Σε μια εποχή στην οποία οι απολύσεις αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινότητας των εργαζομένων, το μείζον ερώτημα που αξιώνει απάντηση αφορά μοιραία την αποτελεσματικότητα τους. Βοηθούν οι απολύσεις μια οικονομία να βγει από το αδιέξοδο ή μήπως αντίθετα τη βυθίζουν σε μεγαλύτερο τέλμα;

Σε μια προσπάθεια να δοθεί σαφής απάντηση και με αποδείξεις της θέσης της σχετικό άρθρο του περιοδικού Newsweek υπενθυμίζει ότι στον απόηχο της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 οι αεροπορικές εταιρείες προκειμένου να επιβιώσουν της κρίσης που ενέσκηψε στον τομέα αυτό προέβησαν σε σωρεία μαζικών απολύσεων. Αυτό όμως που αποδεικνύεται σήμερα είναι ότι η Southwest η μόνη αεροπορική εταιρεία που δεν υπέκυψε τότε στη τραγική μόδα της εποχής, για την ακρίβεια η μόνη αεροπορική εταιρεία που δεν έχει απολύσει κανέναν υπάλληλό της τα σαράντα χρόνια της λειτουργίας είναι πλέον η μεγαλύτερη και σημαντικότερη αεροπορική εταιρεία εσωτερικών πτήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Και είναι μάλιστα τόσο μεγάλη η επιτυχία της που οι ανταγωνιστές της κυριολεκτικά τρώνε τη σκόνη της. Όπως άλλωστε δηλώνει στο αμερικανικό περιοδικό ένας πρώην επικεφαλής της «αν οι άνθρωποι είναι η πιο σημαντική περιουσία σου, τότε γιατί να προσπαθήσεις να τους ξεφορτωθείς»; Αυτή η προσέγγιση δεν έχει καμιά απολύτως τύχη τον τελευταίο ενάμιση χρόνο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Και παρότι επίσημα η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα έχει χαιρετίσει την έξοδο της χώρας από το τούνελ της ύφεσης, κάνοντας λόγο για πτώση του δείκτη της ανεργίας από 10% σε 9.7% τον μήνα Ιανουάριο, οι Αμερικανοί πολίτες εξακολουθούν να παλεύουν σώμα με σώμα με το τέρας της ανεργίας που εξακολουθεί να μειώνει τις θέσεις εργασίας με σταθερούς ρυθμούς.

Αυτή τη στιγμή στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν 14.8 εκατομμύρια άνεργοι χωρίς να υπολογιστούν τα επιπλέον 9.4 εκατομμύρια των ημιαπασχολούμενων και αυτών που έχουν εγκαταλείψει το κυνήγι ευρέσεως εργασίας. Πάγια τακτική των εταιρειών σε περιόδους οικονομικής δυσπραγίας είναι οι απολύσεις εργαζομένων, που τις τελευταίες δύο δεκαετίες είναι η αλήθεια ότι σε πολλές περιπτώσεις πραγματοποιήθηκαν ακόμα κι όταν τα κέρδη του εργοδότη σημείωναν αύξηση.

Ο λόγος τέτοιων ενεργειών ήταν η προσπάθεια των εταιρειών να διασφαλίσουν ότι δεν θα σημειωθεί η παραμικρή κάμψη στα έσοδα τους και όχι σαφώς η εξασφάλιση της επιβίωσης τους. Και παρότι η μείωση του προσωπικού ή η αναπροσαρμογή του εργατικού δυναμικού όπως αποκαλούνται κομψότερα οι μαζικές απολύσεις είναι ένα αποδεκτό όπλο του σύγχρονου μάνατζμεντ, συχνά έχει αποδειχτεί μεγάλο λάθος. Όπως μάλιστα αποδεικνύει μια νέα μελέτη του καθηγητή Γουέιν Κάσκιο από το πανεπιστήμιο του Κολοράντο, την οποία επικαλείται το σχετικό άρθρο του Newsweek, οι εταιρείες αντί να κερδίζουν χρήματα με τις απολύσεις καταφέρνουν πλήγμα στα έσοδα τους λόγω της απαιτούμενης καταβολής αποζημιώσεων, δώρων και επιδομάτων, εξαιτίας της αύξησης των φόρων για την ασφάλιση των ανέργων αλλά και λόγω των νομικών αγωγών που πιθανότατα θα γίνουν εναντίον τους καθώς επίσης και της πτώσης του ηθικού και την απώλεια της εμπιστοσύνης του εναπομείναντος εργατικού τους δυναμικού που έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγικότητας.

Ομοίως μια νέα μελέτη που διεξήχθη από Ολλανδούς οικονομολόγους στις χώρες του Οργανισμού για την Ευρωπαϊκή Συνεργασία και Ανάπτυξη συμπέρανε ότι η αύξηση της αποδοτικότητας των εργαζομένων ήταν μεγαλύτερη στα κράτη που είχαν σκληρότερες νομοθεσίες όσον αφορά την απόλυση εργαζομένων. Επιπλέον όπως πρώτος είχε παρατηρήσει ο κορυφαίος οικονομολόγος Τζον Μέιναρντ Κέινς οι άνθρωποι που χάνουν τις δουλείες τους, χάνουν το εισόδημα τους άρα μειώνουν τις δαπάνες τους μαζί με εκείνους που φοβούνται μήπως χάσουν τη δουλειά τους με αποτέλεσμα η συνακόλουθη πτώση της κατανάλωσης να οδηγεί σε επιπλέον απολύσεις και ο φαύλος αυτός κύκλος να μην σταματά ποτέ. Επιπρόσθετα οι απολύσεις είναι ζημιογόνες για την οικονομία γιατί κυριολεκτικά σκοτώνουν τους ανθρώπους, όπως καταλήγει το σχετικό άρθρο του περιοδικού Newsweek, αφού νέες έρευνες αποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι που απολύονται είναι έξι φορές πιο βίαιοι από αυτούς που έχουν εργασία και μισθό, άρα έχουν επίσης έξι φορές περισσότερες πιθανότητες να βλάψουν τους εαυτούς τους ή τους άλλους. Μόνο τα τελευταία 20 χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξηθεί κατά 15%-20% οι θάνατοι πολιτών που σχετίζονται με την απώλεια θέσεων εργασίας γεγονός που δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για το μέλλον.