Σημαντικό ερώτημα: Τα εκφράζουμε ή τα κρύβουμε; Έχει μάθει το σώμα μας να μιλάει ή πνίγει ό,τι αισθάνεται στο όνομα διαφόρων κοινωνικών επιβολών η οικογενειακών καταπιέσεων; Ποιος οφείλει να μας διδάξει την αξία του συναισθηματικού μας κόσμου και πώς; Πώς θα βοηθήσουμε τα παιδιά μας να αποκτήσουν ικανότητες και δεξιότητες απαραίτητες για να επιβιώσουν σήμερα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον;


Για να έχουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα θα πρέπει οι ίδιοι να μπούμε στη θέση των παιδιών μας και να ανταποκριθούμε ανάλογα. Αυτό ονομάζεται ενσυναίσθηση. Με ποιον τρόπο όμως οικοδομείται η ενσυναίσθηση;

• Πρωταρχική σημασία οφείλουμε να δώσουμε στην κατανόηση και επίγνωση των δικών μας συναισθημάτων για να μπορέσουμε στη συνέχεια να κατανοήσουμε και των παιδιών μας. Επίγνωση σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε ένα συναίσθημα όταν το βιώνουμε και μπορούμε να το ονομάσουμε.
• Αποδεχόμαστε αυτό που νιώθουμε χωρίς ωστόσο να είμαστε υπερβολικά εκδηλωτικοί (κάνω κάτι που δεν ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία μου και φαίνεται προσποιητό) ούτε όμως και να χάνουμε τον έλεγχο (κάνω πράγματα που αργότερα μετανιώνω).
• Από την άλλη, είναι σκόπιμο να αντιμετωπίσουμε την απώλεια ελέγχου αρνητικών συναισθημάτων (πχ θυμός, ζήλια, θλίψη) έχοντας κατά νου ότι δεν ωφελεί να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Αν υποκρινόμαστε πως αντιμετωπίζουμε άψογα όλες τις καταστάσεις, σε ανύποπτο χρόνο τα παιδιά θα γίνουν μάρτυρες μιας χειρότερης που θα μας διαψεύσει δέκα φορές περισσότερο. Σκοπός είναι να μάθουμε να χειριζόμαστε το αρνητικό συναίσθημα με μη προσβλητικό και καταπιεστικό για τους άλλους τρόπο. Αν δεν υπάρξουμε εμείς το πρότυπο για τα παιδιά πώς θα μάθουν να συμπεριφέρονται ανάλογα και τα ίδια;
• Πρέπει να θυμόμαστε πως ο θυμός μας απέναντι στο παιδί είναι κάτι απόλυτα θεμιτό και φυσιολογικό, αρκεί βέβαια να έχει αιτία και να τον εκφράζουμε με τρόπο που δεν είναι καταστροφικός για τη σχέση μας: αποφεύγουμε το σαρκασμό, την περιφρόνηση, τα υποτιμητικά και ταπεινωτικά σχόλια, τις απειλές, το ξύλο. Επικεντρωνόμαστε στις ενέργειες και όχι στο χαρακτήρα και εξηγούμε πώς μας επηρεάζουν οι πράξεις του.
• Αν μπορούμε να ελέγξουμε τον θυμό μας επιδιώκουμε διάλογο: εξηγούμε τι σκεφτόμαστε και πώς νιώθουμε. Αν πάλι υπάρχει κίνδυνος να πληγώσουμε σωματικά ή ψυχολογικά το παιδί, είναι προτιμότερο να αποσυρθούμε για να ηρεμήσουμε και έπειτα να το συζητήσουμε.
• Ακόμα κι αν ξεφύγουμε από τα όρια ας μην ξεχνάμε τη θεραπευτική δύναμη της συγγνώμης, αποτελώντας έτσι παράδειγμα για το πώς να χειρίζονται τις τύψεις ή τη λύπη τους.

Όταν επιδιώκουμε να κατανοήσουμε τις εμπειρίες των παιδιών μας τα βοηθάμε να εκφραστούν, να βάλουν όρια, να βρουν μόνα τους λύσεις στα προβλήματά τους. Όταν αποφεύγουμε τις επικρίσεις μάς αφήνουν να μπούμε στον κόσμο τους, μοιράζονται τις σκέψεις τους, εκφράζουν τη γνώμη τους, μας εμπιστεύονται και νιώθουν ότι μπορούν να στηριχτούν πάνω μας.


Όπως η καρδιά μεταφέρει το αίμα σε όλο μας το σώμα, με τον ίδιο τρόπο η «έξυπνη καρδιά» φιλτράρει τα συναισθήματα και μπορεί να τα μεταφέρει στους άλλους με χιλιάδες τρόπους. Άσκηση, ενημέρωση και φροντίδα θέλουν και οι δύο. Η σωματική με την ψυχική υγεία είναι αλληλένδετες!


* Κατερίνα Χαχάλη, Νηπιαγωγός

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

Κάντε click εδώ: www.psgg.gr και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

Νηπιαγωγείο και Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]