 ευρώ.

Για να προστατευτεί το ταμείο από την κατάρρευση, εξετάζεται η καθιέρωση κατώτατου υποχρεωτικού ποσού ασφαλιστικής κάλυψης στο ύψος των 150 ως 200 ευρώ τον μήνα. Αυτή η ελάχιστη εισφορά θα παρέχει στους ασφαλισμένους πλήρη κάλυψη (συνταξιοδοτική και περίθαλψη) και από εκεί και πάνω θα επιλέγουν τι θέλουν να πληρώσουν ανάλογα με το εισόδημά τους.

Στο πλαίσιο του εθνικού διαλόγου για το ασφαλιστικό, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Βασίλης Κορκίδης κατέθεσε την πρόταση του για κεφαλαιοποίηση των οφειλών προκειμένου να διασωθεί ο ΟΑΕΕ ενώ προτείνει ως εναλλακτική λύση για τους νέους την ασφάλισή τους σε επαγγελματικό ταμείο. Ειδικότερα σύμφωνα με την πρόταση της ΕΣΕΕ:

• Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θα αρχίσουν την επαγγελματική τους ενασχόληση από την 1/1/2016 και μετά έχουν τις παρακάτω επιλογές:
  • Σε περίπτωση που επιλεγεί η ενοποίηση ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και ΟΑΕΕ, να δύναται να ασφαλίζονται είτε στον κλάδο ασφάλισης των αυτοαπασχολουμένων είτε στον κλάδο ασφάλισης των μισθωτών.
  • Να δύνανται, εντός 24 μηνών, μετά την έναρξη του επαγγελματικού τους βίου και υπό την προϋπόθεση της άμεσης ασφάλισής τους στο δημόσιο κλάδο υγείας (ΕΟΠΥΥ):
    • να ασφαλιστούν στον κλάδο σύνταξης των μισθωτών ή
    • να ασφαλιστούν στον κλάδο ασφάλισης των αυτοαπασχολουμένων ή
    • να ασφαλιστούν σε επαγγελματικό ταμείο

(Το καθεστώς αυτό ισχύει σε αρκετά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στην Ευρώπη π.χ Γερμανία και έχει συμβάλει στην εκκίνηση του επαγγελματικού βίου)

ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΟΑΕΕ ΜΕ ΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΟΦΕΙΛΩΝ

Η ΕΣΕΕ προτείνει να διατηρηθούν οι διατάξεις που αφορούν στην «πραγματική» κεφαλαιοποίηση των μέχρι σήμερα - ληξιπρόθεσμων οφειλών των ασφαλισμένων για οφειλές άνω των 20.000 €. Η κεφαλαιοποίηση να συνεχίζει να περιλαμβάνει όλες τις οφειλές σε ενιαίο κεφάλαιο, καθώς επίσης τις κάθε είδους προσαυξήσεις, πρόσθετα τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις. Από της κεφαλαιοποίησης και εφεξής, το ενιαίο κεφάλαιο θα επιβαρύνεται με ένα στοιχειώδες και τυπικό επιτόκιο ύψους 1% ετησίως. Εξυπακούεται η δυνατότητα άμεσης ένταξης στις υπάρχουσες ρυθμίσεις και για τις οφειλές κάτω των 20.000 €, με αναλογικές εκπτώσεις στο ύψος των προσαυξήσεων σε σχέση με τον χρόνο και τον όγκο κάλυψης των οφειλών.

Κατά την συνταξιοδότηση, μετατροπή της κεφαλαιοποιημένης οφειλής σε ασφαλιστικό χρόνο με τελική επιλογή εξαγοράς ή μειωμένης σύνταξης εκ μέρους του ασφαλισμένου, η οποία δεν δημιουργεί ταμειακό έλλειμμα και ανάγκη επιπρόσθετης περικοπής συντάξεων. Η πρόταση στηρίζεται επάνω στην αρχή ότι ο ασφαλισμένος, ως συνταξιούχος, θα εισπράξει τελικά την αναλογία αυτών που έχει δώσει προς τον ΟΑΕΕ και αυτό που οφείλει θα συνυπολογιστεί στο τελικό ύψος της σύνταξης που θα του δοθεί. Όπως είναι αυτονόητο, εάν ένας ασφαλισμένος επιθυμεί να εξοφλήσει νωρίτερα από την σύνταξη την κεφαλαιοποιημένη οφειλή του, θα πρέπει να διατηρεί το σχετικό δικαίωμα.

Υποχρέωση άμεσης επανέναρξης καταβολής τρεχουσών εισφορών από τους οφειλέτες που κάνουν χρήση της κεφαλαιοποίησης, με παροχή δικαιώματος για ελεύθερη επιλογή ασφαλιστικής κλάσης σε αυτούς. Για τους ενταχθέντες σε ευνοϊκό καθεστώς ρύθμισης οφειλών, θα πρέπει να παρέχεται προστασία έναντι των διώξεων (πάγωμα διώξεων) και η μη ένταξή τους στο Κ.Ε.Α.Ο.