Το 20% του γυναικείου και 14% του ανδρικού πληθυσμού θα αναπτύξουν πέτρες στη χολή σε κάποια φάση της ζωής τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν θα παρουσιαστούν κλινικά συμπτώματα. Εάν όμως αυτά παρουσιασθούν, τότε η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπισθεί με χολοκυστεκτομή, την αφαίρεση δηλαδή της κύστης.

Τι είναι η χολή και πως σχηματίζονται οι πέτρες;

«Η χοληδόχος κύστη» μας εξηγεί ο δρ Σπύρος Αυλωνίτης, γενικός χειρουργός, «αποτελεί μέρος του πεπτικού συστήματος και βρίσκεται στο πίσω και κάτω μέρος του ήπατος. Σε αυτήν  αποθηκεύεται το υγρό που είναι γνωστό ως χολή, η οποία παράγεται από το συκώτι και βοηθά στην πέψη  των τροφών που καταναλώνουμε. Η συνηθέστερη πάθηση που πλήττει την χοληδόχο κύστη  είναι η χολολιθίαση ή πιο απλά ο σχηματισμός λίθων, οι γνωστές "πέτρες στη χολή" που μπορούν να σχηματιστούν από καθίζηση και κρυσταλλοποίηση  χοληστερόλης, χολερυθρίνης, ασβεστίου η βλέννης. Μπορεί επίσης να σχηματιστούν χολόλιθοι εάν η χοληδόχος κύστη δεν αδειάζει πλήρως ή αρκετά συχνά».

Ποια είναι τα συμπτώματα και οι επιπλοκές των χολόλιθων;

«Οι χολόλιθοι που έχουν σχηματιστεί, μπορεί να μετακινηθούν και να μπλοκάρουν τους χολικούς αγωγούς συμπεριλαμβανομένου και του κυστικού πόρου (αγωγός μέσω του οποίου αδειάζει η χοληδόχος κύστη), με αποτέλεσμα η πίεση στη χοληδόχο κύστη να αυξηθεί προκαλώντας κολικό (πόνο). Ο πόνος συνήθως διαρκεί από 1 έως αρκετές ώρες. Οι κολικοί της χοληδόχου κύστης συχνά ακολουθούν βαριά γεύματα και  συνήθως σταματούν όταν οι χολόλιθοι μετακινηθούν και δεν μπλοκάρουν πλέον τους χοληφόρους αγωγούς. Ωστόσο, εάν κάποιο από τα χοληφόρα σωληνάρια όπως είναι και ο κυστικός πόρος, παραμείνει αποκλεισμένο για περισσότερο από μερικές ώρες, μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές όπως φλεγμονή ή οίδημα της χοληδόχου κύστης και σοβαρή λοίμωξη της χοληδόχου κύστης, των χοληφόρων οδών ή του ήπατος», σημειώνει ο κ. Αυλωνίτης.  

Πότε πρέπει κάποιος να απευθυνθεί σε χειρουργό;

Αν παρουσιάζετε οξύ και αιφνίδιο άλγος στην άνω δεξιά κοιλία ή γενικά στην άνω κοιλία, ειδικά μεταγευματικά, με ή χωρίς αντανάκλαση του πόνου στην ράχη πρέπει να απευθυνθείτε αμέσως σε χειρουργό. Αν και αυτές οι κρίσεις (κολικοί χοληφόρων, χοληδόχου κύστης) συνήθως υποχωρούν αυτόματα,  καθώς οι χολόλιθοι μετακινούνται, μπορούν να αναπτυχθούν επιπλοκές εάν τα χοληφόρα (χοληφόρα αγγεία, χοληδόχος κύστη) παραμείνουν αποφραγμένα.

Τι μπορεί όμως να κάνει κανείς για να προλάβει τις πέτρες στη χολή;

Υγιεινή διατροφή

Η υγιεινή διατροφή είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγετε τις πέτρες στη χολή. Θα πρέπει να αποφύγετε τελείως τις εξαντλητικές δίαιτες ή δίαιτες με χαμηλή πρόσληψη θερμίδων (λιγότερες από 800 θερμίδες ημερησίως). Αναζητήστε καλές πηγές φυτικών ινών, συνδυάστε διαφορετικά φρούτα και λαχανικά, συμπεριλάβετε στην διατροφή σας ξηρούς καρπούς, δημητριακά ολικής αλέσεως και πίτουρο,  και αποφύγετε να τρώτε πάρα πολύ λίπος. Μια δίαιτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά βοηθά στη διατήρηση της χοληστερόλης στη χολή σε χαμηλά επίπεδα μειώνοντας τις πιθανότητες δημιουργίας λίθων. Ωστόσο, μην κόβετε τα λίπη απότομα ή μην τα εξαλείφετε εντελώς.

Ενυδάτωση

«Εντάξτε στην διατροφή σας χυμούς λαχανικών, εσπεριδοειδών και πολύ νερό! Πρέπει να αποφεύγετε την αφυδάτωση με κάθε τρόπο. Μην περιμένετε να διψάσετε για να πιείτε νερό, κρατήστε τον οργανισμό σας ενυδατωμένο καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας», υπογραμμίζει ο κ. Αυλωνίτης.

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η μέτρια κατανάλωση ελαιόλαδου (περίπου 2 κουταλιές της σούπας την ημέρα) μπορεί στην πραγματικότητα να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης χολόλιθων. Ένα συστατικό που βρίσκεται στο ελαιόλαδο φαίνεται να βοηθά στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα και στην χολή.  Επιπλέον, έχει διαπιστωθεί ότι η συχνότητα εμφάνισης λίθων στη χολή είναι σχετικά χαμηλή μεταξύ των ανθρώπων που ζουν σε περιοχές όπου η κατανάλωση ελαιόλαδου είναι υψηλή.  Και η λεκιθίνη όμως, σύμφωνα με μελέτες, μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη. Την βρίσκουμε σε διάφορα τρόφιμα όπως  σόγια, πλιγούρι βρώμης, αυγά, γάλα, φιστίκια, λάχανο και σοκολάτα.

Απώλεια βάρους

Η παχυσαρκία επίσης έχει συνδεθεί με την χολολιθίαση, γιατί οδηγεί σε υψηλά επίπεδα χοληστερόλης που μπορούν να προκαλέσουν την εμφάνιση λίθων στη χολή. Όμως, η γρήγορη απώλεια βάρους δεν είναι η σωστή λύση, θα πρέπει να σχεδιάσετε ένα πρόγραμμα με τον γιατρό σας για την σταδιακή απώλεια του βάρους με τέτοιο τρόπο ώστε να μην προκαλέσετε προβλήματα στον οργανισμό σας.

Άσκηση

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι και η τακτική άσκηση μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες ανάπτυξης χολόλιθων, ενώ παράλληλα η γυμναστική σας βοηθάει γενικότερα στην καλή υγεία του σώματος.  Συνήθως συστήνεται 30 λεπτά άσκησης ημερησίως, και πάλι θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον ειδικό για να μην το παρακάνετε!

«Συμβουλευτείτε το γιατρό σας για να φτιάξετε μαζί ένα πρόγραμμα υγιεινής διατροφής. Η υπερβολική χρήση ενός στοιχείου μπορεί να επιφέρει αντίθετα αποτελέσματα», καταλήγει ο κ. Αυλωνίτης.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Σπύρος Αυλωνίτης, MD, MSc γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974 και αποφοίτησε από το 1ο λύκειο Κηφισιάς το 1992. Ξεκίνησε τις σπουδές μου στην ιατρική σχολή του Πανεπιστήμιου της Πάρμας (Β. Ιταλία) το 1994 και αποφοίτησε το 2000.

Από τις αρχές του 2001 υπηρέτησε ως αγροτικός ιατρός, ενώ το 2003 κατατάχτηκε στον Ελληνικό στρατό και ειδικότερα στην Σχολή Επίκουρων Αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού όπου και υπηρέτησα με τον βαθμό του Σημαιοφόρου (ΣΕΑ/Ι).

Εργάστηκε ως επιστημονικός συνεργάτης στο Ναυτικό Νοσοκομείο για 2 χρόνια, ενώ το 2006 ξεκίνησε την εξειδίκευσή του στη Χειρουργική, στην Γ’ Χειρουργική κλινική του Γ.Ν.Α "Γ. Γεννηματάς" με διευθυντή τον Αν. Καθηγητή κ. Γ. Παπαστρατή. Στο Νοσοκομείο "Γ. Γεννηματάς" παρέμεινε ως Επιμελητής έως το 2013.

Από το 2013 έως και σήμερα, εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα συνεργαζόμενος με τις μεγαλύτερες ιδιωτικές κλινικές των Αθηνών.

Έχει πραγματοποιήσει μεγάλο αριθμό γενικών, αλλά και εξειδικευμένων χειρουργικών επεμβάσεων: Χειρουργική του ανώτερου και κατώτερου πεπτικού συστήματος, των ενδοκρινών αδένων, των χοληφόρων και του παγκρέατος, χειρουργική τραύματος και  χειρουργική των κηλών του κοιλιακού τοιχώματος).

Λόγω του μεγάλου αριθμού επεμβάσεων προηγμένης λαπαροσκοπικής χειρουργικής που πραγματοποίησε σαν ειδικευόμενος, αλλά και σαν Επιμελητής στο Γενικό Κρατικό Αθηνών, εξειδικεύτηκε στην προηγμένη λαπαροσκοπική χειρουργική και μετεκπαιδεύτηκε περαιτέρω σε αυτήν, στην Πανεπιστημιακή Κλινική Saint Luc στις Βρυξέλλες το 2016 στην οποία και παραμένει Επ. Επιστημονικός συνεργάτης.

Εκπαίδευση

• 1994 -2001: Πανεπιστήμιο Πάρμας  Β. Ιταλίας, Απόφοιτος  Ιατρικής σχολής
• 2016: Πανεπιστημιακή Κλινική Saint Luc, Βρυξέλλες: Εξειδίκευση στη λαπαροσκοπική χειρουργική.

Επαγγελματική Εμπειρία

• Νοέμβριος 2001 - Απρίλιος  2002: Πανεπιστημιακή Κλινική Πάρμας, Κλινική εκπαίδευση & απόκτηση  άδειας ασκήσεως επαγγέλματος
• Νοέμβριος 2002 - Φεβρουάριος 2003: Γενικό Νομαρχιακό Νοσοκομείο Κέρκυρας, Κλινική εκπαίδευση
• Φεβρουάριος 2003 - Φεβρουάριος 2004: Κέντρο Υγείας   Αγίου Αθανασίου Κέρκυρας, Ιατρός Υπηρεσίας Υπαίθρου στο παθολογικό και χειρουργικό ιατρείο
• Ιανουάριος 2005 - Ιούλιος 2005: Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, Ειδικευόμενος χειρουργός στα πλαίσια της στρατιωτικής θητείας
• Νοέμβριος 2005 - Μάρτιος 2006: Κεντρική Κλινική Αθηνών, Εφημερεύων χειρουργός
• Μάρτιος 2006 - Αύγουστος 2006: Γενική Κλινική Αθηνών, Έμμισθος ιατρός χειρουργικού τομέα
• Αύγουστος 2006 - Απρίλιος 2011: Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς», Ειδικευόμενος χειρουργός
• Ιούνιος 2011: Απόκτηση τίτλου χειρουργικής ειδικότητας
• Αύγουστος 2011 - Νοέμβριος 2011: Κεντρική Κλινική Αθηνών, Συνεργάτης Χειρουργικού Τομέα
• Νοέμβριος 2011 - Νοέμβριος 2012: Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς», Επικουρικός Επιμελητής
• Δεκέμβριος 2012 - Αύγουστος 2014: Γενική Κλινική «ΙΑΣΩ GENERAL», Επιμελητής στη Β’ Χειρουργική Κλινική, Μέλος ομάδας ελάχιστα επεμβατικής – Ρομποτικής χειρουργικής
• Σεπτέμβριος 2014 - Αύγουστος 2015: Γενική Κλινική Ομίλου Υγεία, Επιμελητής Β’ Χειρουργικής Κλινικής ΜΗΤΕΡΑ, Μέλος ομάδας ελάχιστα επεμβατικής ρομποτικής χειρουργικής Ομίλου Υγεία
• Σεπτέμβριος 2015 - Ιανουάριος 2016: Επιστημονικός συνεργάτης Χειρουργικού τομέα Ομίλου Υγεία, Ομίλου Ιασώ, Ομίλου Βιοιατρικής-Βιοκλινικής,  Γενικής Κλινικής «Mediteraneo», Κεντρικής Κλινικής  Αθηνών
• Δεκέμβριος 2016 -:  Πανεπιστημιακή Κλινική «Saint–Luc» Βρυξέλλες, Επ. Επιστημονικός συνεργάτης
• Φεβρουάριος 2016 -: Γενική Κλινική «ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ», Επιμελητής Α΄, Ε΄ Χειρουργικής Κλινικής, Επιμελητής Α΄, ΣΤ΄ Χειρουργικής Κλινικής Ενδοκρινών  αδένων

Ερευνητική Εμπειρία

• Μέλος ερευνητικής ομάδας Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.  Αντικείμενο ερευνών: Γονιδιακές μεταλλάξεις στον καρκίνο του παχέος εντέρου.
• Υποψήφιος διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών, τμήματος Ιατρικής Σχολής. Αντικείμενο έρευνας: “Η συμβολή των αυξητικών παραγόντων ως προγνωστικών δεικτών του καρκίνου του παχέος εντέρου”

Ξένες γλώσσες & Πτυχία

• Αγγλικά: Certificate in Advanced English – Cambridge University
• Ιταλικά: Πανεπιστημιακού επιπέδου
• B.L.S.:  Καρδιολογική Εταιρία Αθηνών (Basic Life Support)
• Msc: Μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών: «Χειρουργική Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών αδένων»,  Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Εκπαιδευτικό έργο

• Διδασκαλία του μαθήματος χειρουργικής παθολογίας στη Νοσηλευτική σχολή του δημοσίου 1η Υ.ΠΕ. Αττικής "ΕΠΑ.Σ. Βοηθών Νοσηλευτών" για τα ακαδημαϊκά έτη: 2007-2008 και 2008-2009.

Στη φωτογραφία ο δρ Σπύρος Αυλωνίτης, γενικός χειρουργός.