Η καρδιαγγειακή νόσος οφειλόμενη σε αθηρωμάτωση είναι η κύρια αιτία θνητότητας παγκοσμίως. Επιδημιολογικά δεδομένα υποστηρίζουν τη συσχέτιση των επιπέδων χοληστερόλης κατά την παιδική ηλικία με αυτά κατά την ενήλικο ζωή.

Προληπτικός λιπιδαιμικός έλεγχος πρέπει να γίνεται στα παιδιά ηλικίας >2 ετών με οικογενειακό ιστορικό πρώïμης καρδιαγγειακής νόσου ή οικογενούς υπερχοληστερολαιμίας, καθώς και σε όλα τα παιδιά με διαβήτη, παχυσαρκία ή υπέρταση, ανεξαρτήτως οικογενειακού ιστορικού υπερχοληστερολαιμίας. Στα παιδιά με οικογενειακό ιστορικό πρώïμης καρδιαγγειακής νόσου ο λιπιδαιμικός έλεγχος πρέπει να έπεται τουλάχιστον 12ωρης νηστείας και να περιλαμβάνει μέτρηση των επιπέδων ολικής χοληστερόλης, τριγλυκεριδίων, υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (HDL) και χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (LDL). Εάν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό πρώïμης καρδιαγγειακής νόσου, αλλά οι γονείς έχουν υπερχοληστερολαιμία ή άλλους παράγοντες κινδύνου (π.χ.διαβήτη, υπέρταση, παχυσαρκία) η ανεύρεση επιπέδων ολικής χοληστερόλης <170 mg/dl σε τυχαία μέτρηση είναι συνήθως αρκετή.

Όταν σε ένα παιδί διαπιστωθεί υπερχοληστερολαιμία, περαιτέρω έλεγχος για αποκλεισμό δευτερογενούς υπερχοληστερολαιμίας πρέπει να διενεργείται (σάχχαρο ορού, έλεγχος θυρεοειδικής, νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας).

Όσον αφορά τη HDL, αξίζει να αναφερθεί ότι τα επίπεδά της είναι αντιστρόφως ανάλογα με τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου, μειώνονται σημαντικά με την παχυσαρκία και αυξάνονται με τη σωματική άσκηση.

Η αποτελεσματικότητα της χαμηλής σε χοληστερόλη και κορεσμένα λίπη διατροφής στη μείωση των επιπέδων τόσο της ολικής όσο και της LDL χοληστερόλης είναι αποδεδειγμένη. Μελέτες σε παιδιά και εφήβους, έχουν αποδείξει ότι όταν επαρκείς θερμίδες και θρεπτικά συστατικά (σύνθετοι υδατάνθρακες, πρωτείνη και ιχνοστοιχεία) προσφέρονται, τότε η δίαιτα μείωσης των επιπέδων χοληστερόλης δεν επηρεάζει τη σωματική αύξηση, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην επίτευξη του επιθυμητού σωματικού βάρους. Κατά συνέπεια, τα κορεσμένα λίπη και τα ολικά λίπη πρέπει να περιορίζονται αρχικά στο 10% και 30% των ολικών θερμίδων αντίστοιχα, και η πρόσληψη χοληστερίνης να μην υπερβαίνει τα 100 mg ανά 1000 kcal ημερησίως. O ιδανικός στόχος για τα επίπεδα της LDL είναι η μείωσή τους <110 mg/dl.

Η συμμετοχή όλων των μελών της οικογένειας στις μεταβολές του τρόπου ζωής του παιδιού (διατροφή, αύξηση σωματικής δραστηριότητας) είναι σημαντική για τη μακροχρόνια συμμόρφωση του παιδιού.

*Το άρθρο υπογράφει η κ. Δρ. Θάλεια Παπάζογλου, Παιδίατρος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιμελήτρια Ευρωκλινικής Παίδων