Προσεπίκληση στην Αστική Ευθύνη: Δικονομικοί κίνδυνοι και τα όρια προστασίας του Αστικού Κώδικα Άρθρου 281

Εφημερίδα Nextdeal (Τεύχος 590) - Στήλη "Μεσίτης Ασφαλίσεων" 

Γράφει ο Νίκος Κόκκινος

Στην ασφάλιση Αστικής Ευθύνης, η πραγματική αξία του ασφαλιστηρίου δοκιμάζεται τη στιγμή της ζημίας. Η δικαστική διαχείρισή της μπορεί να αποδειχθεί εξίσου κρίσιμη με τους ίδιους τους όρους της κάλυψης: μετά την προσεπίκληση, η διαφορά για την ευθύνη ενδέχεται να εξελιχθεί παράλληλα σε αντιδικία για την ασφαλιστική προστασία.

Όταν ο ασφαλισμένος αντιμετωπίζει αγωγή τρίτου, μπορεί να προσεπικαλέσει τον ασφαλιστή του (άρθρο 89 ΚΠολΔ). Η ασφαλιστική εταιρεία, όμως, ενδέχεται να παρέμβει προβάλλοντας λόγους απαλλαγής της ή επιχειρήματα που συγκλίνουν με εκείνα του αντιδίκου. Ο ασφαλισμένος μπορεί έτσι να βρεθεί αντιμέτωπος και με τον ίδιο τον ασφαλιστή του ως προς την έκταση ή ακόμα και την ισχύ της κάλυψης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι: Πρέπει ο ασφαλισμένος να ασκεί προσεπίκληση;

Η απάντηση είναι καταφατική, υπό την προϋπόθεση προσεκτικά οργανωμένης και ανεξάρτητης νομικής άμυνας. Η προσεπίκληση μπορεί να είναι κρίσιμη για τη συμμετοχή της ασφαλιστικής εταιρείας στη δίκη και τις συνέπειες του δεδικασμένου. Η απόφαση του Αρείου Πάγου 1078/2023 υπογραμμίζει ότι ο αποκλεισμός της κάλυψης λόγω υπαιτιότητας εξετάζεται σε συνάρτηση με τον Ν. 2496/1997, τους όρους του συμβολαίου και τα πραγματικά περιστατικά. Η αμέλεια, ακόμη και βαριά, δεν αρκεί αυτομάτως για την άρνηση αποζημίωσης.

Στο σημείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ένσταση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος κατ’ άρθρο 281 ΑΚ. Όταν η εταιρεία έχει εισπράξει ασφάλιστρα για συγκεκριμένο κίνδυνο, η επίκληση όρου ή συμπεριφοράς του ασφαλισμένου δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένα από την καλή πίστη και τον οικονομικό σκοπό της ασφάλισης. Αν τα όρια αυτά υπερβαίνονται προφανώς, το δικαστήριο ελέγχει αν η άρνηση κάλυψης είναι καταχρηστική.

Η κατάλληλη στρατηγική εξαρτάται από το ασφαλιστήριο, τις εξαιρέσεις κάλυψης, το περιεχόμενο της αγωγής και τη στάση του ασφαλιστή· απαιτεί, συνεπώς, εξατομικευμένη νομική αξιολόγηση.

Η προσεπίκληση παραμένει, επομένως, ουσιώδες δικονομικό μέσο – όχι όμως αυτόματη λύση. Με ανεξάρτητο έλεγχο της κάλυψης και, όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις, επίκληση του άρθρου 281 ΑΚ, το ασφαλιστήριο μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστική προστασία για τον ασφαλισμένο. 

Ποιος είναι ο Νίκος Κόκκινος

Ο Νικόλαος (Νίκος) Κόκκινος είναι διακεκριμένος μεσίτης ασφαλίσεων και πρόεδρος & διευθύνων σύμβουλος της οικογενειακής επιχείρησης Λάμπρος Κόκκινος (Lampros Kokkinos Insurance Brokers), με εξειδίκευση και πολυετή εμπειρία στη διαχείριση εταιρικών κινδύνων και ασφαλιστικών προγραμμάτων.