του Άρη Μπερζοβίτη

Το 46% επηρεάστηκε από την πανδημία ως προς την επιλογή μεταξύ δημόσιας ή ιδιωτικής ιατρικής υπηρεσίας.

Συγκλονιστικά στοιχεία για την υγεία των Ελλήνων φέρνει στην επιφάνεια η 8η Πανελλαδική Έρευνα Hellas Health,  που διεξήγαγε το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής. Το κόστος παραμένει  το βασικό εμπόδιο που ένα ποσοστό του πληθυσμού αμελεί να κάνει διαγνωστικές εξετάσεις, να κάνει τη θεραπεία του για κάποιο χρόνιο νόσημα ή να αγοράσει τα φάρμακα που χρειάζεται.  

Ειδικότερα το 11% των ερωτηθέντων αναφέρει πως τους τελευταίους 12 μήνες δεν έλαβε τις αναγκαίες θεραπευτικές ή/και διαγνωστικές υπηρεσίες που χρειάζονταν, το 49% αναφέρει ως λόγο το κόστος, το 24% αναφέρει πως η πληρωμή των φαρμάκων τους τελευταίους 12 μήνες αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, ενώ το 21% μείωσε την αγορά ειδών πρώτης ανάγκης προκειμένου να μπορέσει να αγοράσει συνταγογραφούμενα φάρμακα.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 5-12 Νοεμβρίου 2021 σε 1.001 άτομα, αντιπροσωπευτικό δείγμα του ενήλικα ελληνικού πληθυσμού, σε συνεργασία με τη Metron Analysis και υπό την αιγίδα και τη χορηγία του ΣΦΕΕ και την υποστήριξη των Angelini Pharma, ΒΙΑΝΕΞ A.E., Elpen, Φαρμασέρβ Lilly, Novo Nordisk, Pfizer, Roche.

Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσίασε ο Γιάννης Τούντας, διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ) και ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ.  Οι έρευνες υγείας Hellas Health πραγματοποιούνται από το 2006. Στις οκτώ έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί καταγράφεται κάθε φορά ένας βασικός κορμός δεδομένων, ο οποίος περιλαμβάνει την αυτοαναφερόμενη κατάσταση υγείας, βασικές συμπεριφορές που επηρεάζουν την υγεία, όπως διατροφή και κάπνισμα, καθώς και τη χρήση των υπηρεσιών υγείας. Σε κάθε έρευνα διερευνώνται σε βάθος ορισμένα από αυτά ή άλλα ενδιαφέροντα θέματα, όπως οι εμβολιασμοί και η χρήση φαρμάκων. Η διαχρονική παρακολούθηση αυτών των δεδομένων παρέχει τη δυνατότητα διαπίστωσης σημαντικών αλλαγών, όπως η αρνητική επίδραση της οικονομικής κρίσης στην υγεία του πληθυσμού και τώρα οι παράπλευρες αρνητικές επιπτώσεις της πανδημίας.   Αναλυτικότερα τα ευρήματα της έρευνας έχουν ως εξής:

Βασικές διαπιστώσεις:

• Το 74% του ενήλικα πληθυσμού έχει εμβολιαστεί για την Covid-19, to 43% για τη γρίπη, το 25% για τον πνευμονιόκοκκο, το 14% για την ηπατίτιδα Β, το 11% για τον έρπητα ζωστήρα και το 10% για διφθερίτιδα, τέτανο, κοκκύτη.

• Το 88% από όσους έχουν ήδη εμβολιαστεί κατά της Covid-19 είναι διατεθειμένο να κάνει και την τρίτη δόση. 

• Το 36% έχει εμβολιάσει τα παιδιά κατά της Covid-19.

• To 33% σκοπεύει να τα εμβολιάσει.

• Το 38% έκανε λιγότερα από θα όσα ήθελε κατά τη διάρκεια των τεσσάρων τελευταίων εβδομάδων λόγω συναισθηματικών προβλημάτων (35% το 2017).

• Το 12% ένιωθε αρκετά συχνά απελπισμένο και μελαγχολικό κατά τη διάρκεια των τεσσάρων τελευταίων εβδομάδων, το 7% τις πιο πολλές φορές και το 2% πάντα.

• Το 55% αναφέρει την ύπαρξη χρόνιου νοσήματος. Το 16% αναφέρει υπέρταση, το 14% υπερχοληστερολαιμία, το 8% σπαστική κολίτιδα, το 8% αγχώδεις διαταραχές, το 7% οστεοαρθρίτιδα ισχίου ή γόνατου, το 7% σακχαρώδη διαβήτη, το 6% κατάθλιψη και το 6% άσθμα.

• Το 3% αναγκάστηκε να διακόψει τη θεραπεία για κάποιο χρόνιο νόσημα λόγω πανδημίας, το 8% να την παρατείνει και το 5% να την αναβάλει.

• Το 40% καπνίζει (36% το 2017). Το 31% καπνίζει καθημερινά και το 9% καπνίζει αλλά όχι καθημερινά.

• Το 11% αναφέρει πως τους τελευταίους 12 μήνες δεν έλαβε τις αναγκαίες θεραπευτικές ή/και διαγνωστικές υπηρεσίες που χρειάζονταν.

• Το 49% αναφέρει ως λόγο το κόστος, το 24% την απόσταση και το 23% την πανδημία.

• Το 24% αναφέρει πως η πληρωμή των φαρμάκων τους τελευταίους 12 μήνες αποτελεί σημαντικό πρόβλημα και το 28% μικρό πρόβλημα.

• Το 21% μείωσε την αγορά ειδών πρώτης ανάγκης προκειμένου να μπορέσει να αγοράσει συνταγογραφούμενα φάρμακα, το 10% πήρε λιγότερα φάρμακα από αυτά που του συνέστησε ο γιατρός και το 9% καθυστέρησε να εκτελέσει ή δεν εκτέλεσε συνταγή.

• Το 24% δεν γνωρίζει καθόλου τι είναι τα γενόσημα φάρμακα, το 11% λίγο και το 26% μέτρια.

• Το 32% δεν γνωρίζει ότι τα γενόσημα φάρμακα κοστίζουν τα 2/3 της τιμής των αντίστοιχων πρωτοτύπων.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τους εμβολιασμούς:

• Το 18% δηλώνει πως η πανδημία έχει επηρεάσει την απόφασή του για εμβολιασμό με άλλα εμβόλια εκτός του εμβολίου για τον κορωνοϊό, θετικά σε ποσοστό 72% και αρνητικά σε ποσοστό 28%.

• Από όσους  δεν έχουν εμβολιαστεί για πνευμονιόκοκκο ή γρίπη, το 56% δεν το θεωρεί απαραίτητο, το 24% είναι επιφυλακτικό με τα εμβόλια και το 20% δηλώνει αμέλεια. 

• Το 36% έχει εμβολιάσει τα παιδιά κατά της Covid-19.

Σε ό,τι αφορά την υγεία του ενήλικα πληθυσμού:

• Το 38% δηλώνει εξαιρετική ή πολύ καλή υγεία (42% το 2017), το 37% καλή, το 23% μέτρια και το 2% κακή.

• Το 17% αναφέρει πως  ο ύπνος του επηρεάστηκε αρκετά  και το 11% πολύ λόγω μελαγχολίας ή άγχους.

• Το 12% δεν καταναλώνει καμία μερίδα λαχανικών την ημέρα (6% το 2017), το 54% καταναλώνει έως 1 μερίδα και μόνο το 34% καταναλώνει περισσότερες από 1,1 μερίδες την ημέρα, αντί για τουλάχιστον 2 μερίδες την ημέρα.

• Το 12% δεν καταναλώνει καμία μερίδα φρούτων την ημέρα (8% το 2017), το 48% καταναλώνει μέχρι 1 μερίδα και μόνο το 40% καταναλώνει περισσότερες από 1,1 μερίδες την ημέρα, αντί για τουλάχιστον 2 μερίδες την ημέρα.

Σε ό,τι αφορά τα χρόνια νοσήματα:

• Το 40% αναφέρει ότι μεταξύ πρώτου συμπτώματος και έναρξης θεραπείας για κάποιο χρόνιο νόσημα από το οποίο πάσχει, μεσολάβησε διάστημα μεγαλύτερο από 6 μήνες.

• Το 22% αναφέρει ότι μεταξύ τελικής διάγνωσης και χορήγησης θεραπείας μεσολάβησε διάστημα μεγαλύτερο από 6 μήνες.

• Το 37% αναφέρει συμμετοχή στη διαδικασία λήψης απόφασης για τη θεραπεία (πάρα πολύ και αρκετά), ενώ το 23% καθόλου.

• Το 10% από τους χρόνιους πάσχοντες έχει απευθυνθεί σε συλλόγους ασθενών.

Σε ό,τι αφορά τη χρήση υπηρεσιών υγείας:

• Το 46% επηρεάστηκε από την πανδημία ως προς την επιλογή μεταξύ δημόσιας ή ιδιωτικής ιατρικής υπηρεσίας.

• Υψηλά ποσοστά αναφέρονται για τη μέτρηση της χοληστερίνης (82%), του σακχάρου (81%), της αρτηριακής πίεσης (75%) στο σύνολο του δείγματος και τη διενέργεια καρδιογραφήματος (83%) στους άνω των 40 ετών, ενώ χαμηλά είναι τα ποσοστά για τη μέτρηση της οστικής πυκνότητας (58%) στους ,άνδρες άνω των 70 ετών και στις γυναίκες άνω των 65 ετών, καθώς και της αιματολογικής εξέτασης κοπράνων στους άνω των 45 ετών (27%).

• Το 21% των ανδρών ηλικίας 50-75 ετών δεν έχει μετρήσει το PSA και το 56% δεν έχει κάνει δακτυλική εξέταση για καρκίνο του προστάτη.

• Το 9% των γυναικών ηλικίας 21-65 ετών δεν έχει κάνει τεστ Παπανικολάου, το 8% των γυναικών ηλικίας 40-75 ετών δεν έχει κάνει μαστογραφία και το 10% δεν έχει κάνει ψηλάφηση μαστού από γιατρό.

Σε ό,τι αφορά την κατανάλωση φαρμάκων:

• Το 51% δαπάνησε για φάρμακα  τους τελευταίους 12 μήνες 10-50 ευρώ τον μήνα, το 11% 50-100 ευρώ, το 4% 100-200 ευρώ και το 1% 200-500 ευρώ τον μήνα.

• Το 29% ανησυχεί πολύ για τη δυνατότητά του να καλύψει το κόστος για συνταγογραφούμενα φάρμακα τα επόμενα δύο χρόνια και το 31% ανησυχεί λίγο.

Σε ό,τι αφορά τα γενόσημα φάρμακα:

• Το 17% δεν εμπιστεύεται καθόλου τα γενόσημα φάρμακα, το 12% λίγο και το 29% μέτρια.

• Το 6% είναι πολύ αρνητικό στη χρήση γενόσημων φαρμάκων, το 11% μάλλον αρνητικό και το 39% ούτε αρνητικό ούτε θετικό.

• Το 22% έχει ενημερωθεί για τα γενόσημα φάρμακα από τον φαρμακοποιό, το 20% από γιατρό γενικής ιατρικής, το 15% από τους οικείους και το 13% από γιατρό άλλης ειδικότητας. 

• Το 34% θα προτιμήσει γενόσημο εάν η επιπλέον επιβάρυνση για το πρωτότυπο είναι μεγάλη, το 34% προτιμά το πρωτότυπο σε κάθε περίπτωση και το 22% πάντα προτιμά το γενόσημο.

Δείτε όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΝΑΙ, Τεύχος 193, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2021

Πατήστε επάνω στη φωτογραφία για μεγέθυνση