Κλιματική Εβδομάδα Κηφισιάς: Στο τραπέζι η προστασία των πόλεων από τις φυσικές καταστροφές και ο συντελεστής δόμησης

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ο Δήμος Κηφισιάς διοργάνωσε την Κλιματική Εβδομάδα Κηφισιάς, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι κυβερνητικά στελέχη, εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιστήμονες και εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου. Στις 12 Νοεμβρίου, το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας φιλοξένησε το Κεντρικό Συνέδριο της διοργάνωσης, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στις προκλήσεις που δημιουργεί η κλιματική κρίση για τις πόλεις, στα μέτρα που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των συνεπειών της, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να σχεδιάζονται και να αναπτύσσονται, ώστε να είναι καλύτερα θωρακισμένες απέναντι στους ολοένα αυξανόμενους κλιματικούς κινδύνους.

Στη διάρκεια του συνεδρίου, κυβερνητικά στελέχη, δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι, επιστήμονες και εκπρόσωποι επιχειρήσεων παρουσίασαν έργα, διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα και τεχνολογικές λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν από τους Δήμους. Δεν έλειψαν και οι αναφορές στην επίμαχη μεταφορά συντελεστή δόμησης, ένα ζήτημα που προκαλεί αντιδράσεις σε Δήμους που ανησυχούν για την οικιστική επιβάρυνση των περιοχών τους.

Κοινός προβληματισμός σε αρκετές τοποθετήσεις ήταν ότι η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται περισσότερα μέσα, καλύτερη συνεργασία με το κράτος και μεγαλύτερη συμμετοχή στο σχεδιασμό των αποφάσεων που καλείται στη συνέχεια να εφαρμόσει.

Ο Δήμαρχος Κηφισιάς, Βασίλης Ξυπολυτάς ανοίγοντας τις εργασίες του Κεντρικού Συνεδρίου με τίτλο «Ευρωπαϊκή Πολιτική & Τοπική Δράση: Σχεδιάζοντας με τη Νέα Γενιά», παρουσίασε τις σημαντικές παρεμβάσεις στην πολιτική προστασία του Δήμου Κηφισιάς, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι μέσα σε 2,5 χρόνια έχουν τριπλασιαστεί οι πυροσβεστικές δυνάμεις του Δήμου, ενώ αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες με drones, κάμερες τεχνητής νοημοσύνης και συστήματα πρόβλεψης πυρκαγιών έγιναν σημαντικά βήματα για την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση πυρκαγιών και άλλων φυσικών καταστροφών. Παράλληλα προανήγγειλε ότι θα τοποθετηθούν ρομποτικά συστήματα πυρόσβεσης στα δάση του Δήμου Κηφισιάς την προσεχή άνοιξη.

Ο Δήμαρχος Κηφισιάς τόνισε επίσης ότι ο Δήμος είναι αντίθετος με την μεταφορά συντελεστή δόμησης που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπενθυμίζοντας παράλληλα την αντίθεση του και τις κινήσεις που έγιναν σε νομικό επίπεδο από τον Δήμο, επιτυγχάνοντας την κατάργηση πολεοδομικών κινήτρων του ΝΟΚ. Παράλληλα, ο κ. Ξυπολυτάς εστίασε και στη διαχείριση των απορριμμάτων, αναφερόμενος στις προσπάθειες του Δήμου για την ενίσχυση της ανακύκλωσης, ενώ επισήμανε την εντατικοποίηση των δενδροφυτεύσεων.

Ο Δήμαρχος Κηφισιάς έθεσε ως προτεραιότητα την προώθηση αντιπλημμυρικών έργων, με αιχμή το δίκτυο ομβρίων στην Κάτω Κηφισιά και τη διευθέτηση του ρέματος Κοντοχρήστου στην Νέα Ερυθραία, εκτιμώντας ότι τα έργα θα δημοπρατηθούν από την Περιφέρεια Αττικής έως το πρώτο εξάμηνο του 2027.

Κ. Χατζηδάκης: Προώθηση του κοινωνικού leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων 

Από την πλευρά του, ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσίασε τις βασικές παρεμβάσεις της κυβερνητικής πολιτικής για την πράσινη μετάβαση, υπογραμμίζοντας ότι «η κλιματική κρίση δεν είναι θεωρητική συζήτηση, καθώς οι συνέπειές της γίνονται ήδη αισθητές στις πυρκαγιές και στη λειψυδρία». Αναφερόμενος στην απολιγνιτοποίηση, υποστήριξε ότι, εάν η χώρα δεν είχε εγκαταλείψει τον λιγνίτη, το πρόσθετο ενεργειακό κόστος θα έφτανε τα 7,1 δισ. ευρώ.

Όπως επισήμανε, «οι εκπομπές από την ηλεκτροπαραγωγή έχουν μειωθεί κατά 50%, η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας και η ετήσια εξοικονόμηση από τις ενεργειακές διασυνδέσεις αναμένεται να φτάσει το ένα δισ. ευρώ».

Αναφέρθηκε επίσης σε προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης άνω των 3 δισ. ευρώ, σε περισσότερα από 10.000 σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και στην προώθηση του κοινωνικού leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων, το οποίο, όπως είπε, «θα είναι σημαντική ελάφρυνση για οικογένειες». Για την προστασία των δασών σημείωσε ότι διατέθηκαν 667 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος AntiNero, ενώ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας αναφέρθηκε σε επενδύσεις 400 εκατ. ευρώ της ΕΥΔΑΠ για τη μείωση των διαρροών στην Αττική.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις αντιδράσεις των δήμων για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης. «Θέλω να ξεκαθαρίσω δύο πράγματα. Πρώτον, βρισκόμαστε σε διαδικασία διαβούλευσης για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή. Διαβούλευση σημαίνει ότι δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση». Διευκρίνισε ότι «είναι διακηρυγμένη βούληση της κυβέρνησης με επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος να μην υπάρξει μεταφορά συντελεστή δόμησης από Δήμο σε Δήμο. Όλη η συζήτηση περιορίζεται μόνο στα εσωτερικά όρια των Δήμων». Απαντώντας στις ανησυχίες της αυτοδιοίκησης, υποστήριξε ότι «οι όποιες ανησυχίες δεν εδράζονται σε πραγματικά στοιχεία και σίγουρα δεν σχετίζονται με τη βούληση της κυβέρνησης», την οποία, όπως τόνισε, εκφράζει «με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο».

Ν. Παπαθανάσης: Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και Ταμείο Εκσυγχρονισμού

Ο Αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, παρουσίασε τις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις για την πράσινη μετάβαση, επισημαίνοντας ότι το 37% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνθηκε σε περιβαλλοντικές δράσεις, ενώ 1,6 δισ. ευρώ διατέθηκαν στις λιγνιτικές περιοχές. Αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα πολιτικής προστασίας, ύψους 2,1 δισ. ευρώ, «με στόχο την πρόληψη και την ταχύτερη αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών». Για την επόμενη περίοδο παρουσίασε δύο χρηματοδοτικά εργαλεία, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, που θα στηρίξουν νέες παρεμβάσεις για το κλίμα και το περιβάλλον.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις διαπραγματεύσεις για το νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο 2028–2034, το οποίο χαρακτήρισε συνέχεια του ΕΣΠΑ. «Θέλουμε εμείς να έχουμε τον λόγο πώς θα κατανείμουμε τους πόρους», ανέφερε, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε περιορισμούς γεωγραφικού χαρακτήρα. Όπως εξήγησε, η συμφωνία μετατίθεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2027, λόγω εκλογικών αναμετρήσεων σε ευρωπαϊκές χώρες, περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα θα ασκεί την προεδρία της ΕΕ. Υπογράμμισε την ανάγκη ισχυρής διαπραγματευτικής ομάδας, καταλήγοντας: «Κάθε νίκη σε αυτή τη διαπραγμάτευση σημαίνει μια νίκη για τον καθένα μας».

Π. Μαρινάκης: Οι νέοι δεν είναι μέρος της συζήτησης, είναι η συζήτηση

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, έδωσε έμφαση στη συμμετοχή των νέων στη χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής. «Οι νέοι δεν είναι μέρος της συζήτησης, είναι η συζήτηση», ανέφερε, τονίζοντας ότι η κλιματική κρίση αποτελεί ήδη πραγματικότητα. «Η φύση έχει άλλο χρόνο, δεν περιμένει και δεν διαπραγματεύεται», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι η πολιτεία οφείλει να ακούει τους επιστήμονες, ακόμη και όταν οι προειδοποιήσεις τους είναι δυσάρεστες. Συνδέοντας την ευρωπαϊκή στρατηγική για την κλιματική ουδετερότητα με την καθημερινότητα των πολιτών, σημείωσε ότι «οι μεγάλοι στόχοι γράφονται σε ευρωπαϊκές οδηγίες αλλά πετυχαίνουν ή αποτυγχάνουν στις γειτονιές».

Με μαγνητοσκοπημένο μήνυμα συμμετείχε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, αναφερόμενος στην ανάπτυξη κοινόχρηστων ηλεκτρικών ποδηλάτων στην Κηφισιά και σε τρία σχολεία που θα παράγουν περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνουν. Συνέδεσε τις πρωτοβουλίες αυτές με την επιδίωξη ευρωπαϊκής ενεργειακής και στρατηγικής αυτονομίας.

Στο ζήτημα των αποβλήτων, ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος, σημείωσε ότι λειτουργούν 15 μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων, 27 κατασκευάζονται και 10 βρίσκονται σε διαγωνιστική διαδικασία. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε, η ταφή θα μειωθεί από 80% σε 33%, ενώ προβλέπεται ενεργειακή αξιοποίηση των υπολειμμάτων.

Ολοκληρωμένο σχεδιασμό απέναντι στις πλημμύρες, στους σεισμούς, στις πυρκαγιές, στα αιωρούμενα σωματίδια και στην αστική θερμική νησίδα ζήτησε ο Γενικός Γραμματέας Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης, Σάββας Χιονίδης, επισημαίνοντας ότι «έγκαιρα έργα χαμηλού κόστους μπορούν να αποτρέψουν καταστροφές».

Ο Γενικός Γραμματέας Δασών, Ευστάθιος Σταθόπουλος, παρουσίασε τις παρεμβάσεις του AntiNero, μεταξύ των οποίων αντιπυρικές ζώνες δέκα μέτρων σε περιαστικά δάση. Αναφέρθηκε επίσης στον καθαρισμό 780.000 οικοπέδων και στις εργασίες δασοπροστασίας στην Κηφισιά, επισημαίνοντας ότι «καμία πολιτική πρόληψης δεν αποτελεί εκ των προτέρων εγγύηση ότι δεν θα ξανασυμβεί ποτέ τίποτα».

«Χωρίς την απολιγνιτοποίηση και τις ΑΠΕ οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας θα ήταν υψηλότερες», υποστήριξε από τη μεριά της η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Δέσποινα Παληαρούτα. Προσδιόρισε ως επόμενες προτεραιότητες την αποθήκευση ενέργειας, τον εξηλεκτρισμό των παλαιών κτιρίων και την επέκταση των ταχυφορτιστών, αναγνωρίζοντας τις υφιστάμενες ελλείψεις και την ανάγκη συνεργασίας με τους δήμους για τη χωροθέτησή τους.

Στο Συνέδριο έγινε αναφορά και στα 64 έργα που υλοποιεί ή σχεδιάζει η Περιφέρεια Αττικής. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται 30 αντιπλημμυρικά έργα, καθαρισμοί σε 448 ρέματα, 13 παρεμβάσεις πρασίνου, αλλά και η ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου, με προϋπολογισμό 470 εκατ. ευρώ. Στη συζήτηση τέθηκε επίσης η ανάγκη κάθε Δήμος να διαθέτει δικό του σχέδιο πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, με βάση τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η περιοχή του.

Η τρίτη Κλιματική Εβδομάδα Κηφισιάς συνεχίζεται έως την Κυριακή 15 Νοεμβρίου, με εκδηλώσεις και δράσεις που ανοίγουν τη συζήτηση για την κλιματική κρίση πέρα από το Συνέδριο.

Βασίλης Ξυπολυτάς, Δήμαρχος Κηφισιάς

Κωστής Χατζηδάκης, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης

Νίκος Παπαθανάσης, Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Παύλος Μαρινάκης, Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος 

Απόστολος Τζιτζικώστας, Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού (video message)

Μανώλης Γραφάκος, ΓΓ Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

 Σάββας Χιονίδης, ΓΓ Αυτοδιοίκησης & Αποκέντρωσης, Υπουργείο Εσωτερικών 

Ευστάθιος Σταθόπουλος, Γενικός Γραμματέας Δασών, Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας 

Δέσποινα Παληαρούτα, ΓΓ Ενέργειας και Ορυκτών πόρων,Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας