Τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό είναι ήδη εδώ και μαζί τους ο προβληματισμός. Ποιος φταίει όταν ένα τέτοιο όχημα συγκρούεται με ένα άλλο; Μπορεί η ευθύνη ενός τροχαίου να αποδοθεί στην τεχνολογία; Αυτή η γκρίζα ζώνη συγκεντρώνει τώρα το ενδιαφέρον των ασφαλιστών.

«Σήμερα περίπου το 90% όλων των τροχαίων προκαλούνται από ανθρώπινο λάθος, με μόνο το 10% να μπορούν να αποδοθούν σε τεχνικές αστοχίες» λέει ο Alexander Vollert, πρόεδρος της Allianz Γερμανίας. Κι όμως, με την ολοένα μεγαλύτερη υποστήριξη του οδηγού από διάφορα γκάτζετ και συστήματα, ο βαθμός στον οποίο μπορούν να του αποδοθούν ευθύνες ήδη αλλάζει.

Εν αρχή ην το σύστημα υποβοήθησης

«Η αστική ευθύνη μεταφέρεται από τον άνθρωπο στο τιμόνι που κάνει ένα λάθος στους ανθρώπους που ανέπτυξαν το σύστημα» συνεχίζει ο A. Vollert και εξηγεί ότι ήδη η υποβοήθηση της οδήγησης επηρεάζει τα ασφάλιστρα• αυτά, π.χ., θα είναι χαμηλότερα για αυτοκίνητα με σύστημα που ρίχνει την ταχύτητα κάτω από τα 30 χλμ./ώρα, αν αντιληφθεί ότι κινδυνεύουν να χτυπήσουν το προπορευόμενο όχημα.

Δυστυχώς, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα συστήματα υποβοήθησης μπορούν όντως να μειώσουν τον κίνδυνο για οδηγούς και μη επιβάτες, όπως πεζούς και δικυκλιστές. Μάλιστα ο Wolfgang Weiler, πρόεδρος της γερμανικής αλληλασφαλιστικής HUK-Coburg, επισημαίνει ότι συχνά δεν ξέρουν καν αν υπήρχε τέτοιο σύστημα στο αυτοκίνητο – εξού και προτείνει οι σχετικές πληροφορίες να ενσωματώνονται στον σειριακό αριθμό.

Μικροτροχαία στην πόλη μπορεί και να αποδειχθούν πιο ακριβά, αφού ο προηγμένος εξοπλισμός υποβοήθησης του οδηγού εύκολα καταστρέφεται με μια ελαφρά σύγκρουση στο πάρκινγκ ή στο μποτιλιάρισμα. Επίσης, παρ’ όλους τους αυτοματισμούς, οι άσχημες καιρικές συνθήκες ή η κλοπή εξακολουθούν να συνιστούν κίνδυνο και να συγκρατούν ψηλά τα ασφάλιστρα.

Οχήματα του αύριο, κανόνες του… προχθές

O W. Weiler πιστεύει ότι τα εντελώς αυτόνομα αυτοκίνητα «ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας». Κανείς δεν ξέρει ακόμα πότε οχήματα σαν εκείνα της Google θα κάνουν την εμφάνισή τους στους γερμανικούς δρόμους.

Ο Γερμανός υπουργός Μεταφορών Alexander Dobrindt υπολογίζει ότι θα συμβεί σε λίγα χρόνια, ωστόσο επιμένει ότι πρώτα πρέπει να μπουν κάποιοι κανόνες. Γι’ αυτό έχει ήδη συγκροτήσει επιτροπή για την επεξεργασία ενός νέου νομικού πλαισίου και θέλει να έχει έτοιμο προσχέδιο των βασικών σημείων του πριν από την έκθεση αυτοκινήτου της Φραγκφούρτης τον Σεπτέμβριο. Επίσης, εξήγγειλε προέκταση του αυτοκινητόδρομου Α9 στη Βαυαρία με σκοπό να γίνουν εκεί δοκιμές αυτοκινήτων ρομπότ.

Η Allianz, πάλι, ετοιμάζεται ήδη να επεκτείνει την κάλυψη σε οδηγούς που αξιοποιούν τη βοήθεια υπολογιστών. «Λογικά θα είμαστε σε θέση να προσφέρουμε στις περιπτώσεις χωρίς οδηγό το κατάλληλο επίπεδο ασφαλιστικής κάλυψης» λέει ο A. Vollert, o οποίος ωστόσο αμφιβάλλει αν τέτοια οχήματα θα αφεθούν ποτέ ελεύθερα στους δρόμους της Γερμανίας.

Η Σύμβαση της Βιέννης για την Οδική Κυκλοφορία του 1968, την οποία έχουν υπογράψει 73 χώρες, ουσιαστικά απαγορεύει τα αυτόνομα ή ρομποτικά αυτοκίνητα. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι ο οδηγός πρέπει να έχει μόνιμο έλεγχο του οχήματος ή των ζώων του. Αυτή η τελευταία αναφορά σε κάρα που τα σέρνουν άλογα ή γαϊδούρια είναι ενδεικτική του πόσο παρωχημένοι είναι πλέον αυτοί οι κανονισμοί, επισημαίνει ο πρόεδρος της Allianz.

Ό,τι κανονισμοί κι αν ισχύσουν πάντως, ένας οδηγός πρέπει να μπορεί να παρακάμψει ή να σταματήσει οποιοδήποτε σύστημα έχει τον έλεγχο του οχήματος. Αυτό ίσως να μην επιτρέπει στον οδηγό να πάρει έναν υπνάκο, οι δημιουργικές εναλλακτικές ωστόσο είναι πολλές… Η McKinsey το έψαξε και κατέληξε σε εντυπωσιακά νούμερα. Για παράδειγμα: «Κάθε επιπλέον λεπτό σε κινούμενο αυτοκίνητο, κατά τη διάρκεια του οποίου οι επιβάτες μπορούν να πλοηγηθούν κατά βούληση στο διαδίκτυο, δύναται να παραγάγει 5 δισ. ευρώ παγκόσμιο τζίρο ετησίως».

Σε αναμμένα κάρβουνα οι αυτοκινητοβιομηχανίες

Και μιλώντας για τζίρο, οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες δουλεύουν χρόνια τώρα πάνω στα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό και περιμένουν τα πρώτα μοντέλα να διατεθούν στο εμπόριο ως το 2020. Παράλληλα, ανησυχούν για τον ανταγωνισμό από την Google και ζητούν η Γερμανία να παραμείνει όχι μόνο ανεξάρτητη, αλλά και μπροστά από τους υπολοίπους.

Το 2014 η Mercedes Benz παρουσίασε το Future Truck 2025, ένα όχημα χωρίς οδηγό που μπορεί να τρέξει μέχρι 80 χλμ./ώρα, ενώ το αντίστοιχο RS7 της Audi έπιασε τα 240 χλμ. όταν δοκιμάστηκε στην πίστα της Φόρμουλα 1 στο Χόκενχαϊμ.