Τοποθέτηση του Πάνου Λυμπερόπουλου στο Delphi Forum
Γενικός Διευθυντής της Eurobank, Επικεφαλής Large Corporate & Loan Syndications

Πριν από κάποια χρόνια η χρηματοδότηση του μέλλοντος περνούσε σε μεγάλο βαθμό από την πράσινη μετάβαση. Σήμερα, με δεδομένες τις τεχνολογικές αλλά και τις γεωπολιτικές αλλαγές, ποιες είναι οι «επενδύσεις του μέλλοντος» που προτίθενται να χρηματοδοτήσουν οι τράπεζες;

Βρισκόμαστε σε ένα πολύπλοκο περιβάλλον με μεγάλη μεταβλητότητα από τις τεχνολογικές και γεωπολιτικές εξελίξεις κάνοντας την πρόβλεψη για το μέλλον δύσκολη. Ωστόσο, σήμερα αναδύονται κυρίαρχες τάσεις που έχουν τη δύναμη να συνεχίσουν να διαμορφώνουν το πλαίσιο ανάπτυξης του μέλλοντος. Αυτές οι τάσεις δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες χρηματοδότησης στους τομείς της τεχνολογίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού της οικονομίας, της μετάβασης σε νέες μορφές ενέργειας, καθώς και των δράσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες παραμένουν επίκαιρες και κρίσιμες.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των πρόσφατων γεωπολιτικών αλλαγών είναι η έμφαση που δίνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην ενθάρρυνση επενδύσεων στον τομέα της Άμυνας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ReArm Europe. Η πρωτοβουλία αυτή απαιτεί τεράστιες επενδύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη συνεισφορά του τραπεζικού συστήματος να είναι καθοριστική για τη χρηματοδότηση αυτών των δράσεων. Στην Ελλάδα, ήδη δραστηριοποιούνται αρκετές εταιρείες στον τομέα της Άμυνας, οι οποίες θα χρειαστούν υποστήριξη για την ανάπτυξή τους (scale up). Επιπλέον, μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι επιλέγουν να συνεργαστούν με κορυφαίες ευρωπαϊκές εταιρείες, επενδύοντας σε έναν τομέα με ευρύ βιομηχανικό και τεχνολογικό αποτύπωμα.

Νέοι τομείς που προκύπτουν από τις γεωπολιτικές και τις τεχνολογικές εξελίξεις και προκαλούν μεγάλο χρηματοδοτικό ενδιαφέρον είναι οι επενδύσεις στη χώρα μας σε Data Centers σε συνδυασμό με την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) εξυπηρετώντας διεθνείς εταιρείες τεχνολογίας, καθώς και οι επενδύσεις που προκύπτουν από τη στρατηγική της χώρας να γίνει κόμβος μεταφοράς πράσινης ενέργειας στην Ευρώπη (δίκτυα, καλώδια και μέσα αποθήκευσης ενέργειας). Ήδη οι τράπεζες συζητούν στον τομέα αυτό χρηματοδοτικά σχήματα για τέτοιου είδους επενδύσεις.

Επίσης, ένας τομέας που αναπτύσσεται σημαντικά στην Ελλάδα και εστιάζουμε για το μέλλον, είναι οι νεοφυείς εταιρείες ή οι πιο αναπτυγμένες new age εταιρείες οι οποίες χρησιμοποιούν νέες τεχνολογίες ή πρωτοποριακές ψηφιακές πλατφόρμες για την αξιολόγηση των οποίων τα παραδοσιακά τραπεζικά εργαλεία θα χρειαστεί να αναμορφωθούν.

Για να μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες αυτές που παρουσιάζονται τώρα και στο μέλλον, χρειάζεται να συνεχίσουμε να καινοτομούμε αναπτύσσοντας τεχνογνωσία στους νέους τομείς αλλά και χρησιμοποιώντας νέα εργαλεία αξιολόγησης και χρηματοδότησης. Το κρίσιμο είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα πολύ καλό σημείο πλέον σε σχέση με το παρελθόν και οι τράπεζες διαθέτουν τα απαιτούμενα επίπεδα ρευστότητας και κεφαλαίων, είναι κερδοφόρες και εξωστρεφείς αναζητώντας νέους τομείς ανάπτυξης.

Πόσο επηρεάζει η τεχνολογία και ιδιαίτερα η Τεχνητή Νοημοσύνη τις χρηματοδοτήσεις και τις σχετικές διαδικασίες; Θα αποφασίζει το AI αν μια επένδυση ή μια εταιρεία είναι χρηματοδοτήσιμη; 

Είναι βέβαιο ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) θα αλλάξει θεμελιωδώς πολλούς κλάδους της οικονομίας και οι τράπεζες σίγουρα δεν θα αποτελούν εξαίρεση. Ήδη χρησιμοποιείται σαν εργαλείο το οποίο επιταχύνει καθημερινές λειτουργίες και βοηθά στον ψηφιακό μετασχηματισμό των τραπεζών.

Η επιχειρηματική τραπεζική με τη χρήση ΑΙ διαθέτει πλέον τη δυνατότητα ταχύτατης επεξεργασίας μεγάλων όγκων δεδομένων, γεγονός που, μέσω της κατάλληλης εκπαίδευσης των μοντέλων, επιτρέπει την πραγματοποίηση λεπτομερών αναλύσεων οικονομικών καταστάσεων εταιρειών. Επιπλέον, από τη συναλλακτική συμπεριφορά των πελατών δύναται να εξαχθούν κρίσιμα συμπεράσματα για το πιστοληπτικό τους προφίλ. Οι δυνατότητες αυτές έχουν τη δυναμική να μετασχηματίσουν τα μοντέλα αξιολόγησης εταιρειών και επενδύσεων, επιταχύνοντας τη φάση της ανάλυσης και παρέχοντας αξιόπιστες προβλέψεις ενός επιχειρηματικού πλάνου μέσω από πολύπλοκων σεναρίων που αξιολογούν πολυάριθμες μεταβλητές. Παράλληλα, η ενίσχυση της διαχείρισης πιστοληπτικών κινδύνων θα συνδυαστεί με την ενδυνάμωση του ρόλου των Relationship Managers, προσφέροντάς τους μεγαλύτερες δυνατότητες κατανόησης και εξυπηρέτησης των μελλοντικών αναγκών των πελατών τους.

Η τελική απόφαση για τη χρηματοδότηση, σύμφωνα με τους κανόνες διακυβέρνησης και τις ρυθμιστικές απαιτήσεις του τραπεζικού συστήματος, θα συνεχίσει να επικυρώνεται από τις αρμόδιες επιτροπές. Οι επιτροπές αυτές εξετάζουν όχι μόνο ποσοτικά αλλά και ποιοτικά κριτήρια, που βασίζονται στη σχέση της τράπεζας με τον εκάστοτε πελάτη. Η σχέση αυτή παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος του πελατοκεντρικού τρόπου λειτουργίας των τραπεζών, με τον Relationship Μanager (RM) να παίζει καθοριστικό ρόλο. Πλέον, οι RMs αποκτούν έναν πιο ψηφιακό χαρακτήρα, αξιοποιώντας εργαλεία που πριν από πέντε χρόνια δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε, ενισχύοντας έτσι την κατανόηση και την εξυπηρέτηση των αναγκών των πελατών.

Οι πιθανές εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης φαντάζουν απεριόριστες, περιλαμβάνοντας κρίσιμους τομείς όπως τη διαδικασία KYC (Know Your Customer), το ESG scoring, καθώς και οποιαδήποτε νέα διαδικασία απαιτηθεί στο μέλλον. Επιπλέον, η ενσωμάτωση αυτών των εφαρμογών έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει σημαντικό το χρόνο για τη διάθεση χρηματοδότησης (time to cash), ενισχύοντας τον βασικό στόχο της άμεσης και αποτελεσματικής εξυπηρέτησης των πελατών.