Σύμφωνα με τον John Fines τα παιδιά πρέπει να μελετούν την ιστορία όπως οι ιστορικοί γιατί η καλή μάθηση είναι πάντα η ενεργητική μάθηση που οδηγεί στην κατανόηση. Το παιδί μαθαίνει να ακονίζει το μυαλό του και να λύνει προβλήματα που προκύπτουν από τις μαρτυρίες, τις πηγές, να αποκτά μια αίσθηση της πραγματικότητας. Το υλικό που δίνεται από δεύτερο χέρι δεν μπορεί να προκαλέσει πραγματικά τα συναισθήματα, τη φαντασία ή ακόμα και την αφοσίωσή μας.

Σύμφωνα με τη θεωρία του Piaget, η ιστορική γνώση δομείται εξελικτικά και δεν αποτελεί απλά και μόνο απόρροια εναρμονισμένων διαδικασιών μετάδοσης γνώσης. Ένας από τους έμμεσους στόχους της ιστορίας είναι να βοηθήσει τα παιδιά να κατανοήσουν την έννοια του χρόνου. Η έννοια του χρόνου είναι πολύπλοκη και δύσκολα οικοδομείται. Σύμφωνα με τις θεωρίες γνωστικής ανάπτυξης η έννοια του χρόνου θεμελιώνεται μετά από τα 7 χρόνια. Πολλές φορές τα μουσεία ακολουθούν μια χρονολογική σειρά στην παρουσίαση των συλλογών τους χωρίς όμως να λαμβάνουν υπόψη πάντα τις ανάγκες και τις δυνατότητες των επισκεπτών και κυρίως των παιδιών. Με άλλα λόγια η χρονολογική παράταξη των εκθεμάτων και ειδικά σε ιστορικά μουσεία δεν εγγυάται την κατανόηση του εκθέματος σε σχέση με το χρόνο δημιουργίας ή λειτουργίας του. Η μέτρηση του χρόνου με αιώνες, ή με χρονολόγηση π. Χ και μ. Χ , συχνά συνοδεύουν τις επεξηγηματικές ταμπέλες των εκθεμάτων. Οι πρακτικές αυτές σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν εργαλείο για τα παιδιά. ΄Ενας μεγάλος ενιαίος χρονολογικός πίνακας με λόγο, εικόνα και χρονολογίες μέσα στα μουσεία πάντα βοηθάει στην ταξινόμηση και  κατανόηση του ιστορικού χρόνου.

Τα παιδιά, πράγματι από το νηπιαγωγείο ακόμα φαίνεται να ενδιαφέρονται για τη μέθοδο που εφαρμόζουν οι Ιστορικοί. Μπορούν να θέτουν το πρόβλημα και να ψάχνουν να βρουν λύσεις μέσα από τα εκθέματα. Π.χ. τι παπούτσια φορούσαν οι ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης;
Τα παιδιά χρησιμοποιώντας χαρτί, μολύβι, ξυλομπογιές, έντυπα κ.ά. μπορούν να συλλέξουν στοιχεία. Τα στοιχεία αναλύονται και βγαίνουν συμπεράσματα, για παράδειγμα πώς ήταν η καθημερινή ζωή, πώς ζούσαν οι άνθρωποι, τι έκαναν και τι πίστευαν σε προηγούμενες ιστορικές περιόδους.

Ας πάμε με τα παιδιά στο μουσείο και ας ανακαλύψουμε στιγμές της ιστορίας που αποτυπώνονται πάνω σε αντικείμενα. Ας παρατηρήσουμε, ας συγκρίνουμε, ας κατανοήσουμε τα δεδομένα της ιστορίας που τα μουσεία εκθέτουν και ας ενθαρρύνουμε τα παιδιά να φτάσουν ακόμα και σε  ελλιπή συμπεράσματα – ίσως και λανθασμένα. Αυτό που έχει σημασία είναι η διαδικασία της έρευνας και όχι μόνο η σωστή απάντηση, η αξιοποίηση του μουσείου ως πεδίο δράσης και ανακάλυψης της γνώσης και όχι ως εκθετηρίου που παρέχει στεγνές ιστορικές γνώσεις.
Στα Μουσεία όλοι έχουν τη δυνατότητα να μελετήσουν ιστορικά θέματα της δικιάς τους επιλογής μέσα από τις συλλογές και τα εκθέματα και να προχωρήσουν με το δικό τους ρυθμό χωρίς φόβο αποτυχίας. Άλλωστε ιστορικά θέματα δεν αποτελούν μόνο οι χρονολογίες, τα γεγονότα ή τα πρόσωπα αλλά και η καθημερινή ζωή σε όλα τις εκφάνσεις της.


*Ζαμπέλ Μουρατιάν, Εκπαιδευτικός – Mουσειολόγος

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

Κάντε click εδώ: www.psgg.gr και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

Νηπιαγωγείο και Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]