Αναδημοσίευση από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 25)

Γράφει η Μαρούσα Κούβελα MD, MSc, πνευμονολόγος, ακαδημαϊκός υπότροφος ΕΚΠΑ, Ογκολογικό Τμήμα, Γ΄ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική ΓΝΘΑ «Η Σωτηρία»

Η Ογκολογική Μονάδα της Γ’ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής και Ομώνυμου Εργαστηρίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών εδρεύει στο Νοσοκομείο «Σωτηρία» και αποτελεί μία Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας, η οποία έχει ως κλινικό αντικείμενο την παρακολούθηση και θεραπεία ασθενών με νεοπλασματικές νόσους. Παράλληλα, συμμετέχει σε ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες.

Η Ογκολογική Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας διαθέτει 45 κλίνες και πολυθρόνες στις οποίες λαμβάνουν θεραπεία καθημερινά περισσότεροι από 90 ασθενείς. Οι ασθενείς παρακολουθούνται τακτικά και λαμβάνουν όλες τις σύγχρονες θεραπείες για τον καρκίνο. Η Ογκολογική Μονάδα αποτελεί κέντρο αναφοράς στην Ελλάδα για τον καρκίνο του πνεύμονα, όμως παρακολουθούνται ασθενείς με όλα τα είδη νεοπλασμάτων, όπως καρκίνος του μαστού, του παχέος εντέρου, του παγκρέατος, του νεφρού, του στομάχου, του ήπατος, του προστάτη, της ουροδόχου κύστεως, της κεφαλής, του τραχήλου, των ωοθηκών, του ενδομητρίου, το μελάνωμα, τα σαρκώματα, το μεσοθηλίωμα και κάθε άλλος όγκος.

Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας

Η Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας είναι πλήρως επανδρωμένη από εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, με ιατρούς ογκολόγους, πνευμονολόγους, παθολόγους και λειτουργεί σε έναν σύγχρονο και ανθρώπινο χώρο. Διαθέτει ειδικές πολυθρόνες και κλίνες για τη θεραπεία των ασθενών, ενώ επίσης υπάρχει ξεχωριστός χώρος διάλυσης των αντι-νεοπλασματικών φαρμάκων αποκλειστικά για τη Μονάδα. Το 2024, στη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας πραγματοποιήθηκαν 7.305 ογκολογικές θεραπείες, 723 αιματολογικές θεραπείες, 1.443 εγχύσεις γαστρεντερολογικών θεραπειών και 92 εγχύσεις ρευματολογικών θεραπειών.

Κάθε ημέρα, το ιατρικό προσωπικό εκτιμά προσωπικά κάθε ασθενή από τον ιατρό με λήψη ιστορικού, κλινική εξέταση και λήψη της θεραπευτικής απόφασης του ιατρού, προκειμένου ο ασθενής να υποβληθεί στην θεραπεία του. Μόλις ο ασθενής ολοκληρώσει τη θεραπεία του, ο θεράπων ιατρός του φροντίζει να του δώσει οδηγίες αγωγής για το σπίτι, καθώς επίσης ορίζει την ημερομηνία της επόμενης θεραπείας. Εάν ένας ασθενής, λόγω επιβάρυνσης της γενικής του κατάστασης, δεν δύναται να υποβληθεί σε θεραπεία και χρήζει νοσηλείας, προγραμματίζεται η εισαγωγή του στην Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, της οποίας η Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας αποτελεί οργανωτικό τμήμα.

Υπάρχει επιπλέον καθημερινή τηλεφωνική υποστήριξη, βάσει της οποίας οι ασθενείς που προσέρχονται στο τακτικό εξωτερικό ιατρείο ή υποβάλλονται σε θεραπεία αναφέρουν οποιονδήποτε προβληματισμό ή πρόβλημα που τυχόν προκύπτει μέχρι την επόμενη συνάντηση, οπότε και ο αντίστοιχος ιατρός επικοινωνεί μαζί τους δίνοντας οδηγίες στον βαθμό που είναι δυνατό.

Ογκολογικό Συμβούλιο

Κάθε Τετάρτη, το ιατρικό προσωπικό της Μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας συγκροτεί Ογκολογικό Συμβούλιο με τη συνεργασία, θωρακοχειρουργών, ακτινοθεραπευτών, παθολογοανατόμων, ακτινολόγων, ωτορινολαρυγγολόγων και επεμβατικών πνευμονολόγων προς συζήτηση και επίλυση εξεζητημένων ογκολογικών περιστατικών. Η συνεργασία αυτών των ειδικών επιτρέπει την πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση του ασθενούς, καθώς κάθε ειδικός προσφέρει την εξειδικευμένη γνώση του για τον καλύτερο δυναμικό σχεδιασμό της θεραπείας. Έτσι, το Ογκολογικό Συμβούλιο είναι καθοριστικό για να διασφαλίσει ότι κάθε ασθενής θα λάβει την πιο κατάλληλη και επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα.

Εξωτερικό Ογκολογικό Ιατρείο

Στην Γ΄ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία εδρεύει στο ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», εκτός των υπολοίπων τμημάτων λειτουργούν και τακτικά εξωτερικά ιατρεία σε καθημερινή βάση. Στα ιατρεία αυτά παρακολουθούνται πάνω από 50 άτομα ημερησίως. Εκτός από το βασικό ογκολογικό εξωτερικό ιατρείο, στα εξωτερικά ιατρεία υπάρχουν επιπλέον τα εξής τμήματα: Ιατρείο Νευροενδοκρινών Όγκων, Νεοπλασμάτων Θώρακα, Πεπτικού, Ουρογενετικού, Μαστού, Αγγειολογικό Ιατρείο, Ιατρείο Πόνου και Υποστηρικτικής Αγωγής, Κέντρο Υπέρτασης, Γαστρεντερολογικό, Ενδοκρινολογικό, Ηπατολογικό, Ρευματολογικό και Ψυχο-Ογκολογικό Ιατρείο. Όλοι οι ασθενείς υποστηρίζονται από διατροφολόγο όποτε χρειαστεί, ενώ οι ασθενείς που θα υποβληθούν σε βρογχοσκόπηση εκτιμώνται και προγραμματίζονται για την εξέταση από πνευμονολόγο.

Τμήμα Κλινικών Μελετών

Ως Κλινικές Μελέτες χαρακτηρίζονται ερευνητικά προγράμματα που έχουν στόχο την ανάπτυξη νέων και πιο αποτελεσματικών φαρμάκων. Σκοπός τους είναι να ελέγχουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια νέων φαρμάκων και θεραπευτικών στρατηγικών σε ένα προστατευμένο θεσμικά περιβάλλον πριν αυτά εγκριθούν ή απορριφθούν από τις ρυθμιστικές και ελεγκτικές αρχές για χρήση στον άνθρωπο.

Η Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο καλά στελεχωμένα και οργανωμένα Τμήματα Κλινικών Μελετών με ενεργή συμμετοχή στο ερευνητικό γίγνεσθαι του τομέα της.

Το Τμήμα Κλινικών Μελετών ιδρύθηκε το 2002 και έκτοτε έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από 200 μελέτες φάσεων II, III και IV. Αρκετές από τις Μελέτες αυτές οδήγησαν στην έγκριση νέων φαρμάκων από τους οργανισμούς Food and Drug Administration (FDA) και European Medicines Agency (EMA). Τα φάρμακα αυτά χρησιμοποιούνται πλέον στην καθημερινή κλινική πρακτική. Επιπλέον, 5 μελέτες χρησιμοποιήθηκαν για την έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών από τους διεθνείς επιστημονικούς οργανισμούς. Στο τμήμα έχουν εκπονηθεί επίσης 8 ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος μελέτες (Investigator Initiating Trials) με σημαντικές δημοσιεύσεις σε διεθνή συνέδρια και επιστημονικά περιοδικά, ενώ συμμετέχει και σε προγράμματα πρώιμης πρόσβασης ασθενών σε φάρμακα. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε πετύχει τη χορήγηση πρωτοποριακών θεραπειών στους ασθενείς μας, αλλά και τη διεθνή αναγνώριση του Κέντρου μας.

Το Τμήμα Κλινικών Μελετών της Γ’ΠΠ διαθέτει αναγνώριση πιστοποίησης ποιότητας σύμφωνα με το πιστοποιημένο Σύστημα Διαχείρισης EN ISO 9001:2015, TUV NORD, TUV HELLAS και είναι μέλος των μεγαλύτερων δικτύων ερευνητικών κέντρων στο κόσμο (TransCelerate, Inspire Sites etc). Απασχολεί έναν μεγάλο αριθμό ιατρών, νοσηλευτών, βιολόγων και φαρμακοποιών, οι οποίοι διαθέτουν τα απαραίτητα εφόδια και ειδική εκπαίδευση στην εφαρμογή των κανόνων ορθής κλινικής πρακτικής και της διεξαγωγής κλινικών μελετών. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουμε στην εξέλιξη της θεραπευτικής, αλλά και στην αποτελεσματική θεραπεία των ασθενών μας με τον πιο σύγχρονο και καινοτόμο τρόπο, μέσα στο πλαίσιο της δημόσιας υγείας.

Εργαστήριο Γ’ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής – Μεταφραστική έρευνα

Η μεταφραστική έρευνα (ή translational research) είναι ο τομέας της έρευνας που επικεντρώνεται στη διαδικασία μεταφοράς των επιστημονικών ανακαλύψεων από το εργαστήριο (βασική έρευνα) στην κλινική πράξη και την εφαρμογή τους για τη βελτίωση της ανθρώπινης υγείας. Ο στόχος της μεταφραστικής έρευνας είναι να «μεταφράσει» τα επιστημονικά ευρήματα σε νέες θεραπείες, διαγνωστικές μεθόδους και πρόληψη ασθενειών, που να είναι πρακτικά χρήσιμες για τους ασθενείς.

Το Εργαστήριο Μεταφραστικής Έρευνας της Γ’ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής κατά την 10ετή λειτουργία του επικεντρώνεται στην έρευνα και ανάπτυξη προβλεπτικών βιοδεικτών για την ανταπόκριση στην ανοσοθεραπεία σε ασθενείς µε καρκίνο. Για το λόγο αυτόν έχει δηµιουργήσει µια ευρεία βάση δεδοµένων (database) που συνοδεύεται από βιοτράπεζα (biobank) ιστού και περιφερικού αίµατος από ασθενείς µε νεοπλασίες του θώρακα, συµπεριλαµβανοµένου του µη µικροκυτταρικού καρκίνου πνεύµονα, του µικροκυτταρικού καρκίνου πνεύµονα, του µεσοθηλιώµατος και του θυµώµατος/θυµικού καρκινώµατος.

Η Ογκολογική Μονάδα την τελευταία δεκαετία έχει παράγει 218 διεθνείς δημοσιεύσεις (Pubmed) και 580 abstracts σε διεθνή συνέδρια. Η λειτουργία του Εργαστηρίου βασίζεται στην άρτια εκπαίδευση του ερευνητικού προσωπικού και στην ανάπτυξη κουλτούρας συνεργασίας και ανταλλαγής ερευνητικών ιδεών µε αναγνωρισµένα Ερευνητικά Κέντρα της Ελλάδας (ΙΙΒΕΑΑ, Δηµόκριτος) και του εξωτερικού, τα οποία πρωτοπορούν στην έρευνα κατά του καρκίνου τόσο σε Ευρώπη όσο και σε ΗΠΑ και Καναδά.

Εκπαιδευτικό έργο

Η Ογκολογική Μονάδα συμμετέχει ενεργά στο εκπαιδευτικό έργο της Γ’ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Το προσωπικό της κλινικής αναλαμβάνει την εκπαίδευση των φοιτητών Ιατρικής και Οδοντιατρικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Παθολογία, στην Κλινική εξέταση, στη Διαφορική Διαγνωστική και την Ογκολογία. Παράλληλα, το Ογκολογικό Τμήμα παρέχει θέσεις πλήρους ειδίκευσης στην ειδικότητα της Παθολογίας-Ογκολογίας. Οι ειδικευόμενοι ιατροί του τμήματος εκπαιδεύονται στη διαχείριση και θεραπεία ογκολογικών ασθενών, αλλά και παρακολουθούν εκπαιδευτικές δράσεις της κλινικής, όπως εκπαιδευτικές διαλέξεις, πανελλήνια συνέδρια και ημερίδες.

Παράλληλα, η Ογκολογική Μονάδα συμμετέχει στο πρόγραμμα διαλέξεων των Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ: «Ογκολογία Θώρακος: σύγχρονη κλινικοεργαστηριακή προσέγγιση και έρευνα» και «Ανάπτυξη Νέων Φαρμάκων: έρευνα, κυκλοφορία και πρόσβαση». Τέλος, το τμήμα έχει υποστηρίξει επιτυχώς είκοσι µια (21) διδακτορικές διατριβές (PhD), ενώ >40 υποψήφιοι διδάκτορες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Διαβάστε παρακάτω το άρθρο από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 25) και σε ηλεκτρονική μορφή σελ. 48-50 (πατήστε κάτω δεξιά για μεγέθυνση)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Η Μαρούσα Κούβελα είναι πνευμονολόγος με εμπειρία άνω των 15 ετών σε αναπνευστικές παθήσεις, όπως η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, το άσθμα και ο καρκίνος πνεύμονα.

Γεννήθηκε στην Αθήνα και αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης το 2005 με βαθμό «Λίαν Καλώς». Ειδικεύτηκε στην Πνευμονολογία-Φυματιολογία στο Πνευμονολογικό Τμήμα του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», στην Γ’ Παθολογική Κλινική και στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός». Κατά τη διάρκεια του χρόνου ειδικότητας, εξειδικεύτηκε στην Επεμβατική Πνευμονολογία (βρογχοσκόπηση-θωρακοσκόπηση) και συμμετείχε στη στελέχωση του Ιατρείου Διακοπής Καπνίσματος.
Από το 2011, είναι εκπαιδεύτρια στην Ελληνική Εταιρεία Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης για τα σεμινάρια εξειδικευμένης υποστήριξης ζωής ALS (Advanced Life Support) και AMLS (Advanced Medical Life Support). Το 2021 απέκτησε την πιστοποίηση της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας στις μεθόδους «Διακοπής Καπνίσματος».

Είναι κάτοχος του μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών με θέμα «Ογκολογία Θώρακος-Σύγχρονη Κλινικοεργαστηριακή Προσέγγιση και Έρευνα» της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Από το 2018 εργάζεται ως ακαδημαϊκός υπότροφος Πανεπιστημίου Αθηνών στο Ογκολογικό Τμήμα της Γ΄ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής και Ομώνυμο Εργαστήριο του ΓΝΘΑ «Η Σωτηρία» και παράλληλα διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο στα Μελίσσια. Από το 2023 είναι επιστημονικά υπεύθυνη και διδάσκουσα δύο Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ.