O καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος παγκοσμίως. Έχει υπολογισθεί πως περίπου 1 στους 24 ανθρώπους θα αναπτύξουν τη νόσο σε κάποια στιγμή της ζωής τους. Είναι όμως γεγονός πως τα νούμερα αυτά μπορούν να ελαχιστοποιηθούν, αν εφαρμόσουμε κάποιους κανόνες, δηλαδή αν μπει στη ζωή μας η πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Όπως επισημαίνει ο γαστρεντερολόγος Γεώργιος Αναγνωστόπουλος, διευθυντής Γαστρεντερολογικής Κλινικής, Νοσοκομείο ΜΗΤΕΡΑ (www.advanced-endoscopy.gr), όταν μιλάμε για πρωτογενή πρόληψη εννοούμε όλους εκείνους του παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου στο παχύ έντερο. Είναι, λοιπόν, απαραίτητο να υπάρχουν:

1. Δίαιτα πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης, η οποία έχει σχετισθεί με ελαττωμένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. Το ίδιο σημαντικό είναι να υπάρχει στη διατροφή μας ελαττωμένο κόκκινο κρέας και ιδίως αυτό που είναι επεξεργασμένο [σαλάμι, λουκάνικο..] ή μαγειρεμένο σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

2. Συστηματική άσκηση και διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους. Οι μελέτες δείχνουν πως η σωματική άσκηση μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης πολλών καρκίνων και  ιδίως του καρκίνου του παχέος εντέρου. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, είναι απαραίτητα 150 λεπτά μέτριας σωματικής άσκησης την εβδομάδα με καλύτερα αποτελέσματα να υπάρχουν στα 300 λεπτά άσκησης εβδομαδιαίως, όσον αφορά στην πρόληψη του καρκίνου και των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ο συνδυασμός σωστής διατροφής και άσκησης θα βοηθήσει στη διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους και στην αποφυγή της παχυσαρκίας, που είναι άλλος ένας παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου παχέος εντέρου.

3. Αποφυγή καπνίσματος και χρήσης αλκοόλ που σχετίζονται επίσης με υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου στο παχύ έντερο. Η Αμερικάνικη Καρδιολογική Εταιρεία συνιστά όχι περισσότερο από 2 ποτήρια ποτό στους ενήλικες άνδρες και 1 στις ενήλικες γυναίκες ημερησίως [το ποτήρι περιέχει 28 γρ αιθανόλης]. Και αυτές όμως οι ποσότητες μπορεί να είναι βλαπτικές για πολλούς ασθενείς και είναι πια γνωστό πως το αλκοόλ και το κάπνισμα είναι τοξικά για τα καλά μας μικρόβια που ζουν στο παχύ έντερο [μικροβίωμα] και είναι υπεύθυνα για το ανοσοποιητικό μας και γενικότερα για την υγεία μας.

Σύμφωνα με τον κ. Αναγνωστόπουλο υπάρχουν βέβαια και παράγοντες που δεν μπορούμε να αλλάξουμε και αυτοί είναι οι γενετικοί παράγοντες. Στο σημείο αυτό υπεισέρχεται ο ρόλος της δευτερογενούς πρόληψης. 

Είναι γεγονός πως τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί πολύ η εμφάνιση καρκίνου στο παχύ έντερο σε ηλικίες κάτω των 50 ετών. Το καλό είναι πως σχεδόν πάντα ο καρκίνος ακολουθεί μια συγκεκριμένη πορεία μέχρι να αναπτυχθεί, δηλαδή πρώτα εμφανίζονται οι πολύποδες κάποιοι από τους οποίους μεταλλάσσονται και δημιουργούν τον καρκίνο. Με την κολονοσκόπηση αφαιρούνται οι πολύποδες και ελαττώνεται σημαντικά η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου. Σήμερα πρέπει να γίνεται κολονοσκόπηση σε όλους στην ηλικία των 50 ετών, αν και η Αμερικάνικη Εταιρεία για τον καρκίνο ελάττωσε το όριο αυτό στα 45 έτη και πιθανά να μειωθεί ακόμη περισσότερο στο μέλλον. Γεγονός είναι πως όσο χαμηλότερη είναι η ηλικία έναρξης των κολονοσκοπήσεων, τόσο περισσότεροι καρκίνοι θα προληφθούν.

Κάποιοι πρέπει να ξεκινούν τις κολονοσκοπήσεις νωρίτερα από το γενικό πληθυσμό και αυτοί είναι όσοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο στο παχύ έντερο [ασθενείς με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου, ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα ή νόσο του Crohn, ασθενείς με γενετικά σύνδρομα όπως πχ σύνδρομο Lynch...].

«Eίναι γεγονός πως ο καρκίνος στο παχύ έντερο μπορεί σε μεγάλο ποσοστό να προληφθεί με τον συνδυασμό πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης. Η σωστή διατροφή και διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η αποφυγή αλκοόλ και καπνίσματος σε συνδυασμό με την κολονοσκόπηση και αφαίρεση των πολυπόδων,  μπορούν να οδηγήσουν σε μια κοινωνία με μικρότερα ποσοστά καρκίνου του  παχέος εντέρου», καταλήγει ο κ. Αναγνωστόπουλος.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

O γαστρεντερολόγος Γεώργιος Κ. Αναγνωστόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα στις 19/3/1970. Αποφοίτησε  το 1987 από το Πρότυπο Λύκειο Αναβρύτων και το 1993 πήρε με «άριστα» το πτυχίο της ιατρικής  από την Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Αφού εξέτισε την στρατιωτική του θητεία στο Πολεμικό Ναυτικό και το αγροτικό του στο  άγονο περιφερικό ιατρείο της νήσου Ίου, ειδικεύθηκε στην Γαστρεντερολογία στο 251 Γενικό Νοσοκομείο της Αεροπoρίας.

Το 2002 έλαβε υποτροφία από την Ελληνική Γαστρεντερολογική Εταιρεία και μετεκπαιδεύθηκε στα Wolfson Digestive Diseases Centre, University of Nottingham UK ως Advanced Endoscopy Research Fellow και Endoscopy department, University of Mainz, Germany στις προηγμένες μικροενδοσκοπικές διαγνωστικές και θεραπευτικές τεχνικές [μεγεθυντική ενδοσκόπηση, χρωμοενδοσκόπηση, Νarrow Band Imaging, confocal endomicroscopy, autofluorescence endoscopy, ενδοσκοπική βλεννογονεκτομή, φωτοδυναμική θεραπεία σε οισοφάγο Barrett’s].

Η ομάδα του πρώτη δημοσίευσε στην Ευρώπη τα αποτελέσματα των μελετών της σχετικά με την χρήση της μεγεθυντικής ενδοσκόπησης στην διάγνωση των προκαρκινικών καταστάσεων στο πεπτικό.

Χρησιμοποιεί την μέθοδο της υψηλής ευκρίνειας μεγεθυντικής χρωμοενδοσκόπησης που είναι ουσιαστικά επανάσταση στην πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των προκαρκινικών καταστάσεων και του πρώιμου καρκίνου στο πεπτικό.

Στην Ελλάδα εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα από το 2007, είναι διευθυντής της γαστρεντερολογικής κλινικής νοσοκομείου «ΜΗΤΕΡΑ», ενώ παράλληλα συνεχίζει το ερευνητικό και κλινικό του έργο. Aπό το 2011 είναι Section Editor στο επίσημο περιοδικό της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας [Αnnals of Gastroenterology], και έχει εκλεγεί μέλος του Ενδοσκοπικού τμήματος της Γαστρεντερολογικής εταιρείας.

Kύρια ενδιαφέροντα του είναι η παρακολούθηση  των ασθενών με οισοφάγο Barrett’s και ελκώδη κολίτιδα καθώς και η ενδοσκοπική μελέτη ασθενών με προκαρκινικές αλλοιώσεις στο πεπτικό [δυσπλασία]. Στη θεραπευτική ενδοσκόπηση κύριο ενδιαφέρον του είναι οι σύνθετες πολυποδεκτομές επίπεδων πολυπόδων [ενδοσκοπική βλεννογονεκτομή], η καταστροφή του επιθηλίου του οισοφάγου Barrett με radiofrequency ablation [HALO], η ενδοσκοπική θεραπεία της παλινδρομικής νόσου και η ενδοσκοπική θεραπεία της αιμορροιδοπάθειας.

Είναι ομιλητής σε πολλά ελληνικά και διεθνή συνέδρια ενώ έχει επιδείξει ζωντανά τις προηγμένες ενδοσκοπικές αυτές τεχνικές σε ενδοσκοπικά σεμινάρια τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Μεγάλος αριθμός των εργασιών του είναι δημοσιευμένες σε έγκριτα peer-reviewed ιατρικά περιοδικά στο εξωτερικό, ενώ έχει περισσότερες από 100 δημοσιεύσεις σε ελληνικά και ξένα συνέδρια. Αρθρογραφεί συχνά στον ελληνικό τύπο.

O ιατρός Γεώργιος Αναγνωστόπουλος διατηρεί ιατρείο στην οδό Μουσών 1 και Κηφισίας [έναντι Πρεσβείας Ισραήλ], Αθήνα [τηλ 6937106139]. Πραγματοποιεί τις διαγνωστικές και προηγμένες ενδοσκοπήσεις στο ‘state of the art’ ενδoσκοπικό τμήμα της Γενικής Παιδιατρικής και Γυναικολογικής Κλινικής Μητέρα όπου είναι διευθυντής γαστρεντερολογικής κλινικής και ενδοσκοπικού τμήματος Νοσοκομείου «ΜΗΤΕΡΑ»,  ενώ αποτελεί και μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του νοσοκομείου.