Υπάρχει και άλλος δρόμος για την ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης με την συμμετοχή των ασφαλιστικών εταιρειών και τον δρόμο αυτό πρέπει να "ανοίξει" το διοικητικό συμβούλιο της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών, θέμα το οποίο λόγω του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει, αναλύει διεξοδικά το www.nextdeal.gr.

Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από  νομική ανάλυση του καθηγητή Ιωάννη Ρόκκα ο οποίος απέστειλε και σχετική επιστολή στον πρόεδρο της ΕΑΕΕ κ. Γιώργο Κώτσαλο.
«Διαπιστώνεται …πως ο νόμος 3029/02 που, μεταξύ άλλων, προέβλεψε τη δημιουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), δεν αποτελεί πραγματική εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου προς την ως άνω Οδηγία, όπως πιστεύεται γενικά, γεγονός που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Είναι συνεπώς ευκαιρία να εφαρμοστεί τώρα, έστω με καθυστέρηση εξι ετών, πραγματικά η Οδηγία και να επιτραπεί ν’ ασκούν τη δραστηριότητα ΠΕΣ και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις ζωής» επισημαίνεται στην επιστολή. Ο Έλληνας νομοθέτης πρέπει να εκμεταλλευτεί την ευχέρεια που δίδει στα Κράτη μέλη η Οδηγία 2003/41 «για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των Ιδρυμάτων που προσφέρουν υπηρεσίες Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών (ΠΕΣ)", ν’ ασκούν αυτές τις δραστηριότητες και ασφαλιστικές επιχειρήσεις ζωής.
Ο κ. Ρόκκας σημειώνει ότι ο έλληνας νομοθέτης μπορεί να κάνει χρήση της ευχέρειας αυτής καθώς ουσιαστικά όπως υποστηρίζει στην πράξη ποτέ δεν εναρμονίσθηκε το ελληνικό δίκαιο με την οδηγία. Ο νόμος 3029/02 που, μεταξύ άλλων, προέβλεψε τη δημιουργία των ΤΕΑ, δεν αποτελεί πραγματική εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου προς την ως άνω Οδηγία, όπως πιστεύεται γενικά, γεγονός που συνεχίζεται μέχρι σήμερα σημειώνει ο κ. Ρόκκας.
Είναι συνεπώς ευκαιρία να εφαρμοστεί τώρα, έστω με καθυστέρηση έξι ετών, πραγματικά η Οδηγία και να επιτραπεί ν’ ασκούν τη δραστηριότητα ΠΕΣ και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις ζωής.
Σε ανάλογη εκτίμηση έχει προχωρήσει και η Ένωση Ασφαλιστικων Εταιρειών Ελλάδος όταν διατύπωσε τις θέσεις της για την Επαγγελματική Ασφάλιση.


Το nextdeal.gr έχει παρουσιάσει αναλυτικά τις απόψεις του κ. Ρόκκα (παράγραφοι 1161 μέχρι 1183 της 11ης έκδοσης 2006, του συγγράμματος του καθηγητή Ι. Ρόκα, «Ιδιωτική Ασφάλιση, Δίκαιο της ασφαλιστικής σύμβασης και της ασφαλιστικής επιχείρησης» και τις σελίδες 715-718 του συγγράμματος του ιδίου, «Η πορεία προς το σύγχρονο ασφαλιστικό δίκαιο» 2007) όπως και άρθρο του στην εφημερίδα Καθημερινή της 12.01.2006 για το ίδιο θέμα και με τίτλο «Δεν εναρμονίσαμε την Οδηγία για τον β’ πυλώνα επικουρικής ασφάλισης-συνταξιοδότησης».
Η μελέτη των παραπάνω κειμένων μπορεί να βοηθήσει την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών προκειμένου να ανοίξει και πάλι τον "φάκελο επαγγελματική ασφάλιση".
 

• Αφορολόγητες ασφαλιστικές εισφορές για επιχειρήσεις

Την ίδια ώρα την τροποποίηση και επέκταση του θεσμού των Επαγγελματικών Ταμείων επεξεργάζονται από κοινού ΣΕΒ και Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος, ασκώντας την πρώτη συντονισμένη παρέμβαση κοινωνικών φορέων στην επικείμενη νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση.

Υπό την πίεση της Τρόικα η κυβέρνηση καλείται εντός των προσεχών μηνών να προχωρήσει σε νέο γύρο μεταρρυθμίσεων στο κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα. Ειδικότερα πιέζει όπως έχει γράψει ήδη το Next Deal για προσαρμογή της λειτουργίας των επικουρικών στο ανταποδοτικό σύστημα, με κατάργηση της εγγύησης των συντάξεων από το κράτος αλλά και την κατάργηση της χορήγησης εφάπαξ, όπου διαπιστώνονται μεγάλα αναλογιστικά ελλείμματα.
Οι αλλαγές στην λειτουργία των Επικουρικών και η σταδιακή εισαγωγή εξατομικευμένων ασφαλιστικών πολιτικών στην αρχή της ανταποδοτικότητας ανοίγουν εμμέσως πλην σαφώς την αγορά και για τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Στην κατεύθυνση αυτή, ΣΕΒ και ΕΑΕΕ , επεξεργάζονται ολοκληρωμένη πρόταση για τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου το οποίο διέπει τα Επαγγελματικά Ταμεία. Βιομήχανοι και Ασφαλιστές προτίθενται να ζητήσουν την εξομοίωση των ομαδικών ασφαλιστηρίων με τα Επαγγελματικά Ταμεία μέσω της χορήγησης στις ασφαλιστικές της δυνατότητας να ιδρύουν και βεβαίως να διαχειρίζονται Ανοικτά Ταμεία Επαγγελματικής και Συνταξιοδοτικής Ασφάλισης.
Η πρόταση αποσκοπεί να καλύψει τις επιχειρήσεις με λιγότερο από 100 εργαζόμενους που αποτελούν και το μεγαλύτερο μέρος του εγχώριου επιχειρείν οι οποίες με το υφιστάμενο καθεστώς δεν μπορούν να προχωρήσουν στην σύσταση επαγγελματικών ταμείων.
Για να μπορεί ασφαλιστική επιχείρηση να ιδρύει Ανοικτό Ταμείο Επαγγελματικής Συνταξιοδοτικής Ασφάλισης (Α.Τ.Ε.Σ.Α.) θα πρέπει να διαθέτει ειδική διοικητική άδεια, να εξασφαλίζει χωριστή διαχείριση όλων των στοιχείων του ενεργητικού και των υποχρεώσεων που αφορούν τις εργασίες των Α.Τ.Ε.Σ.Α. από τη διαχείριση των υπόλοιπων δραστηριοτήτων της και βέβαια να τα φυλάσσει σε ειδικό θεματοφύλακα.
Επιπρόσθετα, προτείνεται να υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς του αποθέματος σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη, ενώ η οι ασφαλιστικές που ιδρύουν και διαχειρίζονται Ανοικτά Ταμεία θα πρέπει να πληρούν τις προυποθέσεις που θα τεθούν από την εποπτική αρχή (επίπεδο μηχανοργάνωσης, κανόνες διαφανούς ενημέρωσης των ασφαλισμένων κά) Η πολιτεία θα έχει την δυνατότητα να επιβάλλει πρόσθετα κριτήρια επιλογής (όπως π.χ αυξημένο δείκτη φερεγγυότητας) στις επιχειρήσεις που θα διαχειρίζονται ή θα ιδρύουν τα ως άνω ταμεία. Τα δε εργαλεία επενδύσεων των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης θα κινούνται εντός των πλαισίων των επενδυτικών κανόνων που θεσπίζουν οι Κοινοτικές οδηγίες Basel II και Solvency II.

Στις περισσότερες ευρωπαικές χώρες ο λεγόμενος δεύτερος πυλώνας της επικουρικής σύνταξης μέσα από την επαγγελματική ασφάλιση βρίσκεται στα σύνορα της κοινωνικής και ιδιωτικής ασφάλισης.
Τα προγράμματα επαγγελματικής ασφάλισης έχουν χαρακτηριστικά κοινωνικής ασφάλισης, ενώ οι φορείς που τα λειτουργούν είναι ιδιωτικοί. Υφίσταται κοινοτική οδηγία που δίνει το πλαίσιο της επαγγελματικής ασφάλισης αλλά και της εποπτείας, ώστε να διασφαλίζονται αυτά τα προγράμματα. Το πλαίσιο αυτό προβλέπει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά για τα προγράμματα επαγγελματικής ασφάλισης (για καταγγελία σύμβασης, δικαιούχους, ηλικία συνταξιοδότησης, παροχές, τρόπο εξαγοράς κ.λπ.), αλλά και διαδικασίες και υποχρεώσεις για τον ιδιωτικό φορέα που τα λειτουργεί (φερεγγυότητα, εγγυητικό κεφάλαιο, τεχνικά αποθέματα, επενδυτικοί κανόνες, εσωτερικός έλεγχος, οικονομικές καταστάσεις, χρηστή διοίκηση). Πλαίσιο που έτσι κι αλλιώς μπαίνει, πλέον, για τις ασφαλιστικές εταιρείες μέσα από την οδηγία Solvency II. Στην Ευρώπη, λοιπόν, προβλέπεται η δυνατότητα να ασκούν επαγγελματικές ασφαλίσεις οι ασφαλιστικές εταιρείες. Στις ευρωπαϊκές χώρες, 83 εκατομμύρια πολίτες έχουν ενταχθεί σε φορείς επαγγελματικής ασφάλισης και έχουν επενδύσει περί τα 3,5 τρισεκατομμύρια στο δεύτερο πυλώνα.


Στον αντίποδα στην Ελλάδα ο νόμος 3029 που θέσπισε την επαγγελματική ασφάλιση δεν λειτούργησε ποτέ αποτελεσματικά με αποτέλεσμα να έχουν συσταθεί μόλις 9 ταμεία από το 2002 ως σήμερα. Πάγιο αίτημα των ασφαλιστικών όλα αυτά τα χρόνια αποτελεί η αναγνώρισή τους ως ισότιμους φορείς επαγγελματικής ασφάλισης, η απλοποίηση του νομοθετικού καθεστώτος και η διεύρυνση της βάσης του.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος κ. Γ. Κώτσαλος δήλωσε πρόσφατα « πρέπει να ληφθούν τώρα αποφασιστικά μέτρα για ένα λειτουργικό δεύτερο πυλώνα, που θα μπορέσει να συνεισφέρει στην ανακοπή της ελεύθερης πτώσης η οποία έχει ξεκινήσει για τις συντάξεις και για το βιοτικό επίπεδο στις συντάξιμες ηλικίες.»
 

• Η Επαγγελματική Ασφάλιση και οι προοπτικές της στο Σύγχρονο Εργασιακό Περιβάλλον

Η  επαγγελματική ασφάλιση και οι προοπτικές της στο σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον,τέθηκε εν τω μεταξύ επι τάπητος στο 1ο συνέδριο που οργάνωσε το  Το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας.Η θεματολογία του Συνεδρίου επικεντρώθηκε κυρίως στις προοπτικές του θεσμού των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης στην χώρα μας και στους παράγοντες που επηρεάζουν την ήδη θεσμοθετημένη ανάπτυξη του. Επιπλέον, με αφορμή τις απαντήσεις που δόθηκαν από εταιρίες μέλη του Επιμελητηρίου σε σχετικό ερωτηματολόγιο που τους απεστάλη συζητήθηκαν κα θέματα που αφορούσαν στην ιδιωτική ασφάλιση και στην εξέλιξη της αγορά εργασίας στην Ελλάδα και Ευρώπη. Ο Πρόεδρος του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, κ. Γιάννος Γραμματίδης, κατά την εναρκτήρια ομιλία του ανέφερε ότι «Το συνέδριό  λαμβάνει χώρα σε μια κρίσιμη περίοδο για την χώρα. Περίοδο στην οποία αναμένουμε την συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων αλλά και την ολοκλήρωση όλων εκείνων πού θεωρούμε ότι είναι ημιτελείς» και τόνισε ότι σαφώς αναφέρεται «στην ασφαλιστική και στην εργασιακή μεταρρύθμιση πού είναι αναγκαίες για την εμπέδωση ασφάλειας στους εργαζόμενους, για την βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος σε ορίζοντα τουλάχιστον 20ετίας, για την εξασφάλιση της αναγκαίας ανταποδοτικότητας, αλλά και για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ελληνικής οικονομίας. Κάθε τέτοια μεταρρύθμιση, ιδιαίτερα όταν γίνεται σε περιβάλλον έντασης και υπό συνθήκες δημοσιονομικά πιεστικές για τον πληθυσμό, είναι φυσικό να δημιουργεί αντιστάσεις. Πρέπει όμως να κάνουμε την αλλαγή ώστε να αλλάξουμε μια στρεβλή πορεία πού καθόριζαν ανεπίτρεπτες διαχρονικές πολιτικές σκοπιμότητες κι αστοχίες.»

Κεντρικός ομιλητής του sυνεδρίου ήταν o κ. Γεώργιος Κουτρουμάνης, Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ο οποίος κατά την ομιλία του ανέφερε ότι: «Είναι προφανές ότι η συζήτηση γίνεται σε μία περίοδο που υπάρχει ένα αρνητικό δεδομένο και αυτό είναι το μικρό διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων και των επιχειρήσεων. Η μείωση των εισοδημάτων είναι ένα γεγονός που δεν δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για κάθε είδους αποταμίευση ή διάθεση εισοδήματος με σκοπό την ενίσχυση της ασφαλιστικής κάλυψης.
Μπορούμε όμως να δούμε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα διαμορφωθεί μετά από διάλογο και θα ωριμάσει σταδιακά για να μπορέσει να εφαρμοστεί τα επόμενα χρόνια που θέλουμε να πιστεύουμε ότι οι συνθήκες θα είναι ευνοϊκότερες.»


Ο κ. Κουτρουμάνης έθεσε τους άξονες του νέου θεσμικού πλαισίου για την επαγγελματική ασφάλιση το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει:

• Τον σαφή προσδιορισμό, το ρόλο της επαγγελματικής ασφάλισης και των καλύψεων που μπορεί να προσφέρει, χωρίς να υποκαθιστά τη δημόσια ασφάλιση και το χαρακτήρα τους.
• Τη διαμόρφωση κανόνων για τη λειτουργία της ιδιωτικής ασφάλισης, με αποτελεσματική εποπτεία και ενίσχυση της φερεγγυότητας τους.
• Την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων στο συγκεκριμένο επίπεδο, έτσι ώστε να δημιουργούνται συμφωνίες μεταξύ φορέων εργαζομένων και εργοδοτών για συμμετοχή στην χρηματοδότηση των επαγγελματικών ταμείων.
• Τη θεσμοθέτηση κανόνων που δεν εμποδίζουν την κινητικότητα στην αγορά εργασίας, με την μεταφορά δικαιωμάτων με την μορφή διαδοχικής ασφάλισης.
• Την παροχή κινήτρων κυρίως φορολογικών αλλά και άλλων όπως είναι η δημιουργία ελκυστικών προγραμμάτων για περιόδους ανεργίας και βελτίωσης των καλύψεων.»

Τέλος ο κ. Κουτρουμάνης υποστήριξε πώς «Η ανάπτυξη της επαγγελματικής ασφάλισης  μπορεί να διευκολυνθεί από τη μείωση των σημερινών ασφαλιστικών εισφορών που είναι πράγματι μεγάλες. Σήμερα φαίνεται απαγορευτική μια τέτοια επιλογή ωστόσο παραμένει στο σχεδιασμό μας.»

Σύμφωνα με τον Καθηγητή Κωνσταντίνο Κρεμαλή, Πρόεδρο της Επιτροπής Ασφαλιστικών & Εργασιακών Θεμάτων του Επιμελητηρίου, τα κυριότερα συμπεράσματα του συνεδρίου είναι:

• Ο θεσμός των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης δεν έχει τύχει σημαντικής αξιοποίησης όπως στην υπόλοιπη Ευρώπη και απαιτούνται ορισμένες μεταρρυθμίσεις κυρίως στις προϋποθέσεις δημιουργίας τους, έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες και να μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγαλύτερο βαθμό στην χώρα μας
• Υπάρχει σημαντικό έδαφος συνεργασίας μεταξύ ιδιωτικής και επαγγελματικής ασφάλισης με την ενεργοποίηση και αξιοποίηση φορέων όπως ασφαλιστικές εταιρίες, πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις διαχείρισης κεφαλαίων και εταιρίες αναλογιστών μελετών.
• Οι ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις απαιτούν να λαμβάνονται υπόψη όλες οι παράμετροι που επηρεάζουν την μελλοντική βιωσιμότητα τους όπως είναι η εξέλιξη της αγοράς εργασίας, το δημογραφικό πρόβλημα, η αύξηση του προσδόκιμου ορίου ζωής κ.α. 
• Στο συνέδριο επίσης χαιρέτησαν οι: κ. Νίκος Νικολόπουλος, Βουλευτής, Τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νέα Δημοκρατία, κ. Ιωάννης Σαριβουγιούκας, Υποδιοικητής, Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ), κ. Γεώργιος Κώτσαλος, Πρόεδρος, Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος.

• Γ. Κώτσαλος: “Να γίνουν οι ασφαλιστικές εταιρείες ισότιμοι φορείς της επαγγελματικής ασφάλισης ”

Την αναγνώριση των ασφαλιστικών εταιρειών νομοθετικά ως ισότιμων φορέων στην επαγγελματική ασφάλιση ζήτησε ο Γιώργος Κώτσαλος, Πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος και διευθύνων σύμβουλος της interamerican από το βήμα του συνεδρίου.

Ο κ. Κώτσαλος χαρακτήρισε τον ισχύοντα νόμο 3029 του 2002 γραφειοκρατικό και με αγκυλώσεις, που θέτει κατώτατο όριο στις επιχειρήσεις τα 100 απασχολούμενα άτομα, όταν η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων στη χώρα μας έχουν μικρότερο αριθμό εργαζομένων. Όπως παρατήρησε,ο νόμος ταυτίζει τα ασφαλιστικά προγράμματα με τους φορείς οι οποίοι τα διαχειρίζονται και τα ονομάζει επαγγελματικά ταμεία, αποκλείοντας από τη διαχείριση της ασφαλιστικές εταιρείες.Όσον αφορά στις διαδικασίες σύστασης ΤΕΑ, ο κ. Κώτσαλος επικαλέστηκε την εμπειρία σύστασης των Επαγγελματικών Ταμείων των εργαζομένων της interamerican  λέγοντας ότι επρόκειτο για μια περιπέτεια δύο ετών που δεν θα συνιστούσε σε καμία επιχείριση. Αναφερόμενος στο τί χρειάζεται για να λειτουργήσει ουσιαστικά η επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα, ο κ. Κώτσαλος τόνισε την αναγκαιότητα της απλότητας στον σχεδιασμό και την εφαρμογή και της ανάληψης διαχειριστικού ρόλου από ασφαλιστικές εταιρείες. “Η σημερινή αξιόπιστη εποπτεία, οι αυστηροί κανόνες φερεγγυότητας για την ασφαλιστική αγορά, αίρουν κάθε επιφύλαξη για την υπεύθυνη ανταπόκριση των ασφαλιστικών εταιρειών. Πρέπει να ληφθούν τώρα αποφασιστικά μέτρα για έναν λειτουργικό δεύτερο πυλώνα, που θα μπορέσει να συνεισφέρει στην ανακοπή της ελεύθερης πτώσης η οποία έχει ξεκινήσει για τις συντάξεις και για το βιοτικό επίπεδο στις συντάξιμες ηλικίες” υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΕΑΕΕ και διευθύνων σύμβουλος της INTERAMERICAN, συμπληρώνοντας ότι στις ευρωπαϊκές χώρες όπου ασκούν επαγγελματικές ασφαλίσεις οι ασφαλιστικές εταιρείες, 83 εκατομμύρια πολίτες έχουν ενταχθεί σε φορείς επαγγελματικής ασφάλισης και έχουν επενδύσει περί τα 3,5 τρισεκατομμύρια ευρώ στον δεύτερο πυλώνα.